- \n
- Badania laboratoryjne w kierunku toksoplazmozy dost\u0119pne w ofercie ALAB laboratoria<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Interpretacja wynik\u00f3w poziomu przeciwcia\u0142<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Awidno\u015b\u0107<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
Toksoplazmoza<\/strong> to najbardziej rozpowszechniona choroba paso\u017cytnicza u ludzi wywo\u0142ywana przez pierwotniaka Toxoplasma gondii. Ostatecznym nosicielem paso\u017cyta s\u0105 zwierz\u0119ta kotowate, u kt\u00f3rych paso\u017cyt ten wyst\u0119puje bardzo cz\u0119sto. Koty przechorowuj\u0105 toksoplazmoz\u0119 raz w \u017cyciu i w tym czasie wydalaj\u0105 wraz z ka\u0142em do \u015brodowiska oocysty – formy przetrwalnikowe paso\u017cyta, kt\u00f3re s\u0105 odporne na niesprzyjaj\u0105ce warunki \u015brodowiskowe oraz inaktywacj\u0119 chemiczn\u0105. Zachowuj\u0105 one zdolno\u015b\u0107 inwazyjn\u0105 w glebie do roku, a w wodzie nawet do kilku lat. Zanieczyszczona ziemia, woda i \u017cywno\u015b\u0107 s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em zara\u017cenia dla zwierz\u0105t oraz ludzi, u kt\u00f3rych powoduj\u0105 toksoplazmoz\u0119 nabyt\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Toksoplazmoza nabyta<\/h2>\n\n\n\n
Cz\u0142owiek zara\u017ca si\u0119 toksoplazmoz\u0105 nabyt\u0105 najcz\u0119\u015bciej drog\u0105 pokarmow\u0105<\/strong>, spo\u017cywaj\u0105c surowe lub p\u00f3\u0142surowe mi\u0119so, pij\u0105c niepasteryzowane mleko, jedz\u0105c niemyte warzywa i owoce, jedz\u0105c surowe warzywa gruntowe, pij\u0105c nieprzegotowan\u0105 wod\u0119, nie myj\u0105c r\u0105k po kontakcie z gleb\u0105 lub po sprz\u0105taniu kuwety zara\u017conego kota. Mo\u017cliwe jest tak\u017ce zachorowanie po przetoczeniu krwi lub produkt\u00f3w krwiopochodnych<\/strong>, w kt\u00f3rych s\u0105 obecne tachyzoity paso\u017cyta oraz przez transplantacj\u0119 narz\u0105du<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n
Szacuje si\u0119, \u017ce w Polsce toksoplazmoz\u0119 nabyt\u0105 przechorowa\u0142a po\u0142owa populacji, z czego u 90% os\u00f3b choroba przebieg\u0142a ca\u0142kowicie bezobjawowo<\/strong>. U pozosta\u0142ych 10% najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 przej\u015bciowe objawy grypopodobne<\/strong> – powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych, b\u00f3le stawowo – mi\u0119\u015bniowe, b\u00f3l ko\u015bci, zapalenie gard\u0142a, gor\u0105czka, wzmo\u017cona potliwo\u015b\u0107, kt\u00f3re ust\u0119puj\u0105 samoistnie po kilku dniach. Organizm zara\u017conego cz\u0142owieka broni\u0105c si\u0119, wytwarza przeciwcia\u0142a odporno\u015bciowe i unieszkodliwia oocysty paso\u017cyta, powoduj\u0105c ich otorbienie w tkankach.<\/p>\n\n\n\n
Rzadko zdarzaj\u0105 si\u0119 objawy narz\u0105dowe<\/strong> takie jak zapalenie mi\u0119\u015bnia sercowego, w\u0105troby, mi\u0119\u015bni, zapalenie m\u00f3zgu lub opon m\u00f3zgowo-rdzeniowych, zaburzenia widzenia, zapalenie siatk\u00f3wki oka powodowane przez rozprzestrzeniaj\u0105cego si\u0119 paso\u017cyta.<\/p>\n\n\n\n
Przechorowanie toksoplazmozy daje trwa\u0142\u0105, sta\u0142\u0105 odporno\u015b\u0107<\/strong> podobnie jak przy ospie<\/a>. Nawroty zdarzaj\u0105 si\u0119 jedynie w przypadkach znacznie obni\u017conej odporno\u015bci (choroba nowotworowa, HIV, AIDS, leczenie immunosupresyjne) i w\u00f3wczas zwykle atakuj\u0105 o\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy i narz\u0105d wzroku, gdy\u017c niszczenie trofozoit\u00f3w paso\u017cyta jest tam niemo\u017cliwe ze wzgl\u0119du na utrudniony dost\u0119p przeciwcia\u0142. W najgorszych przypadkach wznowy zara\u017cenia mog\u0105 doprowadzi\u0107 do zgonu.<\/p>\n\n\n\n
Toksoplazmoza wrodzona<\/h2>\n\n\n\n
