- \n
- Gospodarka glukozowo-lipidowa<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Bia\u0142ko<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Witamina D<\/a><\/li>\n\n\n\n
- DHA i EPA<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Wsparcie jelit<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Gluten<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n
- Jak je\u015b\u0107 i nie zwariowa\u0107?<\/a>\n
- \n
- Przyk\u0142adowy jad\u0142ospis<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
Czym jest \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w?<\/h2>\n\n\n\n
\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w (\u0141ZS, \u0142uszczyca stawowa) <\/strong>to przewlek\u0142a, autoimmunologiczna choroba zapalna. Jej podstawow\u0105 cech\u0105 jest zapalenie staw\u00f3w, przyczep\u00f3w \u015bci\u0119gnistych lub kr\u0119gos\u0142upa, kt\u00f3re wyst\u0119puje u nawet 1 na 3 os\u00f3b z \u0142uszczyc\u0105 sk\u00f3ry<\/a> lub paznokci. Objawy<\/strong> to przede wszystkim b\u00f3l, sztywno\u015b\u0107 i obrz\u0119ki staw\u00f3w, wyst\u0119puj\u0105ce w okresach nasilenia i remisji.<\/p>\n\n\n\n
Podstaw\u0105 leczenia \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w jest zmniejszanie stanu zapalnego przy u\u017cyciu farmakoterapii: niesteroidowych lek\u00f3w przeciwzapalnych, glikokortykosteroid\u00f3w, inhibitor\u00f3w TNF, metotreksatu i innych. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce dieta i suplementacja tak\u017ce mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na wyciszenie lub nasilenie stanu zapalnego<\/strong>. Z tego powodu dobranie w\u0142a\u015bciwej strategii dietetycznej powinno stanowi\u0107 wsparcie leczenia farmakologicznego.<\/p>\n\n\n\n
\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w – dieta przeciwzapalna<\/h2>\n\n\n\n
Celem diety, jak i farmakoterapii, w \u0142uszczycy stawowej jest mo\u017cliwie jak najwi\u0119ksza redukcja stanu zapalnego<\/strong> w obr\u0119bie staw\u00f3w, sk\u00f3ry i jelit. Osi\u0105gamy to poprzez ograniczenie do minimum spo\u017cycia produkt\u00f3w wysoko-przetworzonych<\/strong>, czyli tych, kt\u00f3re w procesie produkcji utraci\u0142y cenne warto\u015bci (b\u0142onnik, mikroelementy), a zyska\u0142y dodatki, kt\u00f3re zdrowiu nie s\u0142u\u017c\u0105 (du\u017ce ilo\u015bci soli, cukru, dodatki do \u017cywno\u015bci\u2026). W praktyce oznacza to unikanie oczyszczonych produkt\u00f3w zbo\u017cowych (bia\u0142e kajzerki, chleb tostowy, s\u0142odkie p\u0142atki \u015bniadaniowe\u2026), przetwor\u00f3w mi\u0119snych (w\u0119dlin, kie\u0142bas, kabanos\u00f3w\u2026) wszelkiego rodzaju s\u0142odyczy czy s\u0142onych przek\u0105sek. Zamiast nich warto si\u0119ga\u0107 po produkty z prostymi sk\u0142adami, pe\u0142noziarniste, nies\u0142odzone.<\/p>\n\n\n\n
Dieta przeciwzapalna<\/strong> powinna opiera\u0107 si\u0119 na modelu \u015br\u00f3dziemnomorskim, czyli obfitowa\u0107 w r\u00f3\u017cnorodne warzywa i owoce, t\u0142uste ryby, oliw\u0119 z oliwek, orzechy, zio\u0142a i przyprawy. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 powinni\u015bmy zwr\u00f3ci\u0107 na \u017ar\u00f3d\u0142a antyoksydant\u00f3w, takie jak owoce jagodowe, zielone warzywa li\u015bciaste, zielon\u0105 herbat\u0119, kaw\u0119 czy dobrej jako\u015bci kakao. Warto tak\u017ce regularnie spo\u017cywa\u0107 produkty fermentowane, takie jak kiszone warzywa, zakwas z buraka czy fermentowany nabia\u0142. \u015awietnym dodatkiem do diety b\u0119dzie tak\u017ce olej z wiesio\u0142ka, og\u00f3recznika, konopii czy rokitnika, ze wzgl\u0119du na ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwzapalne. Tymczasem napoje alkoholowe powinny zosta\u0107 ograniczone do minimum ze wzgl\u0119du na wysoce prozapalne dzia\u0142anie i negatywny wp\u0142yw na mikrobiot\u0119 jelitow\u0105<\/a>.<\/p>\n\n\n\n
