{"id":8297,"date":"2023-08-31T08:55:05","date_gmt":"2023-08-31T06:55:05","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=8297"},"modified":"2023-08-31T08:55:05","modified_gmt":"2023-08-31T06:55:05","slug":"stres-oksydacyjny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny\/","title":{"rendered":"Jak w\u0142a\u015bciwie rozpozna\u0107 i skutecznie wyeliminowa\u0107 stres oksydacyjny?"},"content":{"rendered":"\n<p><em><strong>Poni\u017cszy artyku\u0142 jest zapisem webinaru, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119<\/strong><\/em><strong><em> 17.05.2023 r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Stres oksydacyjny <\/strong>to stan zaburzenia r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy reaktywnymi formami tlenu, czyli wolnymi rodnikami, a zdolno\u015bci\u0105 cia\u0142a do ich eliminacji. Oksydanty, posiadaj\u0105ce jeden wolny elektron, mog\u0105 uszkodzi\u0107 kom\u00f3rki, bia\u0142ka, t\u0142uszcze i DNA. Chocia\u017c wolne rodniki powstaj\u0105 naturalnie podczas oddychania, istniej\u0105 te\u017c inne sytuacje sprzyjaj\u0105ce ich produkcji. W tym artykule zostanie om\u00f3wiony ten proces powstawania i sposoby ochrony przed nadmiernym gromadzeniem si\u0119 oksydant\u00f3w w organizmie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<div class=\"youtube-embed\" data-video_id=\"sJaIDcKXCUc\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"JAK W\u0141A\u015aCIWIE ROZPOZNA\u0106 I SKUTECZNIEWYELIMINOWA\u0106 STRES OKSYDACYJNY?\" width=\"696\" height=\"392\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/sJaIDcKXCUc?feature=oembed&#038;enablejsapi=1\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Stres oksydacyjny a stres nitrozacyjny&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Stres oksydacyjny<\/strong> jest zjawiskiem dobrze znanym w medycynie. Polega on na <strong>produkcji reaktywnych form tlenu, nazywanych oksydantami<\/strong>. Jednak r\u00f3wnie wa\u017cnym, cho\u0107 mniej rozpowszechnionym mechanizmem, jest <strong>stres nitrozacyjny<\/strong>. W tym przypadku w organizmie <strong>produkowane s\u0105 reaktywne formy azotu w procesie nitronizacji<\/strong>. Niestety, te substancje mog\u0105 powodowa\u0107 zmiany w strukturze bia\u0142ek, kt\u00f3re nast\u0119pnie nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Chocia\u017c stres nitrozacyjny nie jest tak cz\u0119sto omawiany, jak stres oksydacyjny, <strong>oba te mechanizmy s\u0105 ze sob\u0105 \u015bci\u015ble powi\u0105zane<\/strong>. Nadmiar wolnych rodnik\u00f3w, wynikaj\u0105cy ze stresu oksydacyjnego, prowadzi do spadku produkcji energii w mitochondriach, naszych kom\u00f3rkowych centrach energetycznych. To z kolei mo\u017ce prowadzi\u0107 do <strong>r\u00f3\u017cnych dolegliwo\u015bci<\/strong>, co podkre\u015bla znaczenie monitorowania obu tych proces\u00f3w podczas diagnozowania pacjent\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">System andyoksydacyjny a geny&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesne badania wskazuj\u0105, \u017ce brak r\u00f3wnowagi w stresie oksydacyjnym mo\u017ce mie\u0107 swoje korzenie w <strong>genach<\/strong> oraz w <strong>mechanizmach reguluj\u0105cych ekspresj\u0119 gen\u00f3w<\/strong>.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kluczowym elementem w tym kontek\u015bcie jest <strong>czynnik transkrypcyjny o nazwie Nrf2<\/strong>. Chocia\u017c specjali\u015bci od genetyki mogliby zag\u0142\u0119bi\u0107 si\u0119 w ten temat bardziej szczeg\u00f3\u0142owo, warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce <strong>Nrf2 jest uwa\u017cany za g\u0142\u00f3wny regulator odpowiedzi oksydacyjnej<\/strong>. Jego dzia\u0142anie nie ogranicza si\u0119 jedynie do enzym\u00f3w antyoksydacyjnych. W rzeczywisto\u015bci moduluje on ekspresj\u0119 setek gen\u00f3w, w tym tych odpowiedzialnych za r\u00f3\u017cnorodne procesy, takie jak przebudowa tkanek, rakotw\u00f3rczo\u015b\u0107, dysfunkcje poznawcze czy nawet zachowania uzale\u017cniaj\u0105ce. Ta z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 dzia\u0142ania Nrf2 pokazuje, jak wa\u017cne jest zrozumienie roli genetyki w kontek\u015bcie stresu oksydacyjnego i systemu antyoksydacyjnego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Grupy ryzyka wyst\u0105pienia stresu oksydacyjnego&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Stres oksydacyjny to stan, kt\u00f3ry mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 <strong>ka\u017cdego z nas <\/strong>w r\u00f3\u017cnych okoliczno\u015bciach, takich jak urazy czy zabiegi operacyjne. <strong>Jednak istniej\u0105 pewne grupy os\u00f3b, kt\u00f3re s\u0105 na niego szczeg\u00f3lnie nara\u017cone:&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>W\u0142a\u015bciciele du\u017cych firm i menad\u017cerowie<\/strong>: Ci ludzie cz\u0119sto pracuj\u0105 pod presj\u0105, maj\u0105 wiele obowi\u0105zk\u00f3w i s\u0105 nara\u017ceni na chroniczny stres, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do wzmo\u017conej produkcji wolnych rodnik\u00f3w.