{"id":921,"date":"2025-06-10T08:10:00","date_gmt":"2025-06-10T06:10:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/centrum-wiedzy\/?p=921"},"modified":"2025-07-10T09:28:44","modified_gmt":"2025-07-10T07:28:44","slug":"borelioza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/","title":{"rendered":"Borelioza: objawy, badania, powik\u0142ania i leczenie"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Borelioza z Lyme to obecnie najbardziej rozpowszechniona w Polsce choroba odkleszczowa. W 2024 roku zdiagnozowano 29&nbsp;347 przypadk\u00f3w boreliozy z Lyme, co oznacza o ponad 4&nbsp;000 zachorowa\u0144 wi\u0119cej, ni\u017c w 2023 roku. Jedyny pewny objaw choroby to rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy. Jakie mog\u0105 by\u0107 inne objawy boreliozy, jak j\u0105 diagnozowa\u0107, jak si\u0119 leczy borelioz\u0119 i czy mamy ju\u017c szczepionk\u0119? Zapraszamy do artyku\u0142u.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Spis tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Co-to-jest-borelioza?\">Co to jest borelioza?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Borelioza-\u2013-objawy\">Borelioza \u2013 objawy<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Wczesne-objawy-boreliozy\">Wczesne objawy boreliozy<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"color: initial;\"><a href=\"#Czym-objawia-si\u0119-borelioza-wczesna-rozsiana\">Czym objawia si\u0119 borelioza wczesna rozsiana<\/a><\/span><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Objawy-boreliozy-p\u00f3\u017anej-\u2013-stadium-3\">Objawy boreliozy p\u00f3\u017anej \u2013 stadium 3<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Diagnostyka-boreliozy\">Diagnostyka boreliozy<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Borelioza-\u2013-leczenie\">Borelioza \u2013 leczenie<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Borelioza-a-profilaktyka\">Borelioza a profilaktyka<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Borelioza-\u2013-cz\u0119sto-zadawane-pytania\">Borelioza \u2013 cz\u0119sto zadawane pytania<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Borelioza:-objawy,-badania,-skutki-i-leczenie-\u2013-podsumowanie-najwa\u017cniejszych-informacji\">Borelioza: objawy, badania, skutki i leczenie \u2013 podsumowanie najwa\u017cniejszych informacji<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Co-to-jest-borelioza?\">Co to jest borelioza?<\/h2>\n\n\n\n<p>Borelioza z Lyme jest <strong>chorob\u0105 zaka\u017an\u0105 przenoszon\u0105 przez kleszcze<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Aktywno\u015b\u0107 kleszczy w Polsce rozpoczyna si\u0119 zazwyczaj wiosn\u0105, kiedy temperatura gleby osi\u0105ga 5-7 stopni Celsjusza \u2013 dzieje si\u0119 to zwykle mi\u0119dzy marcem a kwietniem. Ich populacja jest najwi\u0119ksza w maju i czerwcu, zmniejsza si\u0119 latem, a nast\u0119pnie wzrasta ponowie jesieni\u0105, we wrze\u015bniu i pa\u017adzierniku.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho\u0107 tradycyjnie kleszcze \u017ceruj\u0105 do listopada, coraz cieplejsze zimy sprawiaj\u0105, \u017ce mo\u017cna je spotka\u0107 w r\u00f3wnie\u017c poza tym typowym okresem ich \u017cerowania.<\/p>\n\n\n\n<p>Uk\u0105szenie przez kleszcza nie oznacza zaka\u017cenia bakteri\u0105, <strong>nie ka\u017cdy kleszcz jest nosicielem bakterii<\/strong>. Ponadto usuni\u0119cie paj\u0119czaka w ci\u0105gu 24 godzin znacz\u0105co zmniejsza ryzyko zachorowania.<\/p>\n\n\n\n<p>W Europie przyczyn\u0105 boreliozy s\u0105 trzy gatunki bakterii: <em>B. garinii<\/em>, <em>B. afzelii<\/em>, <em>B. burgdorferi sensu stricto<\/em>, \u0142\u0105cznie nazywane <em>Borrelia burgdorferi sensu lato<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119cej o tym jakie jeszcze choroby przenosz\u0105 kleszcze i jak prawid\u0142owo usun\u0105\u0107 kleszcza w artykule: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/sezon-na-kleszcze\/\">Sezon na kleszcze<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Borelioza-\u2013-objawy\">Borelioza \u2013 objawy<\/h2>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza-pulapki-diagnostyczne-fakty-i-mity-na-temat-rozpoznawania-i-leczenia\/\">Borelioza<\/a> jest chorob\u0105, kt\u00f3rej typowym objawem jest wyst\u0119puj\u0105cy w pocz\u0105tkowym stadium objaw sk\u00f3rny \u2013 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/rumien-wedrujacy-jak-rozpoznac-objaw-po-ugryzieniu-kleszcza\/\"><strong>rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy<\/strong><\/a>. Niewykryta w tym okresie i nieleczona borelioza mo\u017ce prowadzi\u0107 do powa\u017cnych skutk\u00f3w, takich jak zaburzenia neurologiczne \u2013 neuroborelioza czy zapalenie staw\u00f3w \u2013 borelioza stawowa. Skutkiem boreliozy mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c <strong>problemy kardiologiczne<\/strong>, takie jak zapalenie mi\u0119\u015bnia sercowego.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Wczesne-objawy-boreliozy\">Wczesne objawy boreliozy<\/h3>\n\n\n\n<p>Pierwsze stadium boreliozy \u2013 borelioza wczesna miejscowa \u2013 objawia si\u0119 <strong>rumieniem w\u0119druj\u0105cym<\/strong>. Wyst\u0119puje u ok. 60-80% chorych i jest <strong>zmian\u0105 sk\u00f3rn\u0105 powstaj\u0105c\u0105 wok\u00f3\u0142 miejsca uk\u0105szenia kleszcza<\/strong>, o \u015brednicy powy\u017cej 5 cm z tendencj\u0105 do powi\u0119kszania si\u0119 \u2013 st\u0105d nazwa rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy.<\/p>\n\n\n\n<p>Uwidacznia si\u0119 w ci\u0105gu <strong>3-30 dni<\/strong> i jest tak charakterystycznym objawem, i\u017c jego obecno\u015b\u0107 wystarcza do rozpoznania choroby, bez konieczno\u015bci wykonywania bada\u0144 krwi.