Mied\u017a <\/strong>to bardzo wa\u017cny mikroelement w naszym organizmie. Jego zawarto\u015b\u0107 w organizmie cz\u0142owieka nie jest wysoka, jednak poprzez fakt, i\u017c jest ona kofaktorem wielu reakcji enzymatycznych (dowiedz si\u0119 wi\u0119cej TUTAJ<\/a><\/strong>), jej rol\u0119 mo\u017cna zaobserwowa\u0107 w wielu miejscach naszego organizmu. Ostatnio coraz wi\u0119cej m\u00f3wi si\u0119 o roli miedzi w chorobach tarczycy, niekt\u00f3rzy pacjenci chcieliby j\u0105 suplementowa\u0107. Takie podej\u015bcie nie jest uzasadnione, nadmierna suplementacja miedzi jest niekorzystna dla organizmu, zdecydowanie lepiej dostarcza\u0107 j\u0105 z diet\u0105 i w ten spos\u00f3b zapewni\u0107 optymalny poziom miedzi w organizmie.<\/p>\n\n\n\n Znaczenie miedzi w chorobach tarczycy ci\u0105gle jest kwesti\u0105 bada\u0144.<\/strong> Na dzi\u015b wiemy, i\u017c w badaniach na zwierz\u0119tach wykazano, i\u017c podwy\u017cszony poziom miedzi zwi\u0105zany jest z wyst\u0119powaniem niedoczynno\u015bci tarczycy<\/a> i podwy\u017cszonym poziomem TSH, natomiast stosunkowo niski poziom miedzi jest zwi\u0105zany z nadczynno\u015bci\u0105 tarczycy. S\u0105 r\u00f3wnie\u017c doniesienia wskazuj\u0105ce, i\u017c poziom miedzi skorelowany jest z poziomem hormon\u00f3w tarczycy<\/a>. Redukcja st\u0119\u017cenia miedzi mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 stres oksydacyjny<\/a>, powoduj\u0105c mniejsz\u0105 produkcj\u0119 hormon\u00f3w tarczycy i spadek ich st\u0119\u017cenia we krwi.<\/p>\n\n\n\n Badania eksperymentalne na myszach wskazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, i\u017c poziom hormon\u00f3w tarczycy mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na st\u0119\u017cenie miedzi we krwi, poprzez zwi\u0119kszenie jej uwalniania z magazyn\u00f3w w w\u0105trobie. Badania przeprowadzone w\u015br\u00f3d pacjent\u00f3w z nadczynno\u015bci\u0105 tarczycy leczonych radioaktywnym jodem skutkowa\u0142o zmniejszeniem poziomu hormon\u00f3w tarczycy oraz poziomu miedzi.<\/p>\n\n\n\n Osobnym zagadnieniem jest korelacja pomi\u0119dzy st\u0119\u017ceniem miedzi oraz chorobami autoimmunologicznymi tarczycy. Istniej\u0105 doniesienia, i\u017c wysokie st\u0119\u017cenie miedzi w surowicy jest skorelowane dodatnio z podwy\u017cszonym poziomem przeciwcia\u0142 tarczycowych. Istniej\u0105 jednak doniesienia przecz\u0105ce tej hipotezie, gdzie nie wykazano takiego powi\u0105zania.<\/p>\n\n\n\n Trwaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c badania nad powi\u0105zaniem poziomu miedzi z nowotworami tarczycy. Uwa\u017ca si\u0119, i\u017c mied\u017a rozpoczyna angiogenez\u0119, czyli tworzenie naczy\u0144 krwiono\u015bnych w tkance nowotworowej, co sprzyja rozrostowi kom\u00f3rek z\u0142o\u015bliwych.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, doniesienia na temat wp\u0142ywu miedzi na prac\u0119 tarczycy i produkcj\u0119 przez ni\u0105 hormon\u00f3w wymagaj\u0105 dalszych bada\u0144<\/strong>. Wiemy, \u017ce mied\u017a mo\u017ce mie\u0107 istotne znaczenie dla prawid\u0142owej funkcji tego narz\u0105du. Bior\u0105c jednak pod uwag\u0119 fakt, i\u017c mamy do czynienia z mikropierwiastkiem, gdzie niewielkie wahania st\u0119\u017cenia maj\u0105 znaczenie, nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce dystrybucja i ilo\u015b\u0107 biodost\u0119pnej miedzi musi by\u0107 kontrolowana<\/strong>, co na dzi\u015b naj\u0142atwiej jest uzyska\u0107 poprzez spo\u017cycie miedzi z diet\u0105.<\/p>\n\n\n\n Choroby uk\u0142adu sercowo-naczyniowego<\/strong> s\u0105 jednymi z najcz\u0119stszych schorze\u0144 wyst\u0119puj\u0105cych w krajach Europy Zachodniej i USA, s\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 \u015bmiertelno\u015bci. Mied\u017a to pierwiastek \u015bladowy, kt\u00f3rego rola w patogenezie chor\u00f3b serca nie by\u0142a do tej pory rozpatrywana. Temat jednak ostatnio zyskuje na znaczeniu, rola miedzi jako kofaktora bardzo wielu reakcji enzymatycznych oraz czynnika bior\u0105cego udzia\u0142 w budowaniu kolagenu i elastyny sk\u0142ania badaczy do przyjrzenia si\u0119 temu zagadnieniu. Pojawiaj\u0105 si\u0119 dowody wskazuj\u0105ce na to, i\u017c brak r\u00f3wnowagi w homeostazie miedzi przyczynia si\u0119 do chor\u00f3b serca.