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Sportowcy wyczynowi:<\/strong> Pomimo korzy\u015bci zdrowotnych p\u0142yn\u0105cych z regularnej aktywno\u015bci fizycznej, nadmierny wysi\u0142ek fizyczny mo\u017ce prowadzi\u0107 do produkcji wolnych rodnik\u00f3w. Wysi\u0142ek fizyczny o charakterze umiarkowanym jest korzystny, ale jego nadmiar mo\u017ce prowadzi\u0107 do problem\u00f3w zdrowotnych, takich jak dysregulacja uk\u0142adu immunologicznego.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>M\u0142odzie\u017c<\/strong>: Wsp\u00f3\u0142czesna m\u0142odzie\u017c cz\u0119sto boryka si\u0119 z wieloma wyzwaniami, takimi jak depresja, zaburzenia snu, niew\u0142a\u015bciwe od\u017cywianie czy nadmiar obowi\u0105zk\u00f3w. Brak snu, niew\u0142a\u015bciwa dieta i brak aktywno\u015bci fizycznej sprawiaj\u0105, \u017ce s\u0105 oni szczeg\u00f3lnie nara\u017ceni na stres oksydacyjny.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce <strong>stres oksydacyjny i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-przyjaciel-czy-wrog\/\">stres emocjonalny<\/a> to dwa r\u00f3\u017cne poj\u0119cia, ale oba mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na zdrowie<\/strong>. W obu przypadkach kluczem jest zrozumienie, jakie czynniki mog\u0105 prowadzi\u0107 do stresu oksydacyjnego i jak mo\u017cna go unika\u0107 lub minimalizowa\u0107 jego skutki.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Przyczyny powstawania stresu oksydacyjnego&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Stres oksydacyjny to stan, kt\u00f3ry mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 ka\u017cdego z nas, ale istniej\u0105 pewne <strong>czynniki, kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko jego wyst\u0105pienia:&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Przewlek\u0142y stres<\/strong>: Kr\u00f3tkotrwa\u0142y stres mo\u017ce by\u0107 mobilizuj\u0105cy, ale przewlek\u0142y stres prowadzi do produkcji prozapalnych cytokin, takich jak cytokina nr 6.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nieodpowiednia dieta<\/strong>: Spo\u017cywanie t\u0142uszcz\u00f3w trans, produkt\u00f3w przetworzonych, w\u0119dzonych, sple\u015bnia\u0142ych czy sma\u017conych w g\u0142\u0119bokim t\u0142uszczu mo\u017ce prowadzi\u0107 do stresu oksydacyjnego.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>U\u017cywki<\/strong>: Palenie papieros\u00f3w, nadmierne spo\u017cywanie alkoholu czy u\u017cywanie niekt\u00f3rych lek\u00f3w, takich jak antykoncepcyjne, antydepresanty, sterydy czy antykoagulanty.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Zaburzenia snu<\/strong>: Zbyt ma\u0142a ilo\u015b\u0107 snu czy zaburzenia cyklu dobowego.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Choroby uk\u0142adowe<\/strong>: Osoby z chorobami uk\u0142adowymi s\u0105 bardziej nara\u017cone na stres oksydacyjny.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Brak aktywno\u015bci fizycznej<\/strong> lub nadmierna, cykliczna aktywno\u015b\u0107 fizyczna.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nadmierna ekspozycja na s\u0142o\u0144ce<\/strong> bez odpowiedniej ochrony.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Zanieczyszczenia \u015brodowiska,<\/strong> w tym <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/metale-ciezkie\/\">metale ci\u0119\u017ckie<\/a>, takie jak <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/olow-zagrozenia-zdrowotne-u-dzieci\/\">o\u0142\u00f3w<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kadm-zatrucie-kadmem\/\">kadm<\/a> czy <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/rtec-w-organizmie-przyczyny-objawy-i-diagnostyka-zatrucia-rtecia\/\">rt\u0119\u0107<\/a>.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wiek<\/strong> &#8211; z wiekiem nasze mechanizmy obronne przed wolnymi rodnikami ulegaj\u0105 degradacji.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Rozumienie tych czynnik\u00f3w jest kluczem do zapobiegania stresowi oksydacyjnemu i dbania o zdrowie na poziomie kom\u00f3rkowym.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Pierwsze symptomy stresu oksydacyjnego<\/h2>\n\n\n\n<p>Stres oksydacyjny, chocia\u017c mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 abstrakcyjnym terminem, ma bardzo konkretne objawy, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na nasze codzienne \u017cycie. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na pierwsze symptomy, kt\u00f3re mog\u0105 wskazywa\u0107 na obecno\u015b\u0107 stresu oksydacyjnego w organizmie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>problemy z koncentracj\u0105,<\/li>\n\n\n\n<li>os\u0142abienie i przewlek\u0142e zm\u0119czenie,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le g\u0142owy,<\/li>\n\n\n\n<li>problemy z trawieniem, takie jak zaparcia,<\/li>\n\n\n\n<li>wysypki sk\u00f3rne,<\/li>\n\n\n\n<li>b\u00f3le staw\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li>utrata si\u0142y mi\u0119\u015bniowej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Chocia\u017c te objawy s\u0105 nieswoiste i mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 w wielu innych sytuacjach klinicznych, ich obecno\u015b\u0107, zw\u0142aszcza w po\u0142\u0105czeniu, powinna sk\u0142oni\u0107 nas do refleksji. Je\u015bli do\u015bwiadczamy kilku z tych objaw\u00f3w jednocze\u015bnie, warto zastanowi\u0107 si\u0119 nad tym, czy nie s\u0105 one spowodowane w\u0142a\u015bnie przez stres oksydacyjny.