{"id":786,"date":"2026-06-11T16:30:00","date_gmt":"2026-06-11T14:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/centrum-wiedzy\/?p=786"},"modified":"2026-06-11T16:31:09","modified_gmt":"2026-06-11T14:31:09","slug":"selen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/selen\/","title":{"rendered":"Selen \u2013 znaczenie, \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie, bezpieczna suplementacja"},"content":{"rendered":"\n<p><em><strong>Artyku\u0142 powsta\u0142 15.10.2020 r., ostatnia aktualizacja: 11.06.2026 r.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>Selen to pierwiastek \u015bladowy odkryty w 1817 roku, kt\u00f3ry przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu uwa\u017cano wy\u0142\u0105cznie za trucizn\u0119. Dopiero w po\u0142owie XX wieku doceniono jego biologiczn\u0105 rol\u0119, a dzi\u015b wiemy, \u017ce jest on niezb\u0119dnym sk\u0142adnikiem dla prawid\u0142owego funkcjonowania ludzkiego cia\u0142a. W XXI wieku przekonano wielu Polak\u00f3w, \u017ce suplementacja selenu jest gwarancj\u0105 ich dobrego zdrowia. Tymczasem, pomimo tego, \u017ce jest niezb\u0119dny, stosowany w nadmiarze, u os\u00f3b bez niedobor\u00f3w mo\u017ce by\u0107 szkodliwy. Te dwa oblicza selenu sprawiaj\u0105, \u017ce warto pozna\u0107 jego rol\u0119, \u017ar\u00f3d\u0142a oraz zasady bezpiecznego stosowania.<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Z artyku\u0142u dowiesz si\u0119, \u017ce:<\/strong> <br>>> selen to pierwiastek niezb\u0119dny dla naszego zdrowia, <br>>> objawy niedoboru selenu nie s\u0105 charakterystyczne, <br>>> selen ma w\u0105skie wide\u0142ki dawki terapeutycznej i toksycznej, co oznacza, \u017ce \u0142atwo mo\u017cna go przedawkowa\u0107, <br>>> bezpieczna suplementacja musi by\u0107 prowadzona z zastosowaniem bada\u0144 laboratoryjnych. \u00a0<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Spis tre\u015bci:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Co-to-jest-selen-i-jak\u0105-rol\u0119-pe\u0142ni-w-organizmie?\">Co to jest selen i jak\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni w organizmie?<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Na-co-pomaga-selen-w-organizmie-cz\u0142owieka?\">Na co pomaga selen w organizmie cz\u0142owieka?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#W-czym-jest-selen?-Najwa\u017cniejsze-\u017ar\u00f3d\u0142a-selenu-w-diecie\">W czym jest selen? Najwa\u017cniejsze \u017ar\u00f3d\u0142a selenu w diecie<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Zapotrzebowanie-na-selen\">Zapotrzebowanie na selen<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Niedob\u00f3r-selenu-\u2013-objawy-i-skutki-dla-zdrowia\">Niedob\u00f3r selenu \u2013 objawy i skutki dla zdrowia<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Nadmiar-selenu-i-przedawkowanie-\u2013-jakie-objawy-mog\u0105-wyst\u0105pi\u0107?\">Nadmiar selenu i przedawkowanie \u2013 jakie objawy mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-zbada\u0107-poziom-selenu-w-organizmie?\">Jak zbada\u0107 poziom selenu w organizmie<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-bezpiecznie-suplementowa\u0107-selen?\">Jak bezpiecznie suplementowa\u0107 selen?<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Kiedy-bra\u0107-selen-\u2013-rano-czy-wieczorem?\">Kiedy bra\u0107 selen \u2013 rano czy wieczorem?<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Selen-z-witamin\u0105-E-\u2013-dzia\u0142anie-i-zastosowanie\">Selen z witamin\u0105 E \u2013 dzia\u0142anie i zastosowanie<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Zako\u0144czenie\">Zako\u0144czenie<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Co-to-jest-selen-i-jak\u0105-rol\u0119-pe\u0142ni-w-organizmie?