<\/strong> Zaburzenia regulacji bia\u0142ek transportuj\u0105cych mied\u017a lub niedobory tego pierwiastka skutkuj\u0105 hipertofi\u0105 mi\u0119\u015bnia sercowego, niewydolno\u015bci\u0105 serca, chorob\u0105 niedokrwienn\u0105 serca czy kardiomiopati\u0105 cukrzycow\u0105.<\/p>\n\n\n\n Mechanizm wp\u0142ywu miedzi na patogenez\u0119 chor\u00f3b serca mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cny. Jednym z badanych zagadnie\u0144 jest powi\u0105zanie st\u0119\u017cenia ceruloplazminy \u2013 g\u0142\u00f3wnego bia\u0142ka transportuj\u0105cego mied\u017a \u2013 z dzia\u0142aniem na czynno\u015b\u0107 serca. Niedob\u00f3r miedzi, zmniejszaj\u0105cy aktywno\u015b\u0107 ceruloplazminy i wp\u0142ywaj\u0105cy na homeostaz\u0119 \u017celaza zosta\u0142 powi\u0105zany z wyst\u0105pieniem cukrzycy<\/a>, oty\u0142o\u015bci, dyslipidemii i mia\u017cd\u017cycy. Coraz wi\u0119cej bada\u0144 klinicznych pokazuje, i\u017c kr\u0105\u017c\u0105ca ceruloplazmina koreluje z ryzykiem chor\u00f3b sercowo-naczyniowych oraz mo\u017ce by\u0107 czynnikiem prognostycznym ryzyka tych chor\u00f3b. Konieczne s\u0105 jednak dalsze badania, aby zrozumie\u0107, czy podwy\u017cszona kr\u0105\u017c\u0105ca ceruloplazmina odgrywa rol\u0119 w patogenezie chor\u00f3b serca.<\/p>\n\n\n\n Innym mechanizmem, kt\u00f3ry jest rozpatrywany w powi\u0105zaniu poziomu miedzi i prawid\u0142owej funkcji serca, jest jej udzia\u0142 w budowie kolageniu i elastyny. Nieprawid\u0142owo\u015bci w usieciowaniu tych bia\u0142ek skutkuj\u0105 mniejsz\u0105 wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105 tkanki \u0142\u0105cznej, a co za tym idzie problemami w pracy serca, zaburzeniami skurczu i jego przerostem.<\/p>\n\n\n\n Choroby serca powoduj\u0105 ogromne obci\u0105\u017cenia zdrowotne i ekonomiczne na ca\u0142ym \u015bwiecie, i chocia\u017c niedob\u00f3r miedzi wp\u0142ywa na wiele tkanek, w tym na w\u0105trob\u0119, jelita, uk\u0142ad naczyniowy, m\u00f3zg i tkank\u0119 t\u0142uszczow\u0105, serce wydaje si\u0119 by\u0107 jedn\u0105 z najbardziej wra\u017cliwych na niedob\u00f3r miedzi tkanek<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Mied\u017a odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w funkcjonowaniu uk\u0142adu nerwowego<\/strong> poprzez swoje uczestnictwo w reakcjach enzymatycznych. Jej obecno\u015b\u0107 w neuronach adrenergicznych warunkuje prawid\u0142ow\u0105 aktywno\u015b\u0107 \u03b2-hydroksylazy dopaminy (DBH), kt\u00f3ra przekszta\u0142ca dopamin\u0119 w noradrenalin\u0119 i jest niezb\u0119dna do r\u00f3wnowagi katecholamin. W przypadku zaburze\u0144 metabolizmu miedzi r\u00f3wnowaga pomi\u0119dzy dopamin\u0105 a noradrenalin\u0105 zostaje zachwiana i wi\u0105\u017ce si\u0119 z wy\u017cszym poziomem dopaminy i niskim noradrenaliny w m\u00f3zgu i w osoczu. Takie zmiany obserwowane s\u0105 m.in. w genetycznie uwarunkowanej chorobie Menkesa (MNKD) i s\u0105 wykorzystywane do jej diagnostyki.<\/p>\n\n\n\n W m\u00f3zgu obecne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c pozosta\u0142e enzymy zale\u017cne od miedzi, jak ceruloplazmina, oksydaza lizylowa (sieciowanie kolagenu), SOD3, jednak ich rola w OUN nie zosta\u0142a jeszcze wyja\u015bniona.