<br>Wiele os\u00f3b mo\u017ce do\u015bwiadcza\u0107 tych objaw\u00f3w od czasu do czasu, ale je\u015bli staj\u0105 si\u0119 one przewlek\u0142e i utrzymuj\u0105 si\u0119 przez d\u0142u\u017cszy czas, mog\u0105 wskazywa\u0107 na powa\u017cniejsze problemy zdrowotne. D\u0142ugotrwa\u0142y stres oksydacyjny, je\u015bli nie zostanie rozpoznany i odpowiednio leczony, mo\u017ce prowadzi\u0107 do wielu chor\u00f3b przewlek\u0142ych i powa\u017cnych komplikacji zdrowotnych. Dlatego tak wa\u017cne jest, aby nie lekcewa\u017cy\u0107 tych objaw\u00f3w i podj\u0105\u0107 odpowiednie kroki w celu ich rozpoznania i leczenia.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Choroby powi\u0105zane ze stresem oksydacyjnym&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Stres oksydacyjny, cho\u0107 nie jest zjawiskiem nowym, sta\u0142 si\u0119 w ostatnich latach przedmiotem intensywnych bada\u0144. Wsp\u00f3\u0142czesna nauka coraz bardziej dostrzega jego wp\u0142yw na wiele jednostek chorobowych. <strong>Niekt\u00f3re z chor\u00f3b i schorze\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 powi\u0105zane ze stresem oksydacyjnym to:&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zaburzenia uk\u0142adu immunologicznego,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/cukrzyca\/\">cukrzyca<\/a> typu ii, nadwaga i oty\u0142o\u015b\u0107,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>choroby nowotworowe,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>choroby neurodegeneracyjne, takie jak choroba Parkinsona czy <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-alzheimera-badania-genetyczne\/\">Alzheimer&#8217;a<\/a>,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>problemy z p\u0142odno\u015bci\u0105, zar\u00f3wno u m\u0119\u017cczyzn, jak i u kobiet,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>depresje i spadki nastroju zwi\u0105zane z zaburzeniami neurologicznymi,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>choroby sercowo-naczyniowe, takie jak mia\u017cd\u017cyca czy <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nadcisnienie-tetnicze-badania-laboratoryjne\/\">nadci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/a>,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>choroby autoimmunizacyjne, takie jak<a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czym-jest-rzs-jak-czesto-wystepuje-kogo-dotyka\/\"> reumatoidalne zapalenie staw\u00f3w<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/toczen-ukladowy-sle\/\">tocze\u0144 rumieniowaty uk\u0142adowy<\/a> czy <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-hashimoto\/\">choroba Hashimoto<\/a>,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>choroby p\u0142uc, \u017co\u0142\u0105dka, uk\u0142adu moczowego,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>zesp\u00f3\u0142 chronicznego zm\u0119czenia,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>pogorszenie wzroku, za\u0107ma.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Wsp\u00f3\u0142istnienie wielu z tych chor\u00f3b z podwy\u017cszonym poziomem stresu oksydacyjnego wskazuje na potrzeb\u0119 g\u0142\u0119bszego zrozumienia tego zjawiska i jego wp\u0142ywu na zdrowie ludzi. Kluczem jest nie tylko identyfikacja stresu oksydacyjnego, ale tak\u017ce zrozumienie, jak nasz organizm broni si\u0119 przed nim i jakie mechanizmy obronne s\u0105 w nim aktywowane w odpowiedzi na nadmiar wolnych rodnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">System antyoksydacyjny \u2013 obrona przed stresem oksydacyjnym&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Organizm posiada <strong>system antyoksydacyjny<\/strong>, kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 z enzym\u00f3w i przeciwutleniaczy, chroni\u0105cych przed uszkodzeniami oksydacyjnymi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Enzymy antyoksydacyjne to:&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>dysmutaza ponadtlenkowa, kt\u00f3ra neutralizuje ponadtlenki,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>katalaza, kt\u00f3ra rozk\u0142ada nadtlenek wodoru,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>peroksydaza glutationowa, kt\u00f3ra wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a z glutationem.