Gospodarka glukozowo-lipidowa<\/h2>\n\n\n\n
Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w jest niezwykle blisko zwi\u0105zane z zaburzeniami gospodarki glukozowo-lipidowej<\/strong>, co prowadzi do wyst\u0105pienia schorze\u0144, takich jak choroby uk\u0142adu wie\u0144cowego, insulinooporno\u015b\u0107<\/a> czy cukrzyca<\/a> typu 2. Dieta jest kluczowym aspektem zapobiegania i terapii ka\u017cdego z tych zaburze\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Fundamentem zachowania w\u0142a\u015bciwej gospodarki glukozowo-lipidowej jest utrzymanie zdrowej masy cia\u0142a<\/strong>. W tym celu tak\u017ce powinni\u015bmy si\u0119ga\u0107 po produkty nisko-przetworzone, zwraca\u0107 uwag\u0119 na ilo\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 spo\u017cywanych pokarm\u00f3w, by\u0107 mo\u017cliwie aktywni fizycznie oraz dba\u0107 odpowiedni\u0105 jako\u015b\u0107 i d\u0142ugo\u015b\u0107 snu. Ka\u017cdy posi\u0142ek powinien zawiera\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o bia\u0142ka (ryby, nieprzetworzone mi\u0119so, jajka, nabia\u0142, str\u0105czki, produkty sojowe\u2026), b\u0142onnika (warzywa, owoce, produkty pe\u0142noziarniste) i t\u0142uszczu (oliwa, orzechy, nasiona, t\u0142uste ryby, awokado\u2026). Co wi\u0119cej, powinni\u015bmy zachowa\u0107 regularno\u015b\u0107 posi\u0142k\u00f3w i unika\u0107 jedzenia blisko pory snu. Warto stara\u0107 si\u0119 je\u015b\u0107 \u015bwiadomie, dok\u0142adnie prze\u017cuwa\u0107 pokarmy i unika\u0107 tzw. hipersmacznych produkt\u00f3w (ang. hyper-palatable foods), czyli pokarm\u00f3w zawieraj\u0105cych celowe po\u0142\u0105czenie t\u0142uszczu, w\u0119glowodan\u00f3w i soli, przez kt\u00f3re kontrola wielko\u015bci spo\u017cywanej porcji jest niezwykle trudna (np. chipsy, frytki, s\u0142odycze).<\/p>\n\n\n\n
Ze wzgl\u0119du na zwi\u0119kszone ryzyko, osoby z \u0142uszczyc\u0105 stawow\u0105 powinny tak\u017ce pami\u0119ta\u0107 o regularnym (np. raz w roku) wykonywaniu bada\u0144 laboratoryjnych<\/strong>. Najwa\u017cniejsze z nich to ocena poziomu glukozy<\/a> na czczo, lipidogram<\/a>, oznaczenie poziomu apolipoproteiny B<\/a> i ocena poziomu homocysteiny<\/a>.<\/p>\n\n\n\n
Bia\u0142ko<\/h2>\n\n\n\n
W \u0142uszczycowym zapaleniu staw\u00f3w spo\u017cycie odpowiedniej ilo\u015bci bia\u0142ka<\/strong> ma ogromne znaczenie z trzech powod\u00f3w. Po pierwsze, bia\u0142ko jest niezb\u0119dne do regeneracji wszystkich tkanek \u2013 w tym sk\u00f3ry i staw\u00f3w. Po drugie, przewlek\u0142y stan zapalny i zmniejszona aktywno\u015b\u0107 fizyczna (ze wzgl\u0119du na b\u00f3l staw\u00f3w) prowadzi do zwi\u0119kszonej utraty si\u0142y i masy mi\u0119\u015bniowej, czyli sarkopenii. To z kolei prowadzi do zwi\u0119kszania ryzyka upadk\u00f3w i kontuzji, a tak\u017ce ryzyka ich powik\u0142a\u0144 czy komplikacji po zabiegach medycznych. Po trzecie, bia\u0142ko jest niezwykle syc\u0105ce, dlatego jego odpowiednia poda\u017c z diety zmniejsza ryzyko rozwoju nadwagi i oty\u0142o\u015bci, a co za tym idzie ryzyka zaburze\u0144 glukozowo-lipidowych.<\/p>\n\n\n\n
Co wi\u0119cej, \u0142uszczyca stawowa mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 ze zmniejszeniem g\u0119sto\u015bci ko\u015bci, co prowadzi do osteopenii i osteoporozy \u2013 zw\u0142aszcza u pacjent\u00f3w d\u0142ugotrwale leczonych metotreksatem, cyklosporyn\u0105 czy doustnymi kortykosterydami. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce spo\u017cycie odpowiedniej ilo\u015bci bia\u0142ka ma fundamentalne znaczenie dla zachowania zdrowia ko\u015bci, r\u00f3wnolegle z odpowiedni\u0105 poda\u017c\u0105 wapnia i witaminy D<\/a>.<\/p>\n\n\n\n