Toksoplazmoza jest szczeg\u00f3lnie niebezpieczna dla kobiet w ci\u0105\u017cy, u kt\u00f3rych dosz\u0142o do pierwotnego zara\u017cenia w trakcie trwania ci\u0105\u017cy lub kilka tygodni przed zap\u0142odnieniem.<\/strong> Cho\u0107 dla samej przysz\u0142ej matki nie jest w zasadzie niczym gro\u017anym, gdy\u017c powik\u0142ania g\u0142\u00f3wnie dotycz\u0105 dziecka<\/strong>. W takim przypadku 30-50% p\u0142od\u00f3w ulega zara\u017ceniu, czego skutkiem jest toksoplazmoza wrodzona diagnozowana w Polsce u 1\u20134 dzieci na 1000 porod\u00f3w. Objawy toksoplazmozy wrodzonej s\u0105 tym ci\u0119\u017csze, im we wcze\u015bniejszym trymestrze ci\u0105\u017cy dosz\u0142o do zara\u017cenia.<\/strong> Ryzyko zainfekowania ro\u015bnie wraz z wiekiem ci\u0105\u017cy na skutek fizjologicznego wzrastania przepuszczalno\u015bci \u0142o\u017cyska, dlatego w 90% przypadk\u00f3w kobiety ci\u0119\u017carne zara\u017caj\u0105 swoje nienarodzone jeszcze dzieci w ostatnim, trzecim trymestrze.<\/p>\n\n\n\n
![\"\u017ar\u00f3d\u0142a](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/zrodla-zarazenia-toksoplazmoza-infografika-jpg.webp\")
<\/figure>\n\n\n\nZaka\u017cenia p\u0142od\u00f3w toksoplazmoz\u0105 w pierwszym trymetrze ci\u0105\u017cy <\/strong>przewa\u017cnie doprowadzaj\u0105 do wewn\u0105trzmacicznej \u015bmierci p\u0142odu, poronienia lub powoduj\u0105 bardzo ci\u0119\u017ckie zaburzenia neurologiczne u dziecka, o ile ci\u0105\u017c\u0119 uda si\u0119 donosi\u0107 do ko\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n
Zara\u017cenia w drugim trymestrze<\/strong> (ok. 50% przypadk\u00f3w) ze wzgl\u0119du na du\u017ce powinowactwo paso\u017cyta Toxoplasma gondii do tkanki nerwowej skutkuj\u0105 ci\u0119\u017ckim zapaleniem o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, z bardzo powa\u017cnymi nast\u0119pstwami neurologicznymi: wodog\u0142owiem lub ma\u0142og\u0142owiem, m\u00f3zgowym pora\u017ceniem dzieci\u0119cym, padaczk\u0105, zwapnieniem \u015br\u00f3dm\u00f3zgowym, g\u0142uchot\u0105, zaburzeniami rozwoju ga\u0142ki ocznej, za\u0107m\u0105, odklejeniem siatk\u00f3wki, \u015blepot\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Zara\u017cenie p\u0142od\u00f3w toksoplazmoz\u0105 w trzecim trymestrze ci\u0105\u017cy<\/strong> (ok. 70% przypadk\u00f3w) mo\u017ce objawia\u0107 si\u0119 postaci\u0105 uog\u00f3lnion\u0105: \u017c\u00f3\u0142taczk\u0105, anemi\u0105, lub narz\u0105dow\u0105: powi\u0119kszeniem w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych, powi\u0119kszeniem w\u0105troby i \u015bledziony, zapaleniem m\u00f3zgu, p\u0142uc, serca, zapaleniem siatk\u00f3wki i naczyni\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n
W wi\u0119kszo\u015bci jednak zara\u017cenie w ostatnich tygodniach ci\u0105\u017cy nie daje \u017cadnych objaw\u00f3w u dzieci w okresie noworodkowym i niemowl\u0119cym, lecz skutki mog\u0105 si\u0119 ujawni\u0107 nawet po wielu latach<\/strong> i s\u0105 to zazwyczaj zaburzenia neurologiczne i wzroku (padaczka, upo\u015bledzenie umys\u0142owe, zaburzenia mowy, zez, jaskra, niedowidzenie). <\/p>\n\n\n\n
Diagnostyka toksoplazmozy u kobiet w ci\u0105\u017cy<\/h2>\n\n\n\n
Podstaw\u0105 jest wykonanie bada\u0144 przesiewowych w kierunku weryfikacji obecno\u015bci przeciwcia\u0142 klasy IgM oraz IgG. <\/strong>U kobiet w ci\u0105\u017cy oznaczenie obecno\u015bci przeciwcia\u0142 wykonuje si\u0119 w pierwszym trymestrze ci\u0105\u017cy do 10. tygodnia i w zale\u017cno\u015bci od uzyskanych wynik\u00f3w powtarza co trzy miesi\u0105ce lub wed\u0142ug zalece\u0144. Celem powt\u00f3rnych bada\u0144 jest ocena momentu zara\u017cenia w czasie lub wychwycenie serokonwersji, czyli zmiany wynik\u00f3w ujemnych na dodatnie, co \u015bwiadczy\u0142oby o pierwotnym zara\u017ceniu. W przypadku wynik\u00f3w dodatnich lub w\u0105tpliwych w pierwszym trymestrze dodatkowe badanie awidno\u015bci przeciwcia\u0142 IgG pozwala zr\u00f3\u017cnicowa\u0107 infekcje nabyte na pocz\u0105tku ci\u0105\u017cy od tych sprzed ci\u0105\u017cy.<\/p>\n\n\n\n