\">Co to jest selen i jak\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni w organizmie?<\/h2>\n\n\n\n<p>Selen to niezb\u0119dny pierwiastek \u015bladowy (mikroelement), wyst\u0119puj\u0105cy w organizmie przede wszystkim jako sk\u0142adnik <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/aminokwasy-czym-sa-rodzaje-rola-w-organizmie-i-zrodla\/\">aminokwas\u00f3w<\/a> \u2013 selenometioniny i selenocysteiny. To w\u0142a\u015bnie selenocysteina znajduje si\u0119 w centrum aktywnym oko\u0142o 25 bia\u0142ek zwanych selenoproteinami, kt\u00f3re determinuj\u0105 fizjologiczn\u0105 aktywno\u015b\u0107 i rol\u0119 tego pierwiastka.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Wa\u017cne:<\/strong><br>Istotn\u0105 rol\u0105 selenu w organizmie cz\u0142owieka jest jego udzia\u0142 w budowie wa\u017cnych bia\u0142ek enzymatycznych.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Na-co-pomaga-selen-w-organizmie-cz\u0142owieka?\">Na co pomaga selen w organizmie cz\u0142owieka?<\/h3>\n\n\n\n<p>W\u0142a\u015bciwo\u015bci i dzia\u0142anie selenu to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>udzia\u0142 w <strong>redukcji <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny-cz-2-czym-jest-i-jakie-sa-jego-skutki\/\"><strong>stresu oksydacyjnego<\/strong><\/a> \u2013 do najwa\u017cniejszych rodzin enzym\u00f3w zawieraj\u0105cych selen nale\u017c\u0105 peroksydazy glutationowe (GPx). Ich zadaniem jest neutralizacja reaktywnych form tlenu, w tym nadtlenku wodoru, dzi\u0119ki czemu chroni\u0105 kom\u00f3rki przed stresem oksydacyjnym \u2013 procesem le\u017c\u0105cym u podstaw wielu chor\u00f3b cywilizacyjnych.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>wspieranie odporno\u015bci<\/strong> \u2013 selen wp\u0142ywa zar\u00f3wno na odpowied\u017a humoraln\u0105 (makrofagi), jak i kom\u00f3rkow\u0105 (limfocyty B i T). Optymalny poziom selenu powoduje, \u017ce wytwarzane s\u0105 g\u0142\u00f3wnie limfocyty Th1, co sprzyja zwalczaniu patogen\u00f3w wirusowych i bakteryjnych. W warunkach niedoboru \u00a0natomiast wytwarzane s\u0105 g\u0142\u00f3wnie limfocyty Th2, a tak\u017ce wi\u0119cej prozapalnych makrofag\u00f3w M1. Niedob\u00f3r bywa r\u00f3wnie\u017c gro\u017any przy zaka\u017ceniach wirusowych \u2013 brak r\u00f3wnowagi redoks sprzyja rozwojowi <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/infekcja\/\">infekcji<\/a>, a wirusy RNA mog\u0105 przyjmowa\u0107 bardziej \u201ezjadliw\u0105\u201d form\u0119.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>udzia\u0142 w prawid\u0142owym funkcjonowaniu <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/tarczyca-czym-jest-i-za-co-odpowiada-funkcje-i-rola-tarczycy\/\"><strong>tarczycy<\/strong><\/a> \u2013 selen jest niezb\u0119dny do prawid\u0142owego dzia\u0142ania dejodynaz jodotyroninowych, enzym\u00f3w uczestnicz\u0105cych w konwersji hormon\u00f3w tarczycy. Usuwaj\u0105c atomy jodu i przekszta\u0142caj\u0105c tyroksyn\u0119 w aktywn\u0105 trijodotyronin\u0119 bierze udzia\u0142 w metabolizmie i przemianie materii. \u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Badania wskazuj\u0105 na korelacj\u0119 mi\u0119dzy st\u0119\u017ceniem selenu a ryzykiem rozwoju niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w oraz chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Szczeg\u00f3lne znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c dla przysz\u0142ych rodzic\u00f3w. Odpowiedni poziom selenu wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 nasienia i