Osoby z \u0142uszczycowym zapaleniem staw\u00f3w powinny spo\u017cywa\u0107 ok. 1,2-1,5 grama bia\u0142ka na kilogram masy cia\u0142a<\/strong>, czyli nieco wi\u0119cej ni\u017c osoby zdrowe. Wraz z wiekiem zapotrzebowanie na bia\u0142ko mo\u017ce by\u0107 nawet wy\u017csze (bli\u017cej 2 g), ze wzgl\u0119du na stopniowy spadek masy mi\u0119\u015bniowej po 40 roku \u017cycia. Najlepsze \u017ar\u00f3d\u0142a bia\u0142ka to ryby, mi\u0119so, jajka, niekt\u00f3re produkty mleczne (twar\u00f3g, serek wiejski, mleko), produkty sojowe i str\u0105czki. Gdy spo\u017cycie odpowiedniej ilo\u015bci pe\u0142nowarto\u015bciowego bia\u0142ka z diety nie jest mo\u017cliwe, warto si\u0119ga\u0107 po izolaty (od\u017cywki) bia\u0142kowe \u2013 zw\u0142aszcza bia\u0142ko serwatkowe, a tak\u017ce mieszanki bia\u0142ek ro\u015blinnych.<\/p>\n\n\n
\n![\"\u0142uszczycowe](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/luszcyzcowe-zapalenie-stawow-dieta-infografika-jpg.webp\")
<\/figure><\/div>\n\n\nWitamina D<\/h2>\n\n\n\n
Osi\u0105gni\u0119cie odpowiedniego poziomu witaminy D to fundamentalnie wa\u017cny aspekt dietoterapii chor\u00f3b autoimmunologicznych<\/a>.<\/strong> Niedob\u00f3r witaminy D nasila stany zapalne, wp\u0142ywa negatywnie na ryzyko zaburze\u0144 gospodarki glukozo-lipidowej, zaburza funkcjonowanie uk\u0142adu immunologicznego, zwi\u0119ksza ryzyko infekcji<\/a> i ich powik\u0142a\u0144, ma negatywny wp\u0142yw na kondycj\u0119 mikrobiomu jelitowego i znaczenie wi\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n
Zar\u00f3wno osoby z \u0142uszczycowym zapaleniem staw\u00f3w, jak i osoby zdrowe, powinny dba\u0107 o optymalny poziom witaminy D3 we krwi<\/a> – czyli metabolitu 25(OH). Je\u015bli stwierdzony zostanie niedob\u00f3r lub poziom suboptymalny (dolna granica normy) koniecznie trzeba rozpocz\u0105\u0107 suplementacj\u0119 w dawce dobranej do g\u0142\u0119boko\u015bci niedoboru, najlepiej produktem zarejestrowanym jako lek, nie suplement. Je\u015bli natomiast suplementacja witaminy D jest ju\u017c wdro\u017cona, nale\u017cy wykonywa\u0107 badanie monitoruj\u0105ce jej skuteczno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Cho\u0107 jedzenie t\u0142ustych ryb mo\u017ce dostarczy\u0107 pewnych ilo\u015bci witaminy D, to dawki pochodz\u0105ce z diety nigdy nie b\u0119d\u0105 wystarczaj\u0105ce dla pokrycia zapotrzebowania. W Polsce sp\u0119dzanie czasu na s\u0142o\u0144cu tak\u017ce nie wystarcza, aby unikn\u0105\u0107 niedoboru tej witaminy. Dlatego te\u017c ka\u017cdy powinien suplementowa\u0107 witamin\u0119 D i monitorowa\u0107 jej poziom we krwi.<\/p>\n\n\n\n
![\"badanie](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Badanie-witaminy-D-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nDHA i EPA<\/h2>\n\n\n\n
Kwasy DHA i EPA to dwa najwa\u017cniejsze sk\u0142adniki oleju rybiego (lub oleju z alg morskich), o ogromnym potencjale przeciwzapalnym. Zmniejszaj\u0105 tak\u017ce ryzyko chor\u00f3b uk\u0142adu wie\u0144cowego i cukrzycy, reguluj\u0105 prac\u0119 uk\u0142adu immunologicznego<\/a>, wspomagaj\u0105 mikrobiot\u0119 jelitow\u0105, poprawiaj\u0105 nastr\u00f3j i funkcjonowanie m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n