Przebycie przed ci\u0105\u017c\u0105 zara\u017cenia T. gondii <\/em>\u0142\u0105czy si\u0119 z nabyciem wystarczaj\u0105cej odporno\u015bci i nie stanowi zagro\u017cenia dla dziecka. <\/strong>Wyj\u0105tek stanowi\u0105 matki z ci\u0119\u017ckim upo\u015bledzeniem odporno\u015bci, gdy\u017c w wyniku os\u0142abienia uk\u0142adu immunologicznego obecne w organizmie nieaktywne paso\u017cyty mog\u0105 ponownie przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w posta\u0107 inwazyjn\u0105, co stanowi zagro\u017cenie dla p\u0142odu.<\/p>\n\n\n\n
Badania laboratoryjne w kierunku toksoplazmozy dost\u0119pne w ofercie ALAB laboratoria<\/h3>\n\n\n\n
Poniewa\u017c objawy pierwotnego zara\u017cenia toksoplazmoz\u0105 mog\u0105 by\u0107 niezauwa\u017calne, a ryzyko powik\u0142a\u0144 zachorowania na tego rodzaju schorzenie paso\u017cytnicze jest ogromne, dlatego tak wa\u017cne jest wykonywanie bada\u0144 kontrolnych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- Toxoplasma gondii przeciwcia\u0142a IgM<\/strong><\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Podstawowe badanie przesiewowe w kierunku weryfikacji przechorowania toksoplazmozy lub aktywnego zara\u017cenia. Badanie okre\u015bla poziom przeciwcia\u0142 IgM w surowicy. Przeciwcia\u0142a pojawiaj\u0105 si\u0119 po kilku dniach od zaka\u017cenia lub reaktywacji i osi\u0105gaj\u0105 maksimum w ci\u0105gu 2-4 tygodni, mog\u0105 by\u0107 wykrywalne do ok. 6-9 miesi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n
![\"Badanie](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Badanie-przeciwcial-przeciwko-Toxoplasma-gondii-w-klasie-IgM.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n- \n
- Toxoplasma gondii przeciwcia\u0142a IgG<\/a><\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Podstawowe badanie przesiewowe w kierunku weryfikacji przechorowania toksoplazmozy. Badanie okre\u015bla poziom przeciwcia\u0142 IgG w surowicy. Przeciwcia\u0142a pojawiaj\u0105 si\u0119 po ok. 2 tygodniach od zara\u017cenia i osi\u0105gaj\u0105 maksimum w ci\u0105gu 6-12 tygodni, po czym zmniejszaj\u0105 si\u0119 na przestrzeni kilku miesi\u0119cy, by osi\u0105gn\u0105\u0107 sta\u0142y poziom odporno\u015bci nabytej.<\/p>\n\n\n\n
![\"Badanie](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Badanie-przeciwcial-przeciwko-Toxoplasma-gondii-w-klasie-IgG.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n- \n
- Toxoplasma gondii przeciwcia\u0142a IgA<\/strong><\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Badanie uzupe\u0142niaj\u0105ce w przypadku aktywnego zara\u017cenia, pozwalaj\u0105ce ustali\u0107 moment zachorowania. Przeciwcia\u0142a pojawiaj\u0105ce si\u0119 jako pierwsze i najwcze\u015bniej zanikaj\u0105ce, wysoki poziom tych przeciwcia\u0142 \u015bwiadczy o \u015bwie\u017cym zara\u017ceniu i aktywnej tokspolazmozie.<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Toxoplasma gondii \u2013 test potwierdzenia (IIF) IgG + IgA + IgM<\/a><\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Test potwierdzenia na obecno\u015b\u0107 IgG, IgA i IgM p\/c Toxoplasma w krwi \u017cylnej metod\u0105 immunofluorescencji z u\u017cyciem jako antygen\u00f3w zabitych pierwotniak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Interpretacja wynik\u00f3w poziomu przeciwcia\u0142<\/h3>\n\n\n\n
- \n
- IgG (-) a IgM (-)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Nigdy nieprzechorowana toksoplazmoza i brak odporno\u015bci na chorob\u0119. Wynik negatywny \u015bwiadczy o zdrowiu, jednak badanie nale\u017cy powtarza\u0107 profilaktycznie wed\u0142ug zalece\u0144.<\/p>\n\n\n\n