ruchliwo\u015b\u0107 plemnik\u00f3w, co czyni go jednym z cz\u0119\u015bciej wybieranych sk\u0142adnik\u00f3w suplement\u00f3w wspomagaj\u0105cych p\u0142odno\u015b\u0107 u m\u0119\u017cczyzn. Wreszcie, w kontek\u015bcie chor\u00f3b neurodegeneracyjnych, takich jak <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-alzheimera-nowe-nadzieje-w-leczeniu-i-wyzwania-diagnostyczne\/\">Alzheimer<\/a> czy Parkinson, selen wykazuje w\u0142a\u015bciwo\u015bci neuroprotekcyjne, hamuj\u0105c stres oksydacyjny w kom\u00f3rkach nerwowych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"W-czym-jest-selen?-Najwa\u017cniejsze-\u017ar\u00f3d\u0142a-selenu-w-diecie\">W czym jest selen? Najwa\u017cniejsze \u017ar\u00f3d\u0142a selenu w diecie<\/h2>\n\n\n\n<p>Najlepiej przyswajaln\u0105 form\u0105 selenu jest selenocysteina, absorbowana prawdopodobnie w jelicie cienkim. Co istotne organizm cz\u0142owieka w wi\u0119kszym stopniu absorbuje formy organiczne ni\u017c sole nieorganiczne \u2013 selenometionina wch\u0142aniana jest a\u017c w 98%, podczas gdy selenian sodu w 84%.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em selenu w diecie s\u0105 <strong>mi\u0119so oraz ryby<\/strong>. Produktami bogatymi w selen s\u0105 tak\u017ce <strong>produkty zbo\u017cowe<\/strong>, takie jak makaron czy p\u0142atki owsiane. Rekordzist\u0105 pod wzgl\u0119dem zawarto\u015bci selenu s\u0105 jednak <strong>orzechy brazylijskie<\/strong> \u2013 ju\u017c kilka sztuk dziennie mo\u017ce pokry\u0107 dobowe zapotrzebowanie na ten mikroelement, a nawet je przekroczy\u0107. Niestety ilo\u015b\u0107 selenu zawarta w tych orzechach bywa zr\u00f3\u017cnicowana i zale\u017cy od regionu, z kt\u00f3rych pochodz\u0105.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce:<\/strong> <br>Zawarto\u015b\u0107 selenu w po\u017cywieniu jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z jego st\u0119\u017ceniem w glebie, kt\u00f3re waha si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od szeroko\u015bci geograficznej. W Chinach istnieje pas ci\u0105gn\u0105cy si\u0119 od p\u00f3\u0142nocno-wschodniej do po\u0142udniowo-zachodniej cz\u0119\u015bci kraju, gdzie st\u0119\u017cenie selenu jest bardzo niskie. Z niedoborem tym wi\u0105\u017ce si\u0119 wyst\u0119powanie choroby Keshan \u2013 endemicznej kardiomiopatii, w kt\u00f3rej brak selenu jest czynnikiem etiologicznym. Z kolei w takich krajach jak Wenezuela, Kanada czy cz\u0119\u015b\u0107 Stan\u00f3w Zjednoczonych gleby s\u0105 bogate w selen, dzi\u0119ki czemu jego udzia\u0142 w diecie jest znacz\u0105cy. \u00a0<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Zapotrzebowanie-na-selen\">Zapotrzebowanie na selen<\/h2>\n\n\n\n<p>Zapotrzebowanie na selen jest stosunkowo niewielkie.<br>\u015arednie dzienne zapotrzebowanie (EAR) oraz zalecana dawka (RDA) dla doros\u0142ych kobiet i m\u0119\u017cczyzn wynosz\u0105 45 \u00b5g.<br>Ameryka\u0144ska Agencja \u017bywno\u015bci i Lek\u00f3w (FDA) wyr\u00f3\u017cnia referencyjn\u0105 dawk\u0119 dobow\u0105 (RDI) na poziomie 70 \u00b5g na dob\u0119.<br>Tymczasem badania dotycz\u0105ce realnego spo\u017cycia wykazuj\u0105 znaczne r\u00f3\u017cnice regionalne. W Polsce szacuje si\u0119, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani spo\u017cywaj\u0105 \u015brednio oko\u0142o 65 \u00b5g selenu dziennie, a kobiety oko\u0142o 40 \u00b5g,<\/p>\n\n\n\n<p>Kluczowe w kontek\u015bcie ewentualnej suplementacji jest to, \u017ce dla selenu charakterystyczne jest bardzo w\u0105skie okno terapeutyczne \u2013 r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy dawk\u0105 korzystn\u0105 a toksyczn\u0105 jest niewielka. Oznacza to, \u017ce korzystne i niekorzystne skutki dzia\u0142ania mog\u0105 si\u0119 \u0142atwo nak\u0142ada\u0107, a samodzielne, d\u0142ugotrwa\u0142e przyjmowanie preparat\u00f3w bez kontroli st\u0119\u017cenia w surowicy jest wysoce niebezpieczne.