Przy \u0142uszczycy stawowej zdecydowanie warto suplementowa\u0107 kwasy DHA i EPA<\/strong>, nawet je\u015bli regularnie spo\u017cywamy t\u0142uste ryby, przede wszystkim ze wzgl\u0119du na dzia\u0142anie przeciwzapalne. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce kwasy DHA i EPA s\u0105 bardzo niestabilne i niezwykle \u0142atwo ulegaj\u0105 oksydacji. Z tego powodu powinni\u015bmy wybiera\u0107 suplementy od sprawdzonych producent\u00f3w, przechowywa\u0107 je w lod\u00f3wce i bardzo dok\u0142adnie zakr\u0119ca\u0107 (je\u015bli korzystamy z oleju w butelce).<\/p>\n\n\n\n
Wsparcie jelit<\/h2>\n\n\n\n
Liczne badania naukowe wskazuj\u0105 na kluczow\u0105 rol\u0119 jelit i mikrobioty jelitowej w patogenezie \u0142uszczycy<\/a> i \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w<\/strong>. W jelitach znajduje si\u0119 a\u017c 80% kom\u00f3rek uk\u0142adu immunologicznego \u2013 dlatego zwi\u0105zek mi\u0119dzy chorobami autoimmunologicznymi a kondycj\u0105 jelit nie powinien by\u0107 dla nas zaskoczeniem.<\/p>\n\n\n\n
Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 \u0142uszczycy stawowej jest zwi\u0119kszenie przepuszczalno\u015bci bariery jelitowej, zmiany w sk\u0142adzie mikrobiomu jelitowego oraz podwy\u017cszenie markera stanu zapalnego jelit (kalprotektyny) w por\u00f3wnaniu do os\u00f3b zdrowych, jak i os\u00f3b z \u0142uszczyc\u0105, ale bez \u0142uszczycy stawowej. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych badaczy stopie\u0144 nasilenia stanu zapalnego jelit r\u00f3\u017cnicuje \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w od \u0142uszczycy i jest niezale\u017cnym czynnikiem ryzyka rozwoju \u0142uszczycy stawowej u os\u00f3b z \u0142uszczyc\u0105. Bez w\u0105tpienia patogeneza \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w jest wieloczynnikowa, jednak stan jelit zas\u0142uguje na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n
U os\u00f3b z \u0142uszczycowym zapaleniem staw\u00f3w warto oznaczy\u0107 poziom kalprotektyny w kale<\/a> <\/strong>w celu oceny i monitorowania stanu zapalnego jelit. W zale\u017cno\u015bci od wyst\u0119puj\u0105cych objaw\u00f3w jelitowych i historii choroby mo\u017cna tak\u017ce wykona\u0107 diagnostyk\u0119 w kierunku przerostu grzyb\u00f3w dro\u017cd\u017copodobnych<\/strong> (posiew ka\u0142u<\/a>, d-arabinitol w moczu<\/a>, ew. antygen mannanowy we krwi<\/a>), SIBO\/IMO<\/strong> (wodorowo-metanowy test oddechowy<\/a>) czy oceni\u0107 poziom produkt\u00f3w patogen\u00f3w jelitowych w moczu<\/strong> (Organix Gastro<\/a>). Warto rozwa\u017cy\u0107 tak\u017ce diagnostyk\u0119 w kierunku infekcji paso\u017cytniczych<\/strong> (trzykrotne badanie ka\u0142u<\/a> i\/lub badanie przeciwcia\u0142 z krwi).<\/p>\n\n\n\n
![\"kalprotektyna](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/kalprotektyna-w-kale-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n\u015awietn\u0105 form\u0105 wsparcia zdrowia jelit i redukcji stanu zapalnego jest suplementacja ma\u015blanu sodu<\/strong>, kt\u00f3ry od\u017cywia i regeneruje kom\u00f3rki jelita. Ma\u015blan sodu to produkt pewnych szczep\u00f3w dobroczynnych bakterii. Jego poziom u os\u00f3b z \u0142uszczyc\u0105 stawow\u0105 i \u0142uszczyc\u0105 jest znacznie ni\u017cszy w por\u00f3wnaniu do os\u00f3b zdrowych, dlatego suplementacja jest zdecydowanie wskazana. U os\u00f3b z \u0142uszczycowym zapaleniem staw\u00f3w \u015bwietnie sprawdzi si\u0119 te\u017c probiotyk zawieraj\u0105cy szczep Bifidobacterium Infantis 35624,<\/em> kt\u00f3ry charakteryzuje si\u0119 silnym dzia\u0142aniem przeciwzapalnym. Pozosta\u0142e probiotyki powinny zosta\u0107 dobrane do rodzaju dysbiozy<\/a> mikrobiomu jelitowego<\/strong>. Inne szczepy sprawdz\u0105 si\u0119 przy przero\u015bcie patogennych bakterii, inne przy przero\u015bcie grzyb\u00f3w, a jeszcze inne, gdy mamy do czynienia z SIBO\/IMO czy chorobami zapalnymi jelit.<\/p>\n\n\n\n