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Antyoksydanty z kolei to:&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>glutation,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>witamina C,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>witamina E,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>karotenoidy,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>kwas alfaliponowy,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>koenzym Q10,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/selen\/\">selen<\/a>.&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Aby system dzia\u0142a\u0142 efektywnie, wa\u017cne jest dostarczanie organizmowi niezb\u0119dnych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Diagnostyka stresu oksydacyjnego&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Diagnostyka stresu oksydacyjnego<\/strong> opiera si\u0119 na indywidualnym podej\u015bciu do pacjenta. Wsp\u00f3\u0142czesne narz\u0119dzia diagnostyczne skupiaj\u0105 si\u0119 na <strong>analizie r\u00f3\u017cnych biomarker\u00f3w<\/strong>, kt\u00f3re wskazuj\u0105 na obecno\u015b\u0107 stresu oksydacyjnego i nitronizacyjnego w organizmie. Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c uwzgl\u0119dnienie element\u00f3w przeciwutleniaj\u0105cych i proutleniaj\u0105cych, kt\u00f3re pokazuj\u0105, jak organizm radzi sobie z wolnymi rodnikami. <strong>W przysz\u0142o\u015bci kluczowymi elementami w diagnozowaniu stresu oksydacyjnego mog\u0105 si\u0119 sta\u0107 badania genetyczne oraz analiza przeciwcia\u0142.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W Polsce w diagnostyce stresu oksydacyjnego bada si\u0119 <strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/glutation-zredukowanyutleniony\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">poziom glutationu<\/a><\/strong> oraz <strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/badanie-dlugosci-telomerow-wiek-biologiczny\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w<\/a><\/strong>, potocznie przez pacjent\u00f3w nazywan\u0105 &#8222;wiekiem biologicznym&#8221;. Inne testy to analiza <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/marker-oksydacyjnego-uszkodzenia-dna-8-hydroksy-2-deoksyguanozyna\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">8-hydroksy-2-deoksyguanozyny<\/a>, wska\u017anika oksydacyjnego uszkodzenia DNA, oraz aktywno\u015b\u0107 enzym\u00f3w antyoksydacyjnych, takich jak dysmutaza ponadtlenkowa.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Wa\u017cne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c <strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/produkty-peroksydacji-lipidow-perox\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">badania poziomu peroksydacji lipid\u00f3w<\/a>, marker\u00f3w stanu zapalnego oraz niedobor\u00f3w antyoksydant\u00f3w, w tym <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/witamina-c\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">witaminy C<\/a><\/strong>. Dodatkowo, oznaczanie przeciwcia\u0142 autoimmunizacyjnych oraz <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/koenzym-q10\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">poziomu koenzymu Q10<\/a> dostarcza informacji o stanie zdrowia pacjenta w kontek\u015bcie stresu oksydacyjnego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dobre efekty przynosi te\u017c <strong>oznaczanie poziomu pierwiastk\u00f3w i metali ci\u0119\u017ckich w erytrocytach<\/strong>, cho\u0107 w Polsce ta forma diagnostyki jest stosowana rzadziej. Istotne jest tak\u017ce <strong>badanie neurotransmiter\u00f3w w kontek\u015bcie cyklu dobowego<\/strong>, zw\u0142aszcza u pacjent\u00f3w z depresj\u0105. Kluczem do skutecznej diagnostyki jest indywidualne podej\u015bcie do pacjenta oraz dok\u0142adny wywiad medyczny.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Glutation&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Jednym z najwa\u017cniejszych antyoksydant\u00f3w w organizmie ludzkim jest <strong>glutation<\/strong>. W zdrowych kom\u00f3rkach stosunek glutationu ca\u0142kowitego do zredukowanego powinien wynosi\u0107 0,99. Warto\u015bci poni\u017cej tej normy wskazuj\u0105 na obecno\u015b\u0107 stresu oksydacyjnego, a warto\u015b\u0107 0,63 wskazuje na powa\u017cne zaburzenia.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Glutation nie tylko redukuje wolne rodniki, ale tak\u017ce wsp\u00f3\u0142pracuje z <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-c-niewielka-czasteczka-o-wielkim-znaczeniu\/\">witamin\u0105 C<\/a> w szlaku glutationowo-askorbinowym, kt\u00f3ry jest kluczowym elementem systemu antyoksydacyjnego. <strong>Dzi\u0119ki glutationowi witamina C mo\u017ce si\u0119 odnawia\u0107.<\/strong> Bez glutationu kom\u00f3rki ulegaj\u0105 utlenianiu, a odporno\u015b\u0107 organizmu ulega os\u0142abieniu. Ka\u017cda kom\u00f3rka w organizmie produkuje glutation, ale potrzebuje do tego odpowiednich substrat\u00f3w. <strong>Glutation jest niezb\u0119dny do syntezy i naprawy DNA, a jego brak mo\u017ce prowadzi\u0107 do uszkodzenia DNA.