<\/p>\n\n\n\n<p>Objaw sk\u00f3rny boreliozy mo\u017ce by\u0107 jedynym jej symptomem, mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142istnie\u0107 z objawami grypopodobnymi, takimi jak: zm\u0119czenie, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-glowy-rodzaje-i-przyczyny-jakie-badania-wykonac-przy-czestych-przewleklych-bolach-glowy\/\">b\u00f3le g\u0142owy<\/a>, b\u00f3le mi\u0119\u015bni i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bol-stawow-przyczyny-objawy-diagnostyka-i-leczenie-bolow-stawowych\/\">b\u00f3le staw\u00f3w<\/a>.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"980\" height=\"318\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/borelioza_rozpoznanie_zakazenia_infografika1-jpg.webp\" alt=\"borelioza rozpoznanie zaka\u017cenia infografika\" class=\"wp-image-14161\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/borelioza_rozpoznanie_zakazenia_infografika1-jpg.webp 980w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/borelioza_rozpoznanie_zakazenia_infografika1-jpg-768x249.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/borelioza_rozpoznanie_zakazenia_infografika1-jpg-150x49.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/borelioza_rozpoznanie_zakazenia_infografika1-jpg-300x97.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/borelioza_rozpoznanie_zakazenia_infografika1-jpg-696x226.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 980px) 100vw, 980px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czym-objawia-si\u0119-borelioza-wczesna-rozsiana\">Czym objawia si\u0119 borelioza wczesna rozsiana<\/h3>\n\n\n\n<p>Stadium 2 (borelioza wczesna rozsiana) to okres, w kt\u00f3rym mo\u017ce dochodzi\u0107 do <strong>zaka\u017cenia wielu narz\u0105d\u00f3w i uk\u0142ad\u00f3w w organizmie<\/strong> \u2013 w ci\u0105gu kilku tygodni kr\u0119tki za po\u015brednictwem <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krew-budowa-funkcje-w-organizmie-grupy-krwi-i-ich-dziedziczenie\/\">krwi<\/a> i naczy\u0144 limfatycznych rozsiewaj\u0105 si\u0119, daj\u0105c r\u00f3\u017cnorodne objawy. Mog\u0105 przyjmowa\u0107 posta\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>rumienia mnogiego \u2013 licznych wt\u00f3rnych rumieni w\u0119druj\u0105cych.<\/li>\n\n\n\n<li>objawy grypopodobne \u2013 gor\u0105czka, os\u0142abienie, b\u00f3le mi\u0119\u015bniowe, b\u00f3le g\u0142owy.<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia pracy <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/serce-czlowieka-budowa-polozenie-i-funkcje-w-organizmie\/\">serca<\/a> \u2013 wyst\u0119puj\u0105 rzadko, ust\u0119puj\u0105 samoistnie lub pod wp\u0142ywem <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/antybiotyk\/\">antybiotyk\u00f3w<\/a>.<\/li>\n\n\n\n<li>objaw\u00f3w stawowych \u2013 zapalenie najcz\u0119\u015bciej jednego stawu (kolanowego, \u0142okciowego, skokowego).<\/li>\n\n\n\n<li>objaw\u00f3w ze strony <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/\">uk\u0142adu nerwowego<\/a> \u2013 zapalenia <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zapalenie-opon-mozgowych-rodzaje-objawy-przyczyny-badania\/\">opon m\u00f3zgowo-rdzeniowych<\/a>, pora\u017cenia nerwu twarzowego, zapalenia nerw\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Wi\u0119cej o tym czym jest boreliozowe zapalenie staw\u00f3w i jak je odr\u00f3\u017cni\u0107 od innych chor\u00f3b staw\u00f3w w artykule: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza-stawowa-boreliozowe-zapalenie-stawow-objawy-leczenie-jakie-badania-wykonac\/\">Borelioza stawowa (boreliozowe zapalenie staw\u00f3w) \u2013 objawy, leczenie<\/a><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Objawy-boreliozy-p\u00f3\u017anej-\u2013-stadium-3\">Objawy boreliozy p\u00f3\u017anej \u2013 stadium 3<\/h3>\n\n\n\n<p>Wyst\u0119puje zwykle po up\u0142ywie oko\u0142o <strong>6 miesi\u0119cy<\/strong> od momentu zaka\u017cenia. Jest to uog\u00f3lnione zapalenie staw\u00f3w, mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 zaburzenia mowy, czucia, pami\u0119ci \u2013 stanowi\u0105ce objawy p\u00f3\u017anych zmian neurologicznych. Dochodzi do zapalenia m\u00f3zgu i rdzenia. W p\u0142ynie m\u00f3zgowo-rdzeniowym obecne s\u0105 przeciwcia\u0142a w klasie IgG. Objawy trzeciego stadium boreliozy mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 nawet do <strong>kilkunastu miesi\u0119cy<\/strong> od uk\u0105szenia przez kleszcza.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Diagnostyka-boreliozy\">Diagnostyka boreliozy<\/h2>\n\n\n\n<p>W przypadku gdy rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy nie pojawia si\u0119, podstaw\u0105 do rozpoznania choroby jest wsp\u00f3\u0142istnienie opisanych objaw\u00f3w klinicznych z dodatnimi wynikami bada\u0144 laboratoryjnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Diagnostyka choroby jest <strong>dwuetapowa<\/strong>, pierwszym krokiem jest zrobienie bada\u0144 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/borelioza-pakiet-przesiewowy\">BORELIOZA \u2013 PAKIET PRZESIEWOWY<\/a>. Zawiera badania przeciwcia\u0142 w klasie IgM oraz IgG. Ich wykrycie jest mo\u017cliwe dopiero po kilku tygodniach od zaka\u017cenia. Przeciwcia\u0142a pojawiaj\u0105 si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>klasa IgM po ok. 2-4 tygodniach od wnikni\u0119cia bakterii.<\/li>\n\n\n\n<li>klasa IgG po ok. 4-6 tygodniach.