![\"SIBO](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/SIBO-test-oddechowy-1-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nW celu prewencji zaburze\u0144 jelitowych warto pami\u0119ta\u0107 o spo\u017cyciu mi\u0119dzy 30 a 50 g b\u0142onnika dziennie<\/strong>, pochodz\u0105cego z r\u00f3\u017cnorodnych produkt\u00f3w spo\u017cywczych (warzywa, owoce, pe\u0142noziarniste zbo\u017ca, str\u0105czki\u2026). Warto\u015bciowym dodatkiem do diety mo\u017ce by\u0107 suplementacja b\u0142onnika, np. babki p\u0142esznik lub inuliny. Musimy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce przy zaburzeniach jelitowych spo\u017cycie b\u0142onnika mo\u017ce prowadzi\u0107 do zaostrzenia objaw\u00f3w, dlatego w niekt\u00f3rych przypadkach jego czasowe ograniczenie to dobry wyb\u00f3r. Dodatkowo, warto zachowywa\u0107 3-4h odst\u0119py mi\u0119dzy posi\u0142kami<\/strong> oraz minimum 12 h postu nocnego<\/strong> w celu umo\u017cliwienia odpowiedniej perystaltyki i regeneracji jelit.<\/p>\n\n\n\n
Gluten<\/h2>\n\n\n\n
Cho\u0107 pe\u0142noziarniste produkty pszenne to warto\u015bciowy dodatek do diety, to gluten sam w sobie bywa problematyczny<\/strong>. Osoby z \u0142uszczycowym zapaleniem staw\u00f3w i \u0142uszczyc\u0105 cz\u0119\u015bciej cierpi\u0105 z powodu celiakii <\/a>i nieceliakalnej nadwra\u017cliwo\u015bci na gluten<\/a> ni\u017c osoby zdrowe. Co wi\u0119cej, jedno z bia\u0142ek glutenu pszennego (gliadyna) prowadzi do dodatkowego rozszczelnienia bariery jelitowej, kt\u00f3ra u os\u00f3b z \u0142uszczyc\u0105 stawow\u0105 jest ju\u017c nadwyr\u0119\u017cona. Musimy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce dieta bezglutenowa jest restrykcyjna i bywa mniej od\u017cywcza ni\u017c dieta bez restrykcji. Dlatego te\u017c nie nale\u017cy rezygnowa\u0107 ze spo\u017cycia glutenu, je\u015bli nie ma ku temu podstaw.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
U os\u00f3b z \u0142uszczycowym zapaleniem staw\u00f3w zdecydowanie warto wykona\u0107 diagnostyk\u0119 w kierunku celiakii<\/strong> (ca\u0142kowity poziom IgA<\/a>, TTG-IgA<\/a>), nawet je\u015bli zaburzenia pracy jelit nie wyst\u0119puj\u0105. Objawy celiakii mog\u0105 by\u0107 bardzo ma\u0142o charakterystyczne, dlatego w wielu przypadkach postawienie w\u0142a\u015bciwej diagnozy zajmuje kilka czy nawet kilkana\u015bcie lat. W przypadku stwierdzenia celiakii, wprowadzenie \u015bcis\u0142ej diety bezglutenowej jest konieczne.<\/p>\n\n\n\n
![\"Celiakia](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Celiakia-pakiet-diagnostyczny-I-etap-3-badania-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nJe\u015bli mimo braku celiakii podejrzewamy, \u017ce gluten nasila objawy, warto wyeliminowa\u0107 go na 2-6 tygodni i oceni\u0107 czy objawy faktycznie ust\u0119puj\u0105. Natomiast je\u015bli do\u015bwiadczamy silnych zaburze\u0144 jelitowych, czasowa eliminacja glutenu jest wskazana, aby umo\u017cliwi\u0107 pe\u0142n\u0105 regeneracj\u0119 bariery jelitowej. Nie oznacza to jednak konieczno\u015bci przestrzegania diety bezglutenowej do ko\u0144ca \u017cycia, a jedynie stosowanie jej do czasu poprawy kondycji jelit.<\/p>\n\n\n\n
Jak je\u015b\u0107 i nie zwariowa\u0107?<\/h2>\n\n\n\n