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Niedob\u00f3r-selenu-\u2013-objawy-i-skutki-dla-zdrowia\">Niedob\u00f3r selenu \u2013 objawy i skutki dla zdrowia<\/h2>\n\n\n\n<p>Objawy niedoboru s\u0105 rozleg\u0142e i wynikaj\u0105 przede wszystkim z upo\u015bledzenia funkcji selenoprotein. Osoby z deficytem selenu mog\u0105 obserwowa\u0107 <strong>os\u0142abienie odpowiedzi immunologicznej<\/strong>. Zmniejsza si\u0119 proliferacja limfocyt\u00f3w T, spada aktywno\u015b\u0107 kom\u00f3rek NK (Natural Killer) oraz zaburza si\u0119 r\u00f3wnowaga mi\u0119dzy limfocytami Th1 a Th2. W warunkach niedoboru dominuj\u0105 limfocyty Th2, co mo\u017ce os\u0142abia\u0107 skuteczno\u015b\u0107 obrony przed niekt\u00f3rymi patogenami. Niedob\u00f3r selenu sprzyja r\u00f3wnie\u017c nasileniu stresu oksydacyjnego, co zwi\u0119ksza ryzyko uszkodze\u0144 kom\u00f3rkowych, przyspiesza procesy starzenia i sprzyja rozwojowi chor\u00f3b przewlek\u0142ych. Niedobory selenu mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c wp\u0142ywa\u0107 na funkcjonowanie tarczycy.<\/p>\n\n\n\n<p>Opisywane objawy braku selenu nie s\u0105 charakterystyczne, co oznacza, i\u017c mog\u0105 by\u0107 powodowane r\u00f3wnie\u017c przez inne przyczyny. Potwierdzeniem niedobor\u00f3w selenu jest oznaczenie jego poziomu we krwi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Zobacz: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czym-sa-limfocyty-rola-i-funkcje-w-organizmie-jaki-poziom-jest-niepokojacy\/\"><strong>Czym s\u0105 limfocyty: rola i funkcje w organizmie. Jaki poziom jest niepokoj\u0105cy?<\/strong><\/a><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Nadmiar-selenu-i-przedawkowanie-\u2013-jakie-objawy-mog\u0105-wyst\u0105pi\u0107?\">Nadmiar selenu i przedawkowanie \u2013 jakie objawy mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<p>Organizm cz\u0142owieka mo\u017ce nie radzi\u0107 sobie z nadmiarem selenu, bezpo\u015brednim skutkiem zatrucia tym pierwiastkiem jest selenoza, powoduj\u0105ca nast\u0119puj\u0105ce symptomy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>objawy ze strony przewodu pokarmowego \u2013 biegunki, md\u0142o\u015bci, czosnkowy oddech, zm\u0119czenie, apatia,<\/li>\n\n\n\n<li>wypadanie w\u0142os\u00f3w, \u0142ysienie (zamiana siarki na selen w keratynie),<\/li>\n\n\n\n<li>krucho\u015b\u0107, \u0142amliwo\u015b\u0107 oraz odbarwienia paznokci,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le staw\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Nadmiar selenu mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c przyczynia\u0107 si\u0119 do rozwoju insulinooporno\u015bci i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cukrzyca\/\">cukrzycy typu 2<\/a>.<br>Ponadto nadmiar selenu mo\u017ce paradoksalnie indukowa\u0107 stres oksydacyjny \u2013 proces, kt\u00f3ry jest wspierany przez selen, je\u015bli jego st\u0119\u017cenie jest prawid\u0142owe.<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119\u015b\u0107 objaw\u00f3w, jak zm\u0119czenie, utrata w\u0142os\u00f3w czy \u0142amliwo\u015b\u0107 paznokci, mo\u017ce utrzymywa\u0107 si\u0119 a\u017c do 90 dni po zako\u0144czeniu suplementacji.