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/borelioza-pakiet-przesiewowy\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pakiet-borelioza-pakiet-przesiewowy-pierwszy-etap-diagnostyki.png\" alt=\"Pakiet borelioza - pakiet przesiewowy (pierwszy etap diagnostyki) banerek\" class=\"wp-image-23082\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pakiet-borelioza-pakiet-przesiewowy-pierwszy-etap-diagnostyki.png 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pakiet-borelioza-pakiet-przesiewowy-pierwszy-etap-diagnostyki-768x192.png 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pakiet-borelioza-pakiet-przesiewowy-pierwszy-etap-diagnostyki-150x38.png 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pakiet-borelioza-pakiet-przesiewowy-pierwszy-etap-diagnostyki-300x75.png 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pakiet-borelioza-pakiet-przesiewowy-pierwszy-etap-diagnostyki-696x174.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Dlatego pierwszy etap diagnostyki mo\u017cna wykona\u0107 po ok. <strong>4 tygodniach<\/strong> od uk\u0105szenia przez kleszcza.<\/p>\n\n\n\n<p>Ujemny wynik badania w obydwu klasach wyklucza chorob\u0119. Natomiast wynik dodatni lub w\u0105tpliwy, przynajmniej w jednej z klas, wymaga potwierdzenia. Nale\u017cy w\u00f3wczas wykona\u0107 drugi etap diagnostyki \u2013 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/borelioza-pakiet-potwierdzenia\">BORELIOZA PAKIET POTWIERDZENIA<\/a>, zawieraj\u0105cy r\u00f3wnie\u017c dwa badania:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>borelioza \u2013 p\/c IgG met. Immunoblot.<\/li>\n\n\n\n<li>borelioza \u2013 p\/c IgM met. Immunoblot.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/borelioza-pakiet-potwierdzenia\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pakiet-borelioza-pakiet-potwierdzenia-met.-Western-Blot.png\" alt=\"Pakiet borelioza - pakiet potwierdzenia (met. Western-Blot) banerek\" class=\"wp-image-23081\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pakiet-borelioza-pakiet-potwierdzenia-met.-Western-Blot.png 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pakiet-borelioza-pakiet-potwierdzenia-met.-Western-Blot-768x192.png 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pakiet-borelioza-pakiet-potwierdzenia-met.-Western-Blot-150x38.png 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pakiet-borelioza-pakiet-potwierdzenia-met.-Western-Blot-300x75.png 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pakiet-borelioza-pakiet-potwierdzenia-met.-Western-Blot-696x174.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Dodatni wynik chocia\u017c jednego z bada\u0144 w pakiecie upowa\u017cnia do rozpoznania boreliozy.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"980\" height=\"538\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/borelioza_schemat_infografika2-jpg.webp\" alt=\"borelioza schemat diagnostyczny infografika\" class=\"wp-image-14163\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/borelioza_schemat_infografika2-jpg.webp 980w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/borelioza_schemat_infografika2-jpg-768x422.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/borelioza_schemat_infografika2-jpg-150x82.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/borelioza_schemat_infografika2-jpg-300x165.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/borelioza_schemat_infografika2-jpg-696x382.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 980px) 100vw, 980px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Przeczytaj te\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza-pulapki-diagnostyczne-fakty-i-mity-na-temat-rozpoznawania-i-leczenia\/\">Borelioza \u2013 pu\u0142apki diagnostyczne i terapeutyczne. Fakty i mity na temat rozpoznawania i leczenia<\/a><\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Borelioza-\u2013-leczenie\">Borelioza \u2013 leczenie<\/h2>\n\n\n\n<p>Leczenie boreliozy polega na stosowaniu <strong>jednego z czterech rekomendowanych antybiotyk\u00f3w<\/strong>. Mog\u0105 to by\u0107, w zale\u017cno\u015bci stadium choroby, wieku i potencjalnych przeciwskaza\u0144 u pacjenta:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>doksycylina,<\/li>\n\n\n\n<li>amoksycylina,<\/li>\n\n\n\n<li>cefuroksym,<\/li>\n\n\n\n<li>ceftriakson.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Antybiotyki stosuje si\u0119 przez 14-28 dni, w zale\u017cno\u015bci od nasilenia i rodzaju objaw\u00f3w. W przypadku rumienia antybiotyk nale\u017cy za\u017cywa\u0107 przez 14-21 dni.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie nale\u017cy przekracza\u0107 zalecanego czasu stosowania lek\u00f3w. D\u0142u\u017cszy czas ich stosowania jest przyczyn\u0105 dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych, nie powoduje lepszego efektu terapeutycznego i poprawy dolegliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>WA\u017bNE!<\/strong> Objawy boreliozy mog\u0105 utrzymywa\u0107 si\u0119 jeszcze po zako\u0144czeniu leczenia. Nawet 25% chorych odczuwa \u0142agodne objawy zapalenia staw\u00f3w przez kilka miesi\u0119cy po terapii, pomimo ca\u0142kowitego wyleczenia choroby.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Borelioza-a-profilaktyka\">Borelioza a profilaktyka<\/h2>\n\n\n\n<p>Profilaktyka boreliozy polega na <strong>minimalizowaniu ryzyka uk\u0105szenia przez kleszcza<\/strong>, poniewa\u017c na razie <strong>nie istnieje szczepienie<\/strong> przeciwko boreliozie.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego wyruszaj\u0105c na spacer, zw\u0142aszcza na tereny gdzie mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 kleszcze, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zakrywaniu tych obszar\u00f3w cia\u0142a, do kt\u00f3rych mo\u017ce przyssa\u0107 si\u0119 kleszcz \u2013 nale\u017cy zadba\u0107 o d\u0142ugie spodnie, skarpety i buty os\u0142aniaj\u0105ce kostki. Zakrywamy r\u0119ce, kark, u dzieci powinna by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zakryta g\u0142owa.<\/li>\n\n\n\n<li>u\u017cywaniu repelent\u00f3w, kt\u00f3re odstraszaj\u0105 paj\u0119czaki i owady.