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Odpowiednie poziomy glutationu pomog\u0105 w walce z mia\u017cd\u017cyc\u0105, op\u00f3\u017aniaj\u0105c produkcj\u0119, tworzenie p\u0142ytek w t\u0119tnicach. Bez glutationu \u017caden antyoksydant nie mo\u017ce odpowiednio spe\u0142nia\u0107 swojej funkcji, gdy\u017c nie b\u0119dzie si\u0119 odnawia\u0107, czyli nie b\u0119dzie chroni\u0107 przed r\u00f3\u017cnego rodzaju chorobami.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/glutation-zredukowanyutleniony\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/glutation-jpg.webp\" alt=\"glutation zredukowany\/utleniony\" class=\"wp-image-8235\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/glutation-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/glutation-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/glutation-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/glutation-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/glutation-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Suplementacja glutationu&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Chocia\u017c glutation jest dost\u0119pny w formie suplement\u00f3w, takich jak tabletki czy formy liposomalne, <strong>jego suplementacja w tej formie jest obecnie uwa\u017cana za nieskuteczn\u0105.<\/strong>&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Glutation zawarty w produktach spo\u017cywczych, takich jak <strong>awokado, szparagi czy broku\u0142y<\/strong>, rozk\u0142ada si\u0119 w jelicie cienkim na trzy aminokwasy. Kluczowym aminokwasem jest L-cysteina, z kt\u00f3rej organizm mo\u017ce wytwarza\u0107 glutation. Jednak\u017ce, aby produkowa\u0107 L-cystein\u0119, potrzebujemy <strong>metioniny<\/strong>, aminokwasu egzogennego, kt\u00f3ry musi by\u0107 dostarczany w diecie.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Osoby na restrykcyjnych dietach, takich jak <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/diety-alternatywne\/\">dieta wegetaria\u0144ska<\/a>, mog\u0105 mie\u0107 niski poziom metioniny, ale mo\u017cna to zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107 spo\u017cywaj\u0105c odpowiednie produkty, takie jak <strong>sezam czy orzechy brazylijskie<\/strong>. Wa\u017cne jest, aby podej\u015b\u0107 do suplementacji glutationu z odpowiedni\u0105 wiedz\u0105 dietetyczn\u0105, aby by\u0142a ona skuteczna.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Badanie d\u0142ugo\u015bci telomer\u00f3w&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Informacji o wyst\u0119powaniu stresu oksydacyjnego w organizmie mo\u017ce te\u017c dostarczy\u0107 <strong>badanie d\u0142ugo\u015bci telomer\u00f3w<\/strong>. <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/telomery-badanie-wieku-biologicznego\/\">Telomery<\/a> s\u0105 ko\u0144cowymi fragmentami chromosom\u00f3w, kt\u00f3re skracaj\u0105 si\u0119 w miar\u0119 starzenia si\u0119 kom\u00f3rek. Przedwczesne skracanie telomer\u00f3w mo\u017ce wskazywa\u0107 na obecno\u015b\u0107 stresu oksydacyjnego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W naturalny spos\u00f3b telomery skracaj\u0105 si\u0119 z wiekiem, ale styl \u017cycia cz\u0142owieka, takie czynniki jak palenie papieros\u00f3w, oty\u0142o\u015b\u0107 czy brak aktywno\u015bci fizycznej, mog\u0105 przyspiesza\u0107 ten proces. Aby <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-wplynac-na-dlugosc-telomerow\/\">zachowa\u0107 d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w i op\u00f3\u017ani\u0107 proces starzenia<\/a>, wa\u017cne jest prowadzenie zdrowego stylu \u017cycia, unikanie czynnik\u00f3w stresogennych i dbanie o odpowiedni\u0105 diet\u0119 oraz aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Istotnym czynnikiem w kontek\u015bcie d\u0142ugo\u015bci telomer\u00f3w jest dzia\u0142anie tak zwanej telomerazy, czyli enzymu, kt\u00f3ry wyd\u0142u\u017ca telomery jeszcze przed replikacj\u0105, w intensywnie dziel\u0105cych si\u0119 kom\u00f3rkach. Aktywna telomeraza wp\u0142ywa na regeneracj\u0119 kom\u00f3rek w telekamerach.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/badanie-dlugosci-telomerow-wiek-biologiczny\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/badanie-telomerow-jpg.webp\" alt=\"badanie d\u0142ugo\u015bci telomer\u00f3w\" class=\"wp-image-8234\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/badanie-telomerow-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/badanie-telomerow-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/badanie-telomerow-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/badanie-telomerow-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/badanie-telomerow-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Interpretacja badania d\u0142ugo\u015bci telomer\u00f3w&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>D\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w<\/strong> jest kluczowym wska\u017anikiem zdrowia kom\u00f3rkowego i mo\u017ce by\u0107 u\u017cywana jako wska\u017anik biologicznego wieku organizmu. Chocia\u017c naturalnie skracaj\u0105 si\u0119 one z wiekiem, wiele