- \n
- IgG (+) a IgM (-)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Niewysoki poziom IgG \u015bwiadczy o przebyciu toksoplazmozy i nabyciu odporno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Wysoki poziom IgG mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107, \u017ce zara\u017cenie nast\u0105pi\u0142o kilka-kilkana\u015bcie tygodni temu, paso\u017cyt nadal mo\u017ce by\u0107 aktywny i wskazane jest wykonanie dodatkowych bada\u0144 – monitorowanie poziomu IgG i oznaczenie awidno\u015bci przeciwcia\u0142 IgG.<\/p>\n\n\n\n
- \n
- IgG (+) a IgM (+)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Aktywna toksoplazmoza, do zara\u017cenia mog\u0142o doj\u015b\u0107 kilka tygodni temu.<\/p>\n\n\n\n
Wskazane oznaczenie miana przeciwcia\u0142 IgA i awidno\u015bci IgG.<\/p>\n\n\n\n
- \n
- IgG (-) a IgM (+)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Aktywna toksoplazmoza, do zara\u017cenia dosz\u0142o kilka dni temu.<\/p>\n\n\n\n
Wskazane oznaczenie miana przeciwcia\u0142 IgA i dalsza obserwacja poziomu przeciwcia\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Awidno\u015b\u0107<\/h3>\n\n\n\n
Ocena awidno\u015bci przeciwcia\u0142 wykonywana jest, kiedy uzyskane wyniki przeciwcia\u0142 IgG i IgM nie umo\u017cliwiaj\u0105 jednoznacznej interpretacji oraz w celu rozr\u00f3\u017cnienia choroby w fazie aktywnej od przebytej. Awidno\u015b\u0107 jest liczbowym odzwierciedleniem si\u0142 wi\u0105zania si\u0119 przeciwcia\u0142 z antygenem na powierzchni patogenu. Si\u0142\u0119 wi\u0105za\u0144 zapewniaj\u0105 wi\u0105zania wodorowe, elektrostatyczne i si\u0142y van der Wallsa. Na pocz\u0105tku zara\u017cenia wi\u0105zania przeciwcia\u0142o-antygen s\u0105 s\u0142abe i ulegaj\u0105 \u0142atwemu rozerwaniu, lecz z biegiem czasu przeciwcia\u0142a modyfikuj\u0105 sw\u00f3j uk\u0142ad ramion i dopasowuj\u0105 w\u0142asn\u0105 budow\u0119 chemiczn\u0105 do budowy antygenu paso\u017cyta w celu nawi\u0105zywania \u015bci\u015blejszych, silniejszych wi\u0105za\u0144, staj\u0105c si\u0119 tym samym przeciwcia\u0142ami swoistymi i tworz\u0105c odporno\u015b\u0107 trwa\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Toxoplasma gondi – awidno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 IgG<\/strong><\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Ocena awidno\u015bci przeciwcia\u0142 IgG w surowicy. Dla wirusa Toxoplasma gondii wysoka awidno\u015b\u0107 wskazuje na fakt, i\u017c zara\u017cenie mia\u0142o miejsce w czasie odleglejszym ni\u017c cztery miesi\u0105ce (lub wcze\u015bniej) przed badaniem. Niska awidno\u015b\u0107 wskazuje na pocz\u0105tkow\u0105, aktywn\u0105 faz\u0119 zara\u017cenia. Awidno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 ro\u015bnie w czasie -przej\u015bcie z niskiej na wysok\u0105 zajmuje ok. 12\u201316 tygodni.<\/p>\n\n\n\n
- Toxoplasma gondi – awidno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 IgG<\/strong><\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- IgG (-) a IgM (+)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- IgG (+) a IgM (+)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- IgG (+) a IgM (-)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- IgG (-) a IgM (-)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- Toxoplasma gondii \u2013 test potwierdzenia (IIF) IgG + IgA + IgM<\/a><\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- Toxoplasma gondii przeciwcia\u0142a IgA<\/strong><\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- Toxoplasma gondii przeciwcia\u0142a IgG<\/a><\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- Interpretacja wynik\u00f3w poziomu przeciwcia\u0142<\/a><\/li>\n\n\n\n