<\/li>\n\n\n\n<li>po powrocie ze spaceru nale\u017cy bardzo uwa\u017cnie obejrze\u0107 sk\u00f3r\u0119 ca\u0142ego cia\u0142a, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem okolic pod kolanami, pod pachami, szyi, karku i sk\u00f3ry g\u0142owy.<\/li>\n\n\n\n<li>jak najszybszym usuni\u0119ciu kleszcza \u2013 je\u015bli znajdziemy go na sk\u00f3rze.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Mo\u017ce Ci\u0119 zainteresowa\u0107: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/szczepionka-na-borelioze-coraz-blizej\/\">Szczepionka na borelioz\u0119 coraz bli\u017cej?<\/a><\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Borelioza-\u2013-cz\u0119sto-zadawane-pytania\">Borelioza \u2013 cz\u0119sto zadawane pytania<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"schema-faq wp-block-yoast-faq-block\"><div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639070065\"><strong class=\"schema-faq-question\">Czy borelioza jest uleczalna?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Tak. Warunkiem wyleczenia choroby jest prawid\u0142owo dobrany antybiotyk stosowany przez odpowiedni czas. Pacjent powinien mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce \u0142agodne dolegliwo\u015bci mog\u0105 si\u0119 utrzymywa\u0107 pomimo ca\u0142kowitego wyleczenia. Ich obecno\u015b\u0107 nie \u015bwiadczy o niepowodzeniu terapii.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639076571\"><strong class=\"schema-faq-question\">Czy borelioza jest zara\u017aliwa?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Nie, borelioz\u0105 nie mo\u017cna si\u0119 zarazi\u0107 od innego chorego.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639086690\"><strong class=\"schema-faq-question\">Czy rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy zawsze oznacza borelioz\u0119?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Tak, rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy jest pewn\u0105 oznak\u0105 boreliozy i stanowi podstaw\u0119 do wdro\u017cenia leczenia antybiotykiem.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639091973\"><strong class=\"schema-faq-question\">Jakie s\u0105 objawy boreliozy?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Objawy boreliozy obejmuj\u0105: rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy, objawy grypopodobne \u2013 b\u00f3l g\u0142owy, os\u0142abienie, zm\u0119czenie, gor\u0105czka, b\u00f3le mi\u0119\u015bniowe. Mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 b\u00f3l jednego z du\u017cych staw\u00f3w, zaburzenia pracy serca, objawy neurologiczne.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639106976\"><strong class=\"schema-faq-question\">Czy borelioza to gro\u017ana choroba?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">W zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w borelioza jest chorob\u0105 o \u0142agodnym przebiegu i nie pozostawia ubytk\u00f3w zdrowotnych. Gro\u017ana mo\u017ce by\u0107 u pacjent\u00f3w, u kt\u00f3rych dochodzi do zapalenia m\u00f3zgu i rdzenia.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639114013\"><strong class=\"schema-faq-question\">Po jakim czasie pojawiaj\u0105 si\u0119 objawy boreliozy?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy pojawia si\u0119 pomi\u0119dzy 3 a 30 dniem od uk\u0105szenia przez kleszcza. Rumie\u0144 wyst\u0119puj\u0105cy wcze\u015bniej ni\u017c 3 dni i p\u00f3\u017aniej ni\u017c 30 nie jest objawem boreliozy. Stadium 2 choroby \u2013 borelioza wczesna rozsiana mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 w ci\u0105gu kilku tygodni, borelioza p\u00f3\u017ana \u2013 po 6 miesi\u0105cach od uk\u0105szenia przez kleszcza.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639122177\"><strong class=\"schema-faq-question\">Jak d\u0142ugo \u017cyje si\u0119 z borelioz\u0105?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Borelioza jest chorob\u0105 o dobrym rokowaniu, u ponad 90% pacjent\u00f3w jest skutecznie leczona i nie wp\u0142ywa na d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639138954\"><strong class=\"schema-faq-question\">Jakie s\u0105 skutki boreliozy po latach?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Borelioza jest chorob\u0105 w pe\u0142ni uleczaln\u0105. Prawid\u0142owo dobrane leczenie \u2013 rodzaj antybiotyki i czas terapii \u2013 umo\u017cliwiaj\u0105 pe\u0142en powr\u00f3t do zdrowia.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639153216\"><strong class=\"schema-faq-question\">Co boli przy boreliozie?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Borelioza mo\u017ce powodowa\u0107 b\u00f3le g\u0142owy. Je\u015bli pojawi si\u0119 borelioza stawowa pacjent odczuwa w\u0119druj\u0105ce b\u00f3le oko\u0142ostawowe i mi\u0119\u015bniowe. Zazwyczaj zaj\u0119ty jest jeden ze staw\u00f3w: skokowy, kolanowy, barkowy lub skroniowo-\u017cuchwowy.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639164483\"><strong class=\"schema-faq-question\">Czy organizm sam zwalczy borelioz\u0119?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Borelioza to choroba wywo\u0142ywana przez bakterie, dlatego nale\u017cy j\u0105 leczy\u0107 antybiotykiem, zazwyczaj nie ust\u0119puje samoistnie. Objawy boreliozy, np. rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy, b\u00f3le staw\u00f3w lub zaburzenia pracy serca mog\u0105 zanika\u0107 w ci\u0105gu kilku tygodni, jednak nie oznacza to zwalczenia infekcji i samowyleczenia.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639185696\"><strong class=\"schema-faq-question\">Jak d\u0142ugo nale\u017cy bra\u0107 antybiotyk na borelioz\u0119?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Wskazane jest aby kuracja antybiotykiem trwa\u0142a 14-28 dni \u2013 w zale\u017cno\u015bci od dobranego leku oraz stanu pacjenta i nasilenia objaw\u00f3w.