czynnik\u00f3w mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na ich d\u0142ugo\u015b\u0107, zar\u00f3wno pozytywnie, jak i negatywnie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Wyniki bada\u0144 sugeruj\u0105, \u017ce do\u015bwiadczenia i styl \u017cycia matki przed i w trakcie ci\u0105\u017cy mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w jej dziecka. Wsparcie spo\u0142eczne, jakie matka otrzymuje w dzieci\u0144stwie, mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na zdrowie jej przysz\u0142ego dziecka na poziomie kom\u00f3rkowym. Z drugiej strony, negatywne czynniki, takie jak oty\u0142o\u015b\u0107 czy palenie papieros\u00f3w, mog\u0105 skraca\u0107 telomery, zwi\u0119kszaj\u0105c ryzyko r\u00f3\u017cnych chor\u00f3b u potomstwa.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Na d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w jej dziecka, zw\u0142aszcza u p\u0142ci m\u0119skiej, mo\u017ce te\u017c wp\u0142ywa\u0107 stres psychiczny matki podczas ci\u0105\u017cy. Niezale\u017cnie od p\u0142ci dziecka na skracanie telomer\u00f3w u jej potomstwa mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 te\u017c oty\u0142o\u015b\u0107 matki.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Cho\u0107 istniej\u0105 pewne badania sugeruj\u0105ce, \u017ce suplementacja koenzymem Q10 mo\u017ce odwr\u00f3ci\u0107 skutki skracania telomer\u00f3w spowodowane nieodpowiednim od\u017cywianiem matki,<strong> nie mo\u017cna polega\u0107 wy\u0142\u0105cznie na suplementacji<\/strong>. Trzeba r\u00f3wnie\u017c dba\u0107 o zdrowy styl \u017cycia.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Cho\u0107 genetyka odgrywa pewn\u0105 rol\u0119 w okre\u015bleniu d\u0142ugo\u015bci telomer\u00f3w, to jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 (oko\u0142o 80%) wp\u0142ywu na d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w pochodzi z <strong>czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych<\/strong>. Innymi s\u0142owy, nasze geny mog\u0105 predysponowa\u0107 nas do pewnych cech, ale to nasze zachowania i \u015brodowisko w du\u017cej mierze decyduj\u0105 o tym, jak te geny s\u0105 wyra\u017cane.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czynniki wp\u0142ywaj\u0105ce na aktywno\u015b\u0107 telomerazy&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Telomeraza<\/strong> to enzym odpowiedzialny za dodawanie sekwencji nukleotyd\u00f3w na ko\u0144ce telomer\u00f3w, co pozwala na ich wyd\u0142u\u017cenie. Dzi\u0119ki temu kom\u00f3rki mog\u0105 dzieli\u0107 si\u0119 przez d\u0142u\u017cszy czas, zanim telomery skr\u00f3c\u0105 si\u0119 do tego stopnia, \u017ce kom\u00f3rka przestaje si\u0119 dzieli\u0107 lub ulega apoptozie (programowanej \u015bmierci kom\u00f3rki).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Aktywno\u015b\u0107 telomerazy jest kluczowa dla zdrowia kom\u00f3rek i d\u0142ugo\u015bci \u017cycia. <\/strong>W wielu badaniach naukowych wykazano, \u017ce czynniki takie jak zdrowa dieta, regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna, unikanie stresu oraz pewne suplementy diety mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na aktywno\u015b\u0107 telomerazy, co z kolei mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w i zdrowie kom\u00f3rek.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce telomeraza nie jest aktywna we wszystkich kom\u00f3rkach cia\u0142a. W kom\u00f3rkach somatycznych (wi\u0119kszo\u015b\u0107 kom\u00f3rek cia\u0142a) telomeraza jest zazwyczaj nieaktywna, co prowadzi do naturalnego skracania telomer\u00f3w z ka\u017cdym podzia\u0142em kom\u00f3rkowym. Jednak w pewnych kom\u00f3rkach, takich jak kom\u00f3rki macierzyste i niekt\u00f3re kom\u00f3rki nowotworowe, telomeraza jest aktywna, co pozwala im na nieograniczone podzia\u0142y.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego te\u017c zrozumienie czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na aktywno\u015b\u0107 telomerazy i d\u0142ugo\u015b\u0107 telomer\u00f3w pozwala zrozumie\u0107 procesy starzenia si\u0119 i chor\u00f3b zwi\u0105zanych z wiekiem. <strong>Wspieranie zdrowej aktywno\u015bci telomerazy mo\u017ce by\u0107 jednym ze sposob\u00f3w na promowanie zdrowego starzenia si\u0119 i op\u00f3\u017anianie proces\u00f3w zwi\u0105zanych z wiekiem.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dieta w stresie oksydacyjnym&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Pewnym wzorcem \u017cywieniowym mo\u017ce by\u0107 <strong>dieta \u015br\u00f3dziemnomorska czy dieta DASH<\/strong>. Wszyscy wiemy, \u017ce mo\u017cemy znacznie zmieni\u0107 profil lipidowy pacjenta, ale tak\u017ce mo\u017cemy spowodowa\u0107, \u017ce b\u0119dziemy mieli mniejszy marker stresu oksydacyjnego wyra\u017cony w psuciu kom\u00f3rek naszego DNA.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Badania pokazuj\u0105, \u017ce mamy wtedy wy\u017csze poziomy enzym\u00f3w antyoksydacyjnych i co wa\u017cniejsze, spadaj\u0105 nam parametry stresu stanu zapalnego, wyra\u017cone na przyk\u0142ad bia\u0142kiem ostrej fazy CRP czy profilem cytokin prozapalnych, w tym s\u0142ynn\u0105 Interleukina 6 czyteln\u0105 w TNF-alfa.