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Przeczytaj te\u017c: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/niedobor-i-nadmiar-selenu-objawy-przyczyny-skutki\/\"><strong>Niedob\u00f3r i nadmiar selenu: objawy, przyczyny, skutki&nbsp;<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>WA\u017bNE:<\/strong><br>Nadmiar selenu mo\u017ce by\u0107 toksyczny, poniewa\u017c jest to pierwiastek o w\u0105skich wide\u0142kach pomi\u0119dzy dawk\u0105 zalecan\u0105 i toksyczn\u0105. Powoduje to, i\u017c korzystne i niekorzystne skutki dzia\u0142ania selenu mog\u0105 si\u0119 nak\u0142ada\u0107.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-zbada\u0107-poziom-selenu-w-organizmie?\">Jak zbada\u0107 poziom selenu w organizmie?<\/h2>\n\n\n\n<p>Zanim zdecydujemy si\u0119 na suplementacj\u0119 selenu, konieczne jest okre\u015blenie jego rzeczywistego st\u0119\u017cenia w organizmie, by nie dopu\u015bci\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej leczymy niedob\u00f3r, kt\u00f3rego nie ma, lub wr\u0119cz przeciwnie dostarczamy kolejne dawki pierwiastka przy ju\u017c wystarczaj\u0105cym jego poziomie. Najbardziej wiarygodnym i powszechnie stosowanym materia\u0142em do diagnostyki jest surowica krwi. Poziom selenu w surowicy odzwierciedla jego aktualne zapasy w organizmie, a warto\u015bci referencyjne s\u0105 dostosowane do wieku pacjenta, co pozwala na precyzyjn\u0105 interpretacj\u0119 wyniku.<\/p>\n\n\n\n<p>Prawid\u0142owy poziom selenu we krwi \u2013 dok\u0142adne warto\u015bci nale\u017cy sprawdza\u0107 na wyniku z laboratorium<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Wiek<\/strong><\/td><td><strong>Zakres referencyjny<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>&lt; 1 rok<\/td><td>33 \u2013 71 \u00b5g\/l<\/td><\/tr><tr><td>2 \u20135 lat<\/td><td>32 \u2013 84 \u00b5g\/l<\/td><\/tr><tr><td>6 \u2013 10 lat<\/td><td>41 \u2013 74 \u00b5g\/l<\/td><\/tr><tr><td>11 \u2013 16 lat<\/td><td>40 \u2013 82 \u00b5g\/l<\/td><\/tr><tr><td>&gt;16 lat<\/td><td>50 \u2013 120 \u00b5g\/l<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>Alternatywnym materia\u0142em jest mocz, a dok\u0142adniej jego dobowa zbi\u00f3rka. Oznaczenie selenu w moczu jest szczeg\u00f3lnie przydatne przy ocenie aktualnej poda\u017cy tego pierwiastka z diet\u0105 w ci\u0105gu ostatnich 24 godzin.<br>Trzeci\u0105, rzadziej stosowan\u0105, ale warto\u015bciow\u0105 metod\u0105 jest analiza zawarto\u015bci selenu we w\u0142osach. Pozwala ona na oszacowanie d\u0142ugoterminowej ekspozycji na ten pierwiastek w perspektywie kilku miesi\u0119cy. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107 o istotnych ograniczeniach tej metody \u2013 w\u0142osy nie mog\u0105 by\u0107 farbowane, poniewa\u017c preparaty koloryzuj\u0105ce mog\u0105 zaburzy\u0107 wynik. Co wi\u0119cej, niekt\u00f3re szampony, zw\u0142aszcza przeciw\u0142upie\u017cowe, zawieraj\u0105 selen, co mo\u017ce ca\u0142kowicie zafa\u0142szowa\u0107 oznaczenie. Dlatego przed pobraniem pr\u00f3bki w\u0142os\u00f3w nale\u017cy dok\u0142adnie przeanalizowa\u0107 stosowane kosmetyki.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/selen-o31\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Badanie-selenu.jpg\" alt=\"Badanie selenu banerek\" class=\"wp-image-28478\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Badanie-selenu.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Badanie-selenu-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Badanie-selenu-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Badanie-selenu-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Badanie-selenu-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-bezpiecznie-suplementowa\u0107-selen?\">Jak bezpiecznie suplementowa\u0107 selen?