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639190750\"><strong class=\"schema-faq-question\">Ile trwa kuracja antybiotykiem przy boreliozie?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Kuracja trwa 14-28 dni. Czas kuracji uzale\u017cniony jest od rodzaju antybiotyku i nasilenia objaw\u00f3w. Nie nale\u017cy skraca\u0107 terapii, poniewa\u017c mo\u017ce to spowodowa\u0107 nieca\u0142kowit\u0105 eliminacj\u0119 bakterii. Nie nale\u017cy jej r\u00f3wnie\u017c przed\u0142u\u017ca\u0107, poniewa\u017c nie wp\u0142ywa to na lepszy efekt terapeutyczny. \u0141agodne dolegliwo\u015bci mog\u0105 si\u0119 utrzymywa\u0107 nawet po zako\u0144czeniu leczenia antybiotykiem. Nie \u015bwiadczy to o braku efektywno\u015bci terapii, jest spowodowane tym, i\u017c organizm potrzebuje wi\u0119cej czasu na powr\u00f3t do pe\u0142nego zdrowia ni\u017c na eliminacj\u0119 bakterii.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639215491\"><strong class=\"schema-faq-question\">Kiedy wiadomo, \u017ce borelioza jest wyleczona?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Antybiotyk stosowany przez zalecany czas i w zalecanej dawce powoduje eliminacj\u0119 bakterii B. burgdorferi z organizmu. U wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w w tym samym czasie ust\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c objawy kliniczne. Jednak u niekt\u00f3rych os\u00f3b \u0142agodne dolegliwo\u015bci mog\u0105 si\u0119 utrzymywa\u0107 pomimo zako\u0144czonego leczenia \u2013 jest to normalne zjawisko, poniewa\u017c organizm potrzebuje wi\u0119cej czasu na poradzenie sobie ze skutkami stanu zapalnego ni\u017c na eliminacj\u0119 samej bakterii przy pomocy antybiotyk\u00f3w.<br\/>Do oceny skuteczno\u015bci leczenia nie stosuje si\u0119 bada\u0144 krwi, u wielu os\u00f3b przeciwcia\u0142a utrzymuj\u0105 si\u0119 w organizmie przez d\u0142u\u017cszy czas, nawet przez wiele lat.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639229717\"><strong class=\"schema-faq-question\">Czy po antybiotyku borelioza znika?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">W ponad 90% przypadk\u00f3w, odpowiednio dobrane i stosowane antybiotyki prowadz\u0105 do ca\u0142kowitego wyeliminowania bakterii B. burgdorferi z organizmu.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639246906\"><strong class=\"schema-faq-question\">Jakie badania nale\u017cy wykona\u0107 na borelioz\u0119?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Diagnostyka boreliozy obejmuje dwa etapy bada\u0144. W pierwszym etapie nale\u017cy zrobi\u0107 BORELIOZA \u2013 PAKIET PRZESIEWOWY. Je\u015bli wynik jest ujemny oznacza to, i\u017c pacjent nie ma boreliozy. Je\u015bli jest dodatni lub w\u0105tpliwy nale\u017cy zrobi\u0107 BORELIOZA \u2013 PAKIET POTWIERDZENIA, kt\u00f3ry ostatecznie potwierdzi lub wykluczy chorob\u0119.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639257061\"><strong class=\"schema-faq-question\">Jak sprawdzi\u0107, czy ma si\u0119 borelioz\u0119?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Borelioza jest rozpoznawana na podstawie objaw\u00f3w klinicznych i bada\u0144 laboratoryjnych. Dodatni wynik test\u00f3w serologicznych bez obecno\u015bci objaw\u00f3w nie \u015bwiadczy o chorobie, lecz o styczno\u015bci organizmu z patogenem. Pewnym objawem boreliozy jest rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639277824\"><strong class=\"schema-faq-question\">Czy borelioza wyjdzie w morfologii?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Nie, morfologia w przypadku boreliozy jest zazwyczaj prawid\u0142owa.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639284655\"><strong class=\"schema-faq-question\">Jakie s\u0105 skutki nieleczonej boreliozy?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Nieleczona lub niew\u0142a\u015bciwie leczona borelioza mo\u017ce powodowa\u0107 powik\u0142ania pod postaci\u0105 zanikowego zapalenia sk\u00f3ry, zapalenia staw\u00f3w lub neuroboreliozy.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1751639290163\"><strong class=\"schema-faq-question\">Jakie organy atakuje borelioza?<\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Borelioza mo\u017ce atakowa\u0107 stawy, serce, uk\u0142ad nerwowy. Pewnym objawem boreliozy jest rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy na sk\u00f3rze.<\/p> <\/div> <\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Borelioza:-objawy,-badania,-skutki-i-leczenie-\u2013-podsumowanie-najwa\u017cniejszych-informacji\">Borelioza: objawy, badania, skutki i leczenie \u2013 podsumowanie najwa\u017cniejszych informacji<\/h2>\n\n\n\n<p>Z roku na rok ro\u015bnie w Polsce liczba os\u00f3b chorych na borelioz\u0119. Choroba w por\u0119 zdiagnozowana jest w pe\u0142ni uleczalna. Profilaktyka boreliozy na dzi\u015b obejmuje minimalizowanie ryzyka uk\u0105szenia przez kleszcze, nie jest dost\u0119pna szczepionka na borelioz\u0119, chocia\u017c prace nad ni\u0105 s\u0105 ju\u017c zaawansowane.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Zachorowania na wybrane choroby zaka\u017ane w Polsce od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r. oraz w por\u00f3wnywalnym okresie 2023 r. Zak\u0142ad Epidemiologii Chor\u00f3b Zaka\u017anych i Nadzoru NIZP PZH &#8211; PIB Departament Zapobiegania i Kontroli Chor\u00f3b Zaka\u017anych GIS.<\/li>\n\n\n\n<li>https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/sezon-na-kleszcze\/.<\/li>\n\n\n\n<li>Moniuszko-Malinowska A, Pancewicz S, Czupryna P, wsp. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Epidemiolog\u00f3w i Lekarzy Chor\u00f3b Zaka\u017anych dotycz\u0105ce diagnostyki i leczenia boreliozy z Lyme <em>Przegl\u0105d Epidemiologiczny \u2013 Epidemiological Review<\/em>. 