W\u015br\u00f3d pacjent\u00f3w kr\u0105\u017cy sporo informacji na temat produkt\u00f3w, kt\u00f3re zaostrzaj\u0105 objawy \u0142uszczycowego zapalenia staw\u00f3w. Du\u017co m\u00f3wi si\u0119 o negatywnym wp\u0142ywie warzyw psiankowatych, zb\u00f3\u017c, nabia\u0142u czy ostrych potraw. \u017badne z tych produkt\u00f3w nie stanowi\u0105 jednak uniwersalnego wyzwalacza objaw\u00f3w \u0142uszczycy stawowej, cho\u0107 bez w\u0105tpienia w niekt\u00f3rych przypadkach mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 problematyczne. Warto zwraca\u0107 uwag\u0119 na to, co jemy i w jaki spos\u00f3b wp\u0142ywa to na przebieg choroby. <\/strong>Nie powinni\u015bmy jednak eliminowa\u0107 \u017cadnych produkt\u00f3w bez jasnych wskaza\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Dieta w \u0142uszczycy stawowej powinna by\u0107 przede wszystkim pe\u0142nowarto\u015bciowa, niskoprzetworzona, bogata w bia\u0142ko, b\u0142onnik, r\u00f3\u017cnorodne owoce i warzywa<\/strong>. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce je\u015bli do\u015bwiadczamy uci\u0105\u017cliwych objaw\u00f3w po licznych produktach spo\u017cywczych, mo\u017ce wskazywa\u0107 to na z\u0142\u0105 kondycj\u0119 bariery i mikrobiomu jelit. W takiej sytuacji rozwi\u0105zaniem nie powinno by\u0107 trwa\u0142e wyeliminowanie wszystkich produkt\u00f3w, kt\u00f3re nasilaj\u0105 objawy, lecz przede wszystkim praca nad popraw\u0105 stanu jelit, najlepiej przy wsparciu do\u015bwiadczonego specjalisty.<\/p>\n\n\n\n
Przyk\u0142adowy jad\u0142ospis:<\/h3>\n\n\n\n
\u015aniadanie: kanapki z hummusem i w\u0119dzon\u0105 makrel\u0105<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Chleb \u017cytni\/orkiszowy, hummus, w\u0119dzona makrela, li\u015bcie rukoli.<\/p>\n\n\n\n
Drugie \u015bniadanie: jogurt z owocami<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Jogurt grecki, maliny\/bor\u00f3wki\/truskawki, gar\u015b\u0107 orzech\u00f3w w\u0142oskich.<\/p>\n\n\n\n
Obiad: Potrawka z indyka* z kasz\u0105 gryczan\u0105 i kiszon\u0105 kapust\u0105<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Pier\u015b z indyka kroimy w kostk\u0119, przyprawiamy sol\u0105 i pieprzem, nast\u0119pnie opr\u00f3szamy m\u0105k\u0105. Podsma\u017camy mi\u0119so na oliwie, po kilku minutach dodajemy pokrojon\u0105 w kostk\u0119 cebul\u0119 i plastry marchewki. Po kilku minutach sma\u017cenia zalewamy ca\u0142o\u015b\u0107 bulionem (najlepiej domowym) i dusimy przez ok. 30 min. Na koniec gotowania dodajemy mro\u017cony groszek lub fasolk\u0119 szparagow\u0105. Sos mo\u017cna zag\u0119\u015bci\u0107 dwoma \u0142y\u017ckami m\u0105ki wymieszanymi z po\u0142ow\u0105 szklanki zimnej wody i odrobin\u0105 \u015bmietany.<\/p>\n\n\n\n
Potrawk\u0119 podajemy z ugotowan\u0105 kasz\u0105 gryczan\u0105 i porcj\u0105 kiszonej kapusty. Warto pola\u0107 kapust\u0119 odrobin\u0105 oliwy lub oleju z wiesio\u0142ka\/og\u00f3recznika.<\/p>\n\n\n\n
*warto przygotowa\u0107 du\u017c\u0105 porcj\u0119 na kilka dni.<\/p>\n\n\n\n
Kolacja: Sa\u0142atka z makaronem z soczewicy<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Ugotowany makaron z soczewicy mieszamy z mixem sa\u0142at, pokrojonymi pomidorkami koktajlowymi, li\u015b\u0107mi bazylii i pokruszonym serem feta. Ca\u0142o\u015b\u0107 polewamy oliw\u0105 z oliwek i odrobin\u0105 redukcji balsamicznej. Doprawiamy sol\u0105 i pieprzem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w a dieta – co je\u015b\u0107, a czego unika\u0107? Jakie parametry warto kontrolowa\u0107? Sprawd\u017a!<\/p>\n","protected":false},"author":126,"featured_media":6297,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8,17],"tags":[],"coauthors":[219],"class_list":{"0":"post-6283","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-choroby-autoimmunologiczne","8":"category-dieta"},"acf":[],"yoast_head":"\n