<\/h2>\n\n\n\n<p>Decyzja o przyjmowaniu selenu w tabletkach powinna by\u0107 zawsze poprzedzona wyj\u015bciowym oznaczeniem jego poziomu we krwi. Przypadkowa <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-swiadome-budowanie-odpornosci\/\">suplementacja<\/a> mo\u017ce przynie\u015b\u0107 wi\u0119cej szkody ni\u017c po\u017cytku, poniewa\u017c selen charakteryzuje si\u0119 bardzo ma\u0142\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 mi\u0119dzy dawk\u0105 lecznicz\u0105 a toksyczn\u0105. Je\u015bli badanie wykazuje niski poziom selenu, standardowa dawka dost\u0119pna w preparatach bez recepty mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 niewystarczaj\u0105ca, by odbudowa\u0107 jego magazyny i przywr\u00f3ci\u0107 pe\u0142n\u0105 aktywno\u015b\u0107 selenoprotein. Z drugiej strony, przyjmowanie selenu w nadmiarze prowadzi do ostrego lub przewlek\u0142ego zatrucia (selenozy).<\/p>\n\n\n\n<p>Badania kliniczne wykaza\u0142y, \u017ce przyjmowanie bardzo wysokich dawek (w jednym z bada\u0144 a\u017c 41 749 \u00b5g dziennie) powodowa\u0142o u pacjent\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>biegunk\u0119 (78%),<\/li>\n\n\n\n<li>zm\u0119czenie (75%),<\/li>\n\n\n\n<li>utrat\u0119 w\u0142os\u00f3w (72%),<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le staw\u00f3w (70%).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Dlatego bardzo istonen jest indywidualne dostosowanie dawki przez specjalist\u0119. Po rozpocz\u0119ciu suplementacji zaleca si\u0119 wykonanie badania kontrolnego po up\u0142ywie oko\u0142o trzech miesi\u0119cy. Tylko taka systematyczna obserwacja pozwala unikn\u0105\u0107 niebezpiecznej kumulacji pierwiastka w organizmie i realnie oceni\u0107, czy terapia przynosi oczekiwane efekty.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Kiedy-bra\u0107-selen-\u2013-rano-czy-wieczorem?\">Kiedy bra\u0107 selen \u2013 rano czy wieczorem?<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Pora przyjmowania selenu nie ma znaczenia<\/strong>, mo\u017cna go przyjmowa\u0107 zar\u00f3wno rano jak i wieczorem. Je\u015bli suplementacja selenu ma wspiera\u0107 prac\u0119 tarczycy racjonalnym wyborem, b\u0119dzie przyjmowanie go rano.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Selen-z-witamin\u0105-E-\u2013-dzia\u0142anie-i-zastosowanie\">Selen z witamin\u0105 E \u2013 dzia\u0142anie i zastosowanie<\/h3>\n\n\n\n<p>Selen i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/witamina-e-tokoferol-w-surowicy\">witamina E<\/a> to antyoksydanty, ich dzia\u0142anie jest synergistyczne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Mo\u017ce Ci\u0119 zainteresowa\u0107: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-e-tokoferol\/\"><strong>Witamina E (tokoferol) \u2013 w\u0142a\u015bciwo\u015bci, \u017ar\u00f3d\u0142a, niedob\u00f3r i nadmiar<\/strong><\/a><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Zako\u0144czenie\">Zako\u0144czenie<\/h2>\n\n\n\n<p>Selen jest pierwiastkiem niezb\u0119dnym do \u017cycia, kt\u00f3ry w odpowiednich ilo\u015bciach wspiera odporno\u015b\u0107, chroni kom\u00f3rki przed stresem oksydacyjnym, reguluje prac\u0119 tarczycy i mo\u017ce odgrywa\u0107 rol\u0119 w prewencji chor\u00f3b cywilizacyjnych. Jednak jego nadmiar jest dla organizmu r\u00f3wnie gro\u017any jak niedob\u00f3r, a granica mi\u0119dzy dawk\u0105 wspieraj\u0105c\u0105 zdrowie a wywo\u0142uj\u0105c\u0105 zatrucie jest w\u0105ska. W dobie \u0142atwego dost\u0119pu do suplement\u00f3w kluczowe jest podej\u015bcie oparte na wiedzy i diagnostyce, a nie na modzie czy przypadkowych informacjach z internetu. Wykonanie badania wyj\u015bciowego, konsultacja z lekarzem oraz kontrola poziomu po kilku miesi\u0105cach terapii to jedyny racjonalny spos\u00f3b, by czerpa\u0107 z selenu korzy\u015bci zdrowotne, nie nara\u017caj\u0105c si\u0119 na toksyczne dzia\u0142anie selenozy.