2023;77(3):261-278. doi:10.32394\/pe.77.25.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Czarnecki M., Borelioza \u2013 najcz\u0119stsze b\u0142\u0119dy diagnostyczne i terapeutyczne, wyk\u0142ad online \u201eChoroby odkleszczowe\u201d Naczelna Izba Lekarska, 18.04.2024.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Borelioza z Lyme to choroba odkleszczowa. Jakie mog\u0105 by\u0107 objawy boreliozy, jak j\u0105 diagnozowa\u0107, jak si\u0119 j\u0105 leczy i czy mamy ju\u017c szczepionk\u0119?<\/p>\n","protected":false},"author":102,"featured_media":929,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"coauthors":[134],"class_list":{"0":"post-921","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-borelioza-i-choroby-odkleszczowe"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Borelioza - objawy, badania, powik\u0142ania i leczenie<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Borelioza z Lyme to choroba odkleszczowa. Jakie mog\u0105 by\u0107 objawy boreliozy, jak j\u0105 diagnozowa\u0107, jak si\u0119 j\u0105 leczy i czy mamy ju\u017c szczepionk\u0119?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Borelioza - objawy, badania, powik\u0142ania i leczenie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Borelioza z Lyme to choroba odkleszczowa. Jakie mog\u0105 by\u0107 objawy boreliozy, jak j\u0105 diagnozowa\u0107, jak si\u0119 j\u0105 leczy i czy mamy ju\u017c szczepionk\u0119?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-06-10T06:10:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-07-10T07:28:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/kleszcz.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"765\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Agata Strukow\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Agata Strukow\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Agata Strukow\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Borelioza - objawy, badania, powik\u0142ania i leczenie","description":"Borelioza z Lyme to choroba odkleszczowa. Jakie mog\u0105 by\u0107 objawy boreliozy, jak j\u0105 diagnozowa\u0107, jak si\u0119 j\u0105 leczy i czy mamy ju\u017c szczepionk\u0119?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Borelioza - objawy, badania, powik\u0142ania i leczenie","og_description":"Borelioza z Lyme to choroba odkleszczowa. Jakie mog\u0105 by\u0107 objawy boreliozy, jak j\u0105 diagnozowa\u0107, jak si\u0119 j\u0105 leczy i czy mamy ju\u017c szczepionk\u0119?","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/","article_published_time":"2025-06-10T06:10:00+00:00","article_modified_time":"2025-07-10T07:28:44+00:00","og_image":[{"width":1080,"height":765,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/kleszcz.png","type":"image\/png"}],"author":"Agata Strukow","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Agata Strukow","Szacowany czas czytania":"12 minut","Written by":"Agata Strukow"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/"},"author":{"name":"Agata Strukow","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/4c4346aaa370a9ca773ee865bfbec588"},"headline":"Borelioza: objawy, badania, powik\u0142ania i leczenie","datePublished":"2025-06-10T06:10:00+00:00","dateModified":"2025-07-10T07:28:44+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/"},"wordCount":2097,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/kleszcz.png","articleSection":["Borelioza i choroby odkleszczowe"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","FAQPage"],"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/","name":"Borelioza - objawy, badania, powik\u0142ania i leczenie","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/kleszcz.png","datePublished":"2025-06-10T06:10:00+00:00","dateModified":"2025-07-10T07:28:44+00:00","description":"Borelioza z Lyme to choroba odkleszczowa. Jakie mog\u0105 by\u0107 objawy boreliozy, jak j\u0105 diagnozowa\u0107, jak si\u0119 j\u0105 leczy i czy mamy ju\u017c szczepionk\u0119?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#breadcrumb"},"mainEntity":[{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639070065"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639076571"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639086690"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639091973"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639106976"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639114013"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639122177"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639138954"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639153216"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639164483"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639185696"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639190750"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639215491"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639229717"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639246906"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639257061"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639277824"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639284655"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639290163"}],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/kleszcz.png","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/kleszcz.png","width":1080,"height":765,"caption":"borelioza"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Borelioza: objawy, badania, powik\u0142ania i leczenie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/4c4346aaa370a9ca773ee865bfbec588","name":"Agata