Kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu <\/strong>(KZM, ang. tick-borne encephalitis<\/em>, TBE) to choroba zaka\u017ana przenoszona przez kleszcze<\/strong>. Jest to schorzenie neurologiczne, kt\u00f3re mo\u017ce prowadzi\u0107 do powa\u017cnych powik\u0142a\u0144 i uszkodzenia m\u00f3zgu<\/strong>. Eksperci alarmuj\u0105 \u2013 najnowsze dane \u015bwiadcz\u0105 o znacznym wzro\u015bcie liczby przypadk\u00f3w KZM w Polsce!<\/p>\n\n\n\n Kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu (KZM) jest<\/strong> chorob\u0105 o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego<\/strong> wywo\u0142ywan\u0105 przez wirusy z rodziny Flaviviridae.<\/em> Rezerwuarem wirusa kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu (KZM) w \u015brodowisku naturalnym s\u0105 dzikie zwierz\u0119ta<\/strong>, m.in. myszy, je\u017ce, wiewi\u00f3rki, dziki, sarny i jelenie, a tak\u017ce zwierz\u0119ta gospodarskie i domowe<\/strong>. Dla nich wirus nie jest chorobotw\u00f3rczy, ale dla cz\u0142owieka<\/strong> stanowi powa\u017cne zagro\u017cenie<\/strong>. Wektorem wirusa kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu (KZM) jest kleszcz, kt\u00f3ry raz zaka\u017cony pozostaje nosicielem do ko\u0144ca swojego \u017cycia. Do zaka\u017cenia cz\u0142owieka dochodzi po uk\u0142uciu przez takiego paj\u0119czaka<\/strong>, <\/strong>co stanowi g\u0142\u00f3wn\u0105 drog\u0119 zaka\u017cenia KZM.<\/p>\n\n\n\n Do czynnik\u00f3w ryzyka zaka\u017cenia zalicza si\u0119 d\u0142ugotrwa\u0142e przebywanie lub prac\u0119 na obszarach le\u015bnych oraz spo\u017cywanie surowego mleka, pochodz\u0105cego od zwierz\u0105t hodowanych w rejonach wyst\u0119powania choroby. Ryzyko zaka\u017cenia kleszczowym zapaleniem m\u00f3zgu (KZM) jest najwy\u017csze w czasie najwi\u0119kszej aktywno\u015bci kleszczy<\/a>, a wi\u0119c od kwietnia do listopada<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Pierwszy przypadek kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu (KZM) w Polsce zosta\u0142 odnotowany w 1947 r. Od d\u0142u\u017cszego czasu w naszym kraju rejestruje si\u0119 rocznie 200\u2013300 zachorowa\u0144 na kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu<\/strong>. Przez wiele lat by\u0142y one ograniczone do oko\u0142o 30 procent obszaru kraju, jednak wskazuje si\u0119, \u017ce prawdopodobnie dane te s\u0105 niedoszacowane<\/strong>. Najwi\u0119cej przypadk\u00f3w wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie w wojew\u00f3dztwach podlaskim i warmi\u0144sko-mazurskim, aczkolwiek obserwuje si\u0119 tendencj\u0119 wzrostu liczby zachorowa\u0144 tak\u017ce w innych rejonach kraju<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n W 2022 r. liczba przypadk\u00f3w kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu w Europie i Polsce ponownie wzros\u0142a! Wed\u0142ug danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego \u2013 Pa\u0144stwowego Zak\u0142adu Higieny w 2022 r. odnotowano 445 zaka\u017ce\u0144 KZM<\/strong>, a w poprzednim, 2021 r., zarejestrowano ich 210.<\/p>\n\n\n\n Wzrost liczby przypadk\u00f3w kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu (KZM) w ostatnich latach mo\u017cna przypisa\u0107 zmianom klimatycznym i \u015brodowiskowym, kt\u00f3re sprzyjaj\u0105 podniesieniu \u015bredniej temperatury, a jednocze\u015bnie wi\u0119kszej prze\u017cywalno\u015bci kleszczy.<\/p>\n\n\n\n Choroba charakteryzuje si\u0119 nag\u0142ym pocz\u0105tkiem i dwufazowym przebiegiem, wyr\u00f3\u017cnia si\u0119:<\/p>\n\n\n\n Objawy fazy zwiastunowej zwykle pojawiaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy 7. a 14. dniem po kontakcie z zaka\u017conym kleszczem. W tej fazie symptomy s\u0105 niecharakterystyczne, mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 objawy grypopodobne<\/strong>, takie jak gor\u0105czka do 38\u00b0C, b\u00f3l g\u0142owy, b\u00f3l mi\u0119\u015bni i staw\u00f3w, zapalenie g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych. Niekiedy stwierdza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nudno\u015bci, wymioty i biegunk\u0119.<\/p>\n\n\n\n Symptomy te utrzymuj\u0105 si\u0119 zazwyczaj przez mniej wi\u0119cej tydzie\u0144, po czym wi\u0119kszo\u015b\u0107 chorych samoistnie powraca do zdrowia. U os\u00f3b, u kt\u00f3rych objawy pocz\u0105tkowe s\u0105 bardzo \u0142agodne lub nie wyst\u0119puj\u0105, okres wyl\u0119gania choroby mo\u017ce si\u0119 przed\u0142u\u017cy\u0107 nawet do 4 tygodni.<\/p>\n\n\n\n Ze wzgl\u0119du na fakt, \u017ce w fazie zwiastunowej choroba cz\u0119sto przypomina gryp\u0119 lub inne wirusowe zaka\u017cenie g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych, kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu nie jest rozpoznawane na tym etapie.