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Klecha B., Bukowska B., Selen w organizmie cz\u0142owieka \u2013 charakterystyka pierwiastka i potencjalne zastosowanie terapeutyczne, ORGANIZMIE CZ\u0141OWIEKA, Bromat. Chem. Toksykol. \u2013 XLIX, 2016, 4, str. 818 \u2013 829<\/li>\n\n\n\n<li>Gertig H., Przys\u0142awski J., Bromatologia. Zarys nauki o \u017cywno\u015bci i \u017cywieniu. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2015.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dowiedz si\u0119, jak wa\u017cny dla organizmu jest selen. Sprawd\u017a, z jakiej diety go czerpa\u0107 i czym objawia si\u0119 niedob\u00f3r selenu.<\/p>\n","protected":false},"author":102,"featured_media":4498,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[16,17],"tags":[38],"coauthors":[134],"class_list":{"0":"post-786","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-diagnostyka-chorob-tarczycy","8":"category-dieta","9":"tag-suplementy-diety"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Selen \u2013 znaczenie, \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie, bezpieczna suplementacja<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dowiedz si\u0119, jak wa\u017cny dla organizmu jest selen. Sprawd\u017a, z jakiej diety go czerpa\u0107 i czym objawia si\u0119 niedob\u00f3r selenu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/selen\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Selen \u2013 znaczenie, \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie, bezpieczna suplementacja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dowiedz si\u0119, jak wa\u017cny dla organizmu jest selen. Sprawd\u017a, z jakiej diety go czerpa\u0107 i czym objawia si\u0119 niedob\u00f3r selenu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/selen\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-06-11T14:30:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-06-11T14:31:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/selen-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1100\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"734\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Agata Strukow\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Agata Strukow\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Agata Strukow\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Selen \u2013 znaczenie, \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie, bezpieczna suplementacja","description":"Dowiedz si\u0119, jak wa\u017cny dla organizmu jest selen. Sprawd\u017a, z jakiej diety go czerpa\u0107 i czym objawia si\u0119 niedob\u00f3r selenu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/selen\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Selen \u2013 znaczenie, \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie, bezpieczna suplementacja","og_description":"Dowiedz si\u0119, jak wa\u017cny dla organizmu jest selen. Sprawd\u017a, z jakiej diety go czerpa\u0107 i czym objawia si\u0119 niedob\u00f3r selenu.