Strukow","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Agata-Strukow-150x150.jpgcb933d2055e86ab33ade5d5259364a59","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Agata-Strukow-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Agata-Strukow-150x150.jpg","caption":"Agata Strukow"},"description":"Absolwentka Wydzia\u0142u Lekarskiego Pomorskiej Akademii Medycznej oraz studi\u00f3w podyplomowych Dietetyka w chorobach wewn\u0119trznych i metabolicznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Psychologii biznesu dla mened\u017cer\u00f3w na Akademii Leona Ko\u017ami\u0144skiego. Nauczycielka jogi kundalini i jogi hormonalnej.","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/agatastrukow\/","https:\/\/www.instagram.com\/strukowagata\/","https:\/\/pl.linkedin.com\/in\/agata-strukow-7b87205"],"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/agata\/"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639070065","position":1,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639070065","name":"Czy borelioza jest uleczalna?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Tak. Warunkiem wyleczenia choroby jest prawid\u0142owo dobrany antybiotyk stosowany przez odpowiedni czas. Pacjent powinien mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce \u0142agodne dolegliwo\u015bci mog\u0105 si\u0119 utrzymywa\u0107 pomimo ca\u0142kowitego wyleczenia. Ich obecno\u015b\u0107 nie \u015bwiadczy o niepowodzeniu terapii.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639076571","position":2,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639076571","name":"Czy borelioza jest zara\u017aliwa?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Nie, borelioz\u0105 nie mo\u017cna si\u0119 zarazi\u0107 od innego chorego.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639086690","position":3,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639086690","name":"Czy rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy zawsze oznacza borelioz\u0119?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Tak, rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy jest pewn\u0105 oznak\u0105 boreliozy i stanowi podstaw\u0119 do wdro\u017cenia leczenia antybiotykiem.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639091973","position":4,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639091973","name":"Jakie s\u0105 objawy boreliozy?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Objawy boreliozy obejmuj\u0105: rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy, objawy grypopodobne \u2013 b\u00f3l g\u0142owy, os\u0142abienie, zm\u0119czenie, gor\u0105czka, b\u00f3le mi\u0119\u015bniowe. Mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 b\u00f3l jednego z du\u017cych staw\u00f3w, zaburzenia pracy serca, objawy neurologiczne.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639106976","position":5,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639106976","name":"Czy borelioza to gro\u017ana choroba?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"W zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w borelioza jest chorob\u0105 o \u0142agodnym przebiegu i nie pozostawia ubytk\u00f3w zdrowotnych. Gro\u017ana mo\u017ce by\u0107 u pacjent\u00f3w, u kt\u00f3rych dochodzi do zapalenia m\u00f3zgu i rdzenia.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639114013","position":6,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639114013","name":"Po jakim czasie pojawiaj\u0105 si\u0119 objawy boreliozy?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy pojawia si\u0119 pomi\u0119dzy 3 a 30 dniem od uk\u0105szenia przez kleszcza. Rumie\u0144 wyst\u0119puj\u0105cy wcze\u015bniej ni\u017c 3 dni i p\u00f3\u017aniej ni\u017c 30 nie jest objawem boreliozy. Stadium 2 choroby \u2013 borelioza wczesna rozsiana mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 w ci\u0105gu kilku tygodni, borelioza p\u00f3\u017ana \u2013 po 6 miesi\u0105cach od uk\u0105szenia przez kleszcza.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639122177","position":7,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639122177","name":"Jak d\u0142ugo \u017cyje si\u0119 z borelioz\u0105?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Borelioza jest chorob\u0105 o dobrym rokowaniu, u ponad 90% pacjent\u00f3w jest skutecznie leczona i nie wp\u0142ywa na d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639138954","position":8,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639138954","name":"Jakie s\u0105 skutki boreliozy po latach?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Borelioza jest chorob\u0105 w pe\u0142ni uleczaln\u0105. Prawid\u0142owo dobrane leczenie \u2013 rodzaj antybiotyki i czas terapii \u2013 umo\u017cliwiaj\u0105 pe\u0142en powr\u00f3t do zdrowia.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639153216","position":9,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639153216","name":"Co boli przy boreliozie?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Borelioza mo\u017ce powodowa\u0107 b\u00f3le g\u0142owy. Je\u015bli pojawi si\u0119 borelioza stawowa pacjent odczuwa w\u0119druj\u0105ce b\u00f3le oko\u0142ostawowe i mi\u0119\u015bniowe. Zazwyczaj zaj\u0119ty jest jeden ze staw\u00f3w: skokowy, kolanowy, barkowy lub skroniowo-\u017cuchwowy.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639164483","position":10,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639164483","name":"Czy organizm sam zwalczy borelioz\u0119?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Borelioza to choroba wywo\u0142ywana przez bakterie, dlatego nale\u017cy j\u0105 leczy\u0107 antybiotykiem, zazwyczaj nie ust\u0119puje samoistnie. Objawy boreliozy, np. rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy, b\u00f3le staw\u00f3w lub zaburzenia pracy serca mog\u0105 zanika\u0107 w ci\u0105gu kilku tygodni, jednak nie oznacza to zwalczenia infekcji i samowyleczenia.