<\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz roli kofaktora enzym\u00f3w, mied\u017a bierze udzia\u0142 w wielu procesach kom\u00f3rkowych<\/strong>, w kt\u00f3rych pe\u0142ni rol\u0119 regulacyjn\u0105 i sygnalizacyjn\u0105. Jest niezb\u0119dna do mielinizacji neuron\u00f3w, moduluje funkcje receptor\u00f3w GABA i NMDA, dzi\u0119ki czemu wp\u0142ywa na przep\u0142yw neurotransmiter\u00f3w w synapsach. Dlatego przy niedoborze miedzi w diecie obserwuje si\u0119 zaburzenia metaboliczne, zaburzenia mielinizacji neuron\u00f3w, drgawki. Szkodliwy jest r\u00f3wnie\u017c nadmiar miedzi. Na przyk\u0142ad w chorobie Wilsona \u2013 genetycznie uwarunkowanej chorobie spichrzeniowej – mied\u017a gromadzi si\u0119 w m\u00f3zgu i innych tkankach, a wzrost jej poziomu powoduje szerokie spektrum patologii neurologicznych i psychiatrycznych, w tym depresj\u0119, epizody psychotyczne, dystoni\u0119, dr\u017cenie i zaburzenia snu. Zaburzenie r\u00f3wnowagi miedzi opisano tak\u017ce w przypadku choroby Parkinsona i Alzheimera<\/a>, mog\u0105 mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c czynnikiem przyczyniaj\u0105cym si\u0119 do etiologii innych zaburze\u0144 neurodegeneracyjnych i starzenia si\u0119.<\/p>\n\n\n\n Mied\u017a odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w m\u0119skiej p\u0142odno\u015bci<\/strong>, jest elementem niezb\u0119dnym do produkcji m\u0119skich gamet oraz w procesach podzia\u0142u kom\u00f3rek, takich jak mitoza i mejoza.<\/p>\n\n\n\n Enzymy, w kt\u00f3rych mied\u017a jest kofaktorem (ceruloplazmina, dysmutaza nadtlenkowa SOD1 i SOD2, oksydaza cytochromu C), s\u0105 r\u00f3wnie\u017c obecne na wszystkich etapach gametogenezy, a ponadto w kom\u00f3rkach somatycznych j\u0105der i naj\u0105drzy oraz w p\u0142ynach zwi\u0105zanych z plemnikami w prostacie i naj\u0105drzach.<\/p>\n\n\n\n Opisano r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 miedzi w dystrybucji androgen\u00f3w \u2013 m\u0119skich hormon\u00f3w p\u0142ciowych \u2013 na osi podwzg\u00f3rze \u2013 przysadka \u2013 j\u0105dro.<\/p>\n\n\n\n St\u0105d zar\u00f3wno wzrost st\u0119\u017cenia miedzi, jak i jej niedob\u00f3r, prowadzi do zaburze\u0144 p\u0142odno\u015bci<\/strong>. Wp\u0142yw miedzi na te procesy nabiera wi\u0119kszego znaczenia wobec faktu, i\u017c problem niep\u0142odno\u015bci dotyczy coraz wi\u0119kszej liczby os\u00f3b, a \u015brodowisko jest coraz bardziej zanieczyszczone.<\/p>\n\n\n\n Mied\u017a to pierwiastek niezb\u0119dny do prawid\u0142owego rozwoju organizm\u00f3w \u017cywych<\/strong>, poprzez uczestnictwo w bardzo wielu reakcjach enzymatycznych. Dlatego niedob\u00f3r miedzi w spos\u00f3b istotny wp\u0142ywa na redukcj\u0119 lub ca\u0142kowite zablokowanie enzym\u00f3w zale\u017cnych od miedzi, hamuj\u0105c w ten spos\u00f3b niekt\u00f3re procesy \u017cyciowe. Z drugiej strony mied\u017a jako pierwiastek reaktywny mo\u017ce powodowa\u0107 powstawanie wolnych rodnik\u00f3w, co w konsekwencji mo\u017ce doprowadzi\u0107 do uszkodzenia DNA oraz bia\u0142ek. Dlatego organizm cz\u0142owieka wypracowa\u0142 precyzyjne mechanizmy reguluj\u0105ce st\u0119\u017cenie miedzi w kom\u00f3rkach. Przyjmowanie suplement\u00f3w miedzi i cynku mo\u017ce zaburza\u0107 t\u0119 r\u00f3wnowag\u0119. Mied\u017a powinna by\u0107 dostarczana z po\u017cywienia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Stany wymagaj\u0105ce ewentualnej suplementacji miedzi\u0105 obejmuj\u0105:<\/strong><\/p>\n\n\n\nRola miedzi w chorobach tarczycy<\/h2>\n\n\n\n
![\"badanie](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Badanie-miedzi-we-krwi-1-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nRola miedzi w chorobach uk\u0142adu sercowo-naczyniowego<\/h2>\n\n\n\n
Rola miedzi w chorobach uk\u0142adu nerwowego<\/h2>\n\n\n\n
![\"badanie](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Badanie-miedzi-w-moczu-jpg.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nWp\u0142yw miedzi na p\u0142odno\u015b\u0107 u m\u0119\u017cczyzn<\/h2>\n\n\n\n
Diagnostyka zawarto\u015bci miedzi w organizmie cz\u0142owieka – testy z krwi i z moczu, kiedy zrobi\u0107 badanie?<\/h2>\n\n\n\n