\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w a dieta - co je\u015b\u0107?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dowiedz si\u0119, czym jest \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w i jaka dieta \u0142agodzi jego objawy. Wi\u0119cej informacji w Centrum Wiedzy ALAB Laboratoria.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w a dieta - co je\u015b\u0107?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dowiedz si\u0119, czym jest \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w i jaka dieta \u0142agodzi jego objawy. Wi\u0119cej informacji w Centrum Wiedzy ALAB Laboratoria.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-05-29T12:57:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/LZS-dieta-jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"801\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Zofia Kowalska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Zofia Kowalska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Zofia Kowalska\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Zofia Kowalska\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3154aa261c5f2f29f929b1da633b5cdd\"},\"headline\":\"\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w: jak je\u015b\u0107 i nie zwariowa\u0107?\",\"datePublished\":\"2023-05-29T12:57:32+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\\\/\"},\"wordCount\":2389,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/LZS-dieta-jpg.webp\",\"articleSection\":[\"Choroby autoimmunologiczne\",\"Dieta i suplementacja\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\\\/\",\"name\":\"\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w a dieta - co je\u015b\u0107?\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/LZS-dieta-jpg.webp\",\"datePublished\":\"2023-05-29T12:57:32+00:00\",\"description\":\"Dowiedz si\u0119, czym jest \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w i jaka dieta \u0142agodzi jego objawy. Wi\u0119cej informacji w Centrum Wiedzy ALAB Laboratoria.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/LZS-dieta-jpg.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/LZS-dieta-jpg.webp\",\"width\":1200,\"height\":801,\"caption\":\"\u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w dieta\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w: jak je\u015b\u0107 i nie zwariowa\u0107?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/\",\"name\":\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/#organization\",\"name\":\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/alabek.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/alabek.jpg\",\"width\":1250,\"height\":1251,\"caption\":\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/ALABlaboratoria\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3154aa261c5f2f29f929b1da633b5cdd\",\"name\":\"Zofia Kowalska\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/Zofia-Kowalska-jpg-150x150.webp1a4c85b604a2e220316134205404e1f5\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/Zofia-Kowalska-jpg-150x150.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/Zofia-Kowalska-jpg-150x150.webp\",\"caption\":\"Zofia Kowalska\"},\"description\":\"Dietetyk specjalizuj\u0105ca si\u0119 w pracy z chorobami sk\u00f3ry i alergiami. Absolwentka studi\u00f3w magisterskich na kierunku Nutrition and Health (specjalizacja \u017cywienie w chorobach) na Wageningen University and Research w Holandii.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.alab.pl\\\/centrum-wiedzy\\\/author\\\/zofia-kowalska\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w a dieta - co je\u015b\u0107?","description":"Dowiedz si\u0119, czym jest \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w i jaka dieta \u0142agodzi jego objawy. Wi\u0119cej informacji w Centrum Wiedzy ALAB Laboratoria.