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639185696","position":11,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639185696","name":"Jak d\u0142ugo nale\u017cy bra\u0107 antybiotyk na borelioz\u0119?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Wskazane jest aby kuracja antybiotykiem trwa\u0142a 14-28 dni \u2013 w zale\u017cno\u015bci od dobranego leku oraz stanu pacjenta i nasilenia objaw\u00f3w.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639190750","position":12,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639190750","name":"Ile trwa kuracja antybiotykiem przy boreliozie?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Kuracja trwa 14-28 dni. Czas kuracji uzale\u017cniony jest od rodzaju antybiotyku i nasilenia objaw\u00f3w. Nie nale\u017cy skraca\u0107 terapii, poniewa\u017c mo\u017ce to spowodowa\u0107 nieca\u0142kowit\u0105 eliminacj\u0119 bakterii. Nie nale\u017cy jej r\u00f3wnie\u017c przed\u0142u\u017ca\u0107, poniewa\u017c nie wp\u0142ywa to na lepszy efekt terapeutyczny. \u0141agodne dolegliwo\u015bci mog\u0105 si\u0119 utrzymywa\u0107 nawet po zako\u0144czeniu leczenia antybiotykiem. Nie \u015bwiadczy to o braku efektywno\u015bci terapii, jest spowodowane tym, i\u017c organizm potrzebuje wi\u0119cej czasu na powr\u00f3t do pe\u0142nego zdrowia ni\u017c na eliminacj\u0119 bakterii.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639215491","position":13,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639215491","name":"Kiedy wiadomo, \u017ce borelioza jest wyleczona?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Antybiotyk stosowany przez zalecany czas i w zalecanej dawce powoduje eliminacj\u0119 bakterii B. burgdorferi z organizmu. U wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w w tym samym czasie ust\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c objawy kliniczne. Jednak u niekt\u00f3rych os\u00f3b \u0142agodne dolegliwo\u015bci mog\u0105 si\u0119 utrzymywa\u0107 pomimo zako\u0144czonego leczenia \u2013 jest to normalne zjawisko, poniewa\u017c organizm potrzebuje wi\u0119cej czasu na poradzenie sobie ze skutkami stanu zapalnego ni\u017c na eliminacj\u0119 samej bakterii przy pomocy antybiotyk\u00f3w.<br\/>Do oceny skuteczno\u015bci leczenia nie stosuje si\u0119 bada\u0144 krwi, u wielu os\u00f3b przeciwcia\u0142a utrzymuj\u0105 si\u0119 w organizmie przez d\u0142u\u017cszy czas, nawet przez wiele lat.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639229717","position":14,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639229717","name":"Czy po antybiotyku borelioza znika?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"W ponad 90% przypadk\u00f3w, odpowiednio dobrane i stosowane antybiotyki prowadz\u0105 do ca\u0142kowitego wyeliminowania bakterii B. burgdorferi z organizmu.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639246906","position":15,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639246906","name":"Jakie badania nale\u017cy wykona\u0107 na borelioz\u0119?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Diagnostyka boreliozy obejmuje dwa etapy bada\u0144. W pierwszym etapie nale\u017cy zrobi\u0107 BORELIOZA \u2013 PAKIET PRZESIEWOWY. Je\u015bli wynik jest ujemny oznacza to, i\u017c pacjent nie ma boreliozy. Je\u015bli jest dodatni lub w\u0105tpliwy nale\u017cy zrobi\u0107 BORELIOZA \u2013 PAKIET POTWIERDZENIA, kt\u00f3ry ostatecznie potwierdzi lub wykluczy chorob\u0119.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639257061","position":16,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639257061","name":"Jak sprawdzi\u0107, czy ma si\u0119 borelioz\u0119?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Borelioza jest rozpoznawana na podstawie objaw\u00f3w klinicznych i bada\u0144 laboratoryjnych. Dodatni wynik test\u00f3w serologicznych bez obecno\u015bci objaw\u00f3w nie \u015bwiadczy o chorobie, lecz o styczno\u015bci organizmu z patogenem. Pewnym objawem boreliozy jest rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639277824","position":17,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639277824","name":"Czy borelioza wyjdzie w morfologii?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Nie, morfologia w przypadku boreliozy jest zazwyczaj prawid\u0142owa.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639284655","position":18,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639284655","name":"Jakie s\u0105 skutki nieleczonej boreliozy?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Nieleczona lub niew\u0142a\u015bciwie leczona borelioza mo\u017ce powodowa\u0107 powik\u0142ania pod postaci\u0105 zanikowego zapalenia sk\u00f3ry, zapalenia staw\u00f3w lub neuroboreliozy.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639290163","position":19,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/borelioza\/#faq-question-1751639290163","name":"Jakie organy atakuje borelioza?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Borelioza mo\u017ce atakowa\u0107 stawy, serce, uk\u0142ad nerwowy. Pewnym objawem boreliozy jest rumie\u0144 w\u0119druj\u0105cy na sk\u00f3rze.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/921","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/102"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=921"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/921\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25363,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/921\/revisions\/25363"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/929"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=921"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}