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dla odmiany w Western diets profil lipidowy nie wygl\u0105da tak, jakby\u015bmy chcieli. Mamy prawdopodobnie nadmiern\u0105 mas\u0119 cia\u0142a i za ma\u0142o dostarczanych antyoksydant\u00f3w, a co za tym idzie i b\u0119dziemy sobie gorzej radzi\u0107 z wolnymi rodnikami, wi\u0119c b\u0119dzie wi\u0119ksza produkcja cytokin prozapalnych. Co mo\u017cemy z tym zrobi\u0107?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Pomocna mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107<strong> skala ORAC<\/strong>, kt\u00f3ra zosta\u0142a zaaprobowana przez Narodowy Instytut Zdrowia w Stanach Zjednoczonych, ale coraz cz\u0119\u015bciej implementowana tak\u017ce w innych krajach. W du\u017cym uproszczeniu ta skala mierzy potencja\u0142 antyoksydacyjny r\u00f3\u017cnych pokarm\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Wyra\u017ca ona w milimolach na 100 miligram zawarto\u015b\u0107 przeciwutleniaczy w r\u00f3\u017cnych produktach, kt\u00f3re s\u0105 nam bardzo potrzebne do tego, by prawid\u0142owo funkcjonowa\u0142 nasz system antyoksydacyjnym. Jest to na tyle wa\u017cny element zdrowia publicznego, \u017ce w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie etykiety produkt\u00f3w musz\u0105 zawiera\u0107 wska\u017anik antyoksydacyjny w skali ORAC. Dzi\u0119ki temu pacjenci, jedz\u0105c produkty, wiedz\u0105 ile tych antyoksydant\u00f3w sobie dostarczaj\u0105.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Chocia\u017c oznaczenia te nie s\u0105 stosowane w Polsce, to dotyczy ona produkt\u00f3w naturalnie wyst\u0119puj\u0105cych w ka\u017cdej szeroko\u015bci geograficznej. <strong>Na li\u015bcie tzw. &#8222;polskich super foods-\u00f3w&#8221; znajduje si\u0119 na przyk\u0142ad aronia, je\u017cyny, czarna porzeczka, \u015bliwki i zio\u0142a, a tak\u017ce cynamon z ogromnym potencja\u0142em antyoksydacyjnym.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Drugim pomocnym narz\u0119dziem jest<strong> skala ANDI<\/strong>, czyli skala g\u0119sto\u015bci od\u017cywczej, sformu\u0142owana przez Joela Furhmana.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bardzo istotna jest wybieranie do swojej diety tych produkt\u00f3w, kt\u00f3re w 100 gramach zawieraj\u0105 du\u017c\u0105 g\u0119sto\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnych sk\u0142adnik\u00f3w, b\u0142onnika, zawarto\u015bci r\u00f3\u017cnych sk\u0142adnik\u00f3w B1, B2, B6, B12, C, E, cynku i tak dalej i wielu antyoksydant\u00f3w. Np. jedz\u0105c 100 g frytek, dostarczamy 12, a jak zjemy 100 g jarmu\u017cu to 1000.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Suplementacja w stresie oksydacyjnym&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Chocia\u017c optymalnym sposobem dostarczania sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych jest dieta, <strong>w pewnych sytuacjach lekarze mog\u0105 zaleci\u0107 suplementacj\u0119<\/strong>, tak\u0105 jak fitochemikalia, alkaloidy czy terpenowidy, opart\u0105 na konkretnych wynikach bada\u0144 i dowodach naukowych. W takiej sytuacji wa\u017cne jest pami\u0119tanie o kluczowych witaminach i sk\u0142adnikach, takich jak witaminy antyoksydacyjne, koenzym Q 10 i Q 9, oraz o naturalnych produktach, takich jak czosnek czy kurkuma, kt\u00f3re maj\u0105 udowodnione dzia\u0142anie antyoksydacyjne. Wspieranie diety tymi produktami pod kontrol\u0105 specjalisty, mo\u017ce pom\u00f3c w redukcji stresu oksydacyjnego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Podsumowanie&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>W kontek\u015bcie walki ze stresem oksydacyjnym niezwykle istotne jest<strong> dbanie o zdrowie psychiczne i fizyczne<\/strong>. Pomocne mog\u0105 si\u0119 te\u017c okaza\u0107 techniki relaksacyjne, takie jak medytacja czy trening mindfulness, kt\u00f3rych korzy\u015bci w postaci obni\u017cania poziomu cytokin prozapalnych zosta\u0142y udowodnione.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Wa\u017cne jest te\u017c prowadzenie <strong>aktywnego tryb \u017cycia<\/strong> i \u0142\u0105czenie wysi\u0142ku si\u0142owego z aerobowym, bo przynosi to korzy\u015bci dla systemu antyoksydacyjnego. Wszystkie te elementy sprowadzaj\u0105 si\u0119 do d\u0105\u017cenia do r\u00f3wnowagi w \u017cyciu, dbania o zdrowie psychiczne i fizyczne oraz korzystania z wiedzy i wsparcia specjalist\u00f3w w dziedzinie zdrowia.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czym jest stres oksydacyjny, jakie mo\u017ce mie\u0107 konsekwencje, jak go zdiagnozowa\u0107 i jak si\u0119 przed nim broni\u0107?