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/selen\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/","article_published_time":"2026-06-11T14:30:00+00:00","article_modified_time":"2026-06-11T14:31:09+00:00","og_image":[{"width":1100,"height":734,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/selen-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Agata Strukow","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Agata Strukow","Szacowany czas czytania":"11 minut","Written by":"Agata Strukow"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/selen\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/selen\/"},"author":{"name":"Agata Strukow","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/4c4346aaa370a9ca773ee865bfbec588"},"headline":"Selen \u2013 znaczenie, \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie, bezpieczna suplementacja","datePublished":"2026-06-11T14:30:00+00:00","dateModified":"2026-06-11T14:31:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/selen\/"},"wordCount":1968,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/selen\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/selen-1.jpg","keywords":["suplementy diety"],"articleSection":["Diagnostyka chor\u00f3b tarczycy","Dieta i suplementacja"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/selen\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/selen\/","name":"Selen \u2013 znaczenie, \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie, bezpieczna suplementacja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/selen\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/selen\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/selen-1.jpg","datePublished":"2026-06-11T14:30:00+00:00","dateModified":"2026-06-11T14:31:09+00:00","description":"Dowiedz si\u0119, jak wa\u017cny dla organizmu jest selen. Sprawd\u017a, z jakiej diety go czerpa\u0107 i czym objawia si\u0119 niedob\u00f3r selenu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/selen\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/selen\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/selen\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/selen-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/selen-1.jpg","width":1100,"height":734,"caption":"selen \u017ar\u00f3d\u0142a selenu w diecie"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/selen\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Selen \u2013 znaczenie, \u017ar\u00f3d\u0142a w diecie, bezpieczna suplementacja"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/4c4346aaa370a9ca773ee865bfbec588","name":"Agata Strukow","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Agata-Strukow-150x150.jpgdf8fe578afa714b7f34e9b7ba31f5b38","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Agata-Strukow-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Agata-Strukow-150x150.jpg","caption":"Agata Strukow"},"description":"Absolwentka Wydzia\u0142u Lekarskiego Pomorskiej Akademii Medycznej oraz studi\u00f3w podyplomowych Dietetyka w chorobach wewn\u0119trznych i metabolicznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Psychologii biznesu dla mened\u017cer\u00f3w na Akademii Leona Ko\u017ami\u0144skiego. Nauczycielka jogi kundalini i jogi hormonalnej.","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/","https:\/\/www.instagram.com\/strukowagata\/","https:\/\/pl.linkedin.com\/in\/agata-strukow-7b87205"],"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/agata\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/786","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/102"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=786"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/786\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31675,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/786\/revisions\/31675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4498"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=786"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=786"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}