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w a dieta - co je\u015b\u0107?","og_description":"Dowiedz si\u0119, czym jest \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w i jaka dieta \u0142agodzi jego objawy. Wi\u0119cej informacji w Centrum Wiedzy ALAB Laboratoria.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2023-05-29T12:57:32+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":801,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/LZS-dieta-jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Zofia Kowalska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Zofia Kowalska","Szacowany czas czytania":"13 minut","Written by":"Zofia Kowalska"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\/"},"author":{"name":"Zofia Kowalska","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/3154aa261c5f2f29f929b1da633b5cdd"},"headline":"\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w: jak je\u015b\u0107 i nie zwariowa\u0107?","datePublished":"2023-05-29T12:57:32+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\/"},"wordCount":2389,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/LZS-dieta-jpg.webp","articleSection":["Choroby autoimmunologiczne","Dieta i suplementacja"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\/","name":"\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w a dieta - co je\u015b\u0107?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/LZS-dieta-jpg.webp","datePublished":"2023-05-29T12:57:32+00:00","description":"Dowiedz si\u0119, czym jest \u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w i jaka dieta \u0142agodzi jego objawy. Wi\u0119cej informacji w Centrum Wiedzy ALAB Laboratoria.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/LZS-dieta-jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/LZS-dieta-jpg.webp","width":1200,"height":801,"caption":"\u0142uszczycowe zapalenie staw\u00f3w dieta"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/luszczycowe-zapalenie-stawow-dieta\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u0141uszczycowe zapalenie staw\u00f3w: jak je\u015b\u0107 i nie zwariowa\u0107?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/3154aa261c5f2f29f929b1da633b5cdd","name":"Zofia Kowalska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Zofia-Kowalska-jpg-150x150.webp1a4c85b604a2e220316134205404e1f5","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Zofia-Kowalska-jpg-150x150.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Zofia-Kowalska-jpg-150x150.webp","caption":"Zofia Kowalska"},"description":"Dietetyk specjalizuj\u0105ca si\u0119 w pracy z chorobami sk\u00f3ry i alergiami. Absolwentka studi\u00f3w magisterskich na kierunku Nutrition and Health (specjalizacja \u017cywienie w chorobach) na Wageningen University and Research w Holandii.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/zofia-kowalska\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6283","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/126"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6283"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6283\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6297"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6283"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6283"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6283"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=6283"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
- Bia\u0142ko<\/a><\/li>\n\n\n\n