<\/p>\n","protected":false},"author":146,"featured_media":8411,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[17,29],"tags":[],"coauthors":[140],"class_list":{"0":"post-8297","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dieta","8":"category-webinaria"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Jak rozpozna\u0107 i wyeliminowa\u0107 stres oksydacyjny - ALAB Laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jak rozpozna\u0107 i wyeliminowa\u0107 stres oksydacyjny? Poznaj metody ochrony przed wolnymi rodnikami. Przeczytaj zapis webinaru z ekspertk\u0105.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jak rozpozna\u0107 i wyeliminowa\u0107 stres oksydacyjny - ALAB Laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jak rozpozna\u0107 i wyeliminowa\u0107 stres oksydacyjny? Poznaj metody ochrony przed wolnymi rodnikami. Przeczytaj zapis webinaru z ekspertk\u0105.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-08-31T06:55:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/stres-oksydacyjny-jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"801\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Agnieszka Karolczak-Tomkiewicz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Agnieszka Karolczak-Tomkiewicz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Agnieszka Karolczak-Tomkiewicz\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jak rozpozna\u0107 i wyeliminowa\u0107 stres oksydacyjny - ALAB Laboratoria","description":"Jak rozpozna\u0107 i wyeliminowa\u0107 stres oksydacyjny? Poznaj metody ochrony przed wolnymi rodnikami. Przeczytaj zapis webinaru z ekspertk\u0105.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Jak rozpozna\u0107 i wyeliminowa\u0107 stres oksydacyjny - ALAB Laboratoria","og_description":"Jak rozpozna\u0107 i wyeliminowa\u0107 stres oksydacyjny? Poznaj metody ochrony przed wolnymi rodnikami. Przeczytaj zapis webinaru z ekspertk\u0105.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2023-08-31T06:55:05+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":801,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/stres-oksydacyjny-jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Agnieszka Karolczak-Tomkiewicz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Agnieszka Karolczak-Tomkiewicz","Szacowany czas czytania":"16 minut","Written by":"Agnieszka Karolczak-Tomkiewicz"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny\/"},"author":{"name":"Agnieszka Karolczak-Tomkiewicz","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/6baf88988c1d2ac6a0b6ce9d49830e96"},"headline":"Jak w\u0142a\u015bciwie rozpozna\u0107 i skutecznie wyeliminowa\u0107 stres oksydacyjny?","datePublished":"2023-08-31T06:55:05+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny\/"},"wordCount":3157,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/stres-oksydacyjny-jpg.webp","articleSection":["Dieta i suplementacja","Webinaria"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny\/","name":"Jak rozpozna\u0107 i wyeliminowa\u0107 stres oksydacyjny - ALAB Laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/stres-oksydacyjny-jpg.webp","datePublished":"2023-08-31T06:55:05+00:00","description":"Jak rozpozna\u0107 i wyeliminowa\u0107 stres oksydacyjny? Poznaj metody ochrony przed wolnymi rodnikami. Przeczytaj zapis webinaru z ekspertk\u0105.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/stres-oksydacyjny-jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/stres-oksydacyjny-jpg.webp","width":1200,"height":801,"caption":"stres oksydacyjny"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/stres-oksydacyjny\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jak w\u0142a\u015bciwie rozpozna\u0107 i skutecznie wyeliminowa\u0107 stres oksydacyjny?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/6baf88988c1d2ac6a0b6ce9d49830e96","name":"Agnieszka Karolczak-Tomkiewicz","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/woman-150x150.png510376ddb3c99b233fa30c560b9695e9","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/woman-150x150.png","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/woman-150x150.png","caption":"Agnieszka Karolczak-Tomkiewicz"},"description":"Certyfikowana specjalistka medycyny funkcjonalnej (CFMP\u00ae). Absolwentka Functional Medicine University w USA. Uko\u0144czy\u0142a Poradnictwo Dietetyczne w Instytucie \u017bywienia i \u017bywno\u015bci w Warszawie oraz Dietetyk\u0119 i Poradnictwo \u017bywieniowe na Wydziale Bromatologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Doktorantka na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu w Katedrze i Zak\u0142adzie Leczenia Oty\u0142o\u015bci, Zaburze\u0144 Metabolicznych oraz Dietetyki Klinicznej.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/agnieszka-karolczak-tomkiewicz\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/146"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8297"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8297\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8297"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8297"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=8297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}