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli wirus dostanie si\u0119 do uk\u0142adu nerwowego, rozpoczyna si\u0119 druga faza choroby. Pomi\u0119dzy obiema fazami wyst\u0119puje okres remisji, kt\u00f3ry trwa zwykle 1\u20139 dni. Faza neuroinfekcji, kt\u00f3ra mo\u017ce trwa\u0107 kilka tygodni lub nawet miesi\u0119cy, wi\u0105\u017ce si\u0119 z objawami zapalenia o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego<\/strong>. S\u0105 to m.in.:<\/p>\n\n\n\n Najgorszym powik\u0142aniem kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu (KZM) jest utrata nap\u0119du oddechowego<\/strong>. Najci\u0119\u017cej chorzy wymagaj\u0105 mechanicznej wentylacji, tylko cz\u0119\u015b\u0107 z nich wraca do w\u0142asnego oddechu. Szacuje si\u0119, \u017ce 30\u201360% pacjent\u00f3w b\u0119dzie si\u0119 boryka\u0142o z powik\u0142aniami kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu (KZM) do ko\u0144ca \u017cycia<\/strong>. Eksperci wskazuj\u0105, \u017ce jedna, dwie osoby na sto trac\u0105 \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n Rozpoznanie opiera si\u0119 na wywiadzie epidemiologicznym (potwierdzenie faktu uk\u0142ucia przez kleszcza lub nara\u017cenia na nie), analizie objaw\u00f3w klinicznych i przeprowadzeniu bada\u0144 laboratoryjnych<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n W fazie zwiastunowej zdiagnozowanie kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu (KZM) jest trudne ze wzgl\u0119du na brak charakterystycznych objaw\u00f3w oraz niejednoznaczne wyniki podstawowych bada\u0144 laboratoryjnych. Rozpoznanie zapalenia m\u00f3zgu lub opon m\u00f3zgowo-rdzeniowych staje si\u0119 mo\u017cliwe dopiero w fazie objaw\u00f3w neurologicznych, a niezwykle cennym narz\u0119dziem diagnostycznym s\u0105 badania laboratoryjne, kt\u00f3re polegaj\u0105 na wykrywaniu przeciwcia\u0142 skierowanych przeciwko wirusowi kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu (KZM) <\/strong>w surowicy krwi. Badanie p\u0142ynu m\u00f3zgowo-rdzeniowego (PMR) r\u00f3wnie\u017c umo\u017cliwia stwierdzenie obecno\u015bci przeciwcia\u0142 skierowanych przeciwko wirusowi kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu (KZM) i stanowi wa\u017cny test potwierdzaj\u0105cy rozpoznanie choroby.<\/p>\n\n\n\n Wczesne stadium choroby charakteryzuje si\u0119 obecno\u015bci\u0105<\/strong> przeciwcia\u0142 klasy IgM w surowicy krwi<\/strong><\/a> i w p\u0142ynie m\u00f3zgowo-rdzeniowym<\/strong>. Pojawiaj\u0105 si\u0119 one na pocz\u0105tku choroby i osi\u0105gaj\u0105 najwy\u017csze st\u0119\u017cenie w 4.\u20135. tygodniu. Przeciwcia\u0142a w klasie IgM utrzymuj\u0105 si\u0119 przez kilka tygodni, a nawet miesi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n Natomiast przeciwcia\u0142a klasy IgG<\/strong><\/a> pojawiaj\u0105 si\u0119 nieco p\u00f3\u017aniej i osi\u0105gaj\u0105 maksymalne st\u0119\u017cenie oko\u0142o 6. tygodnia choroby<\/strong>. S\u0105 one odpowiedzialne za naturaln\u0105 odporno\u015b\u0107 na wirusa KZM. Przeciwcia\u0142a IgG maj\u0105 d\u0142ugotrwa\u0142e dzia\u0142anie i mog\u0105 pozostawa\u0107 w surowicy krwi przez wiele lat, a czasami nawet przez ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n Przeciwcia\u0142a IgM i IgG s\u0105 istotnymi wska\u017anikami zaka\u017cenia wirusem KZM i odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w diagnostyce tej choroby<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Dzia\u0142ania profilaktyczne, maj\u0105ce na celu zapobieganie zachorowaniu na kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu (KZM), obejmuj\u0105:<\/p>\n\n\n\n Niemniej jednak najlepszym sposobem ochrony jest szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu m\u00f3zgu<\/strong>, szczeg\u00f3lnie polecane osobom, kt\u00f3re przebywaj\u0105 na terenach, gdzie choroba ta wyst\u0119puje cz\u0119\u015bciej.<\/p>\n\n\n\n Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu m\u00f3zgu (KZM) nie chroni przed innymi chorobami przenoszonymi przez kleszcze, takimi jak borelioza<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Pi\u015bmiennictwo:<\/p>\n\n\n\n Czym jest kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu i jakie s\u0105 objawy tej choroby? Sprawd\u017a, jak wygl\u0105da diagnostyka KZM.<\/p>\n","protected":false},"author":130,"featured_media":6888,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"coauthors":[146],"class_list":{"0":"post-6856","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-borelioza-i-choroby-odkleszczowe"},"acf":[],"yoast_head":"\nKleszczowe zapalenie m\u00f3zgu \u2013 co to jest?<\/h2>\n\n\n\n
Cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu (KZM) w Polsce<\/h2>\n\n\n\n
Objawy kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu (KZM)<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
Kleszczowe zapalenia m\u00f3zgu (KZM) – diagnostyka<\/h2>\n\n\n\n
![\"kleszczowe](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Kleszczowe-zapalenie-mozgu-przeciwciala-IgM-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n![\"kleszczowe](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Kleszczowe-zapalenie-mozgu-przeciwciala-IgG-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nJak unikn\u0105\u0107 zachorowania na kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu?<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\n\n