{"id":9299,"date":"2025-12-22T10:57:42","date_gmt":"2025-12-22T09:57:42","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=9299"},"modified":"2025-12-29T11:02:19","modified_gmt":"2025-12-29T10:02:19","slug":"kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/","title":{"rendered":"Ki\u0142a (syfilis) \u2013 jakie s\u0105 objawy i drogi zaka\u017cenia? Przyczyny, diagnostyka i leczenie"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Artyku\u0142 powsta\u0142 10.10.2023 r., ostatnia aktualizacja 22.12.2025 r<\/em><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ki\u0142a jest chorob\u0105 znan\u0105 od ko\u0144ca XV wieku. Mimo \u017ce istniej\u0105 testy diagnostyczne do jej wykrywania i skuteczne leki, ki\u0142a nadal jest powa\u017cnym problemem dla zdrowia publicznego. Jest najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105c\u0105 w Polsce chorob\u0105 przenoszon\u0105 drog\u0105 p\u0142ciow\u0105. Ostatnie lata wskazuj\u0105 na istotny wzrost przypadk\u00f3w ki\u0142y w Polsce, co roku pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przypadki ki\u0142y wrodzonej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Z artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/strong><br>&gt;&gt; czym jest ki\u0142a,<br>&gt;&gt; jak dochodzi do zaka\u017cenia,<br>&gt;&gt; jakie objawy s\u0105 charakterystyczne dla wczesnego okresu ki\u0142y,<br>&gt;&gt; czym jest ki\u0142a p\u00f3\u017ana,<br>&gt;&gt; czy istniej\u0105 r\u00f3\u017cnice w przebiegu ki\u0142y u m\u0119\u017cczyzn i u kobiet,<br>&gt;&gt; na czym polega diagnostyka ki\u0142y,<br>&gt;&gt; czy ki\u0142\u0119 mo\u017cna ca\u0142kowicie wyleczy\u0107,<br>&gt;&gt; jak zapobiega\u0107 zaka\u017ceniom ki\u0142\u0105. &nbsp;<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>Spis tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Czym-jest-ki\u0142a-(syfilis)?\">Czym jest ki\u0142a (syfilis)?<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Co-zwi\u0119ksza-ryzyko-zachorowania-na-ki\u0142\u0119?\">Co zwi\u0119ksza ryzyko zachorowania na ki\u0142\u0119?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Przyczyny-ki\u0142y-(syfilisu)-\u2013-drogi-zaka\u017cenia\">Przyczyny ki\u0142y (syfilisu) \u2013 drogi zaka\u017cenia<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-przebiega-ki\u0142a?\">Jak przebiega ki\u0142a?<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Czym-jest-ki\u0142a-wczesna?\">Czym jest ki\u0142a wczesna?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Ki\u0142a-p\u00f3\u017ana\">Ki\u0142a p\u00f3\u017ana<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Objawy-ki\u0142y\">Objawy ki\u0142y<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Objawy-ki\u0142y-u-kobiet\">Objawy ki\u0142y u kobiet<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Charakterystyczne-objawy-syfilisu-u-m\u0119\u017cczyzn\">Charakterystyczne objawy syfilisu u m\u0119\u017cczyzn<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Diagnostyka-ki\u0142y\">Diagnostyka ki\u0142y<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#Badania-przesiewowe-\u2013-nieswoiste-odczyny-kardiolipinowe\">Badania przesiewowe \u2013 nieswoiste odczyny kardiolipinowe<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Badania-weryfikuj\u0105ce-\u2013-swoiste-odczyny-kr\u0119tkowe\">Badania weryfikuj\u0105ce \u2013 swoiste odczyny kr\u0119tkowe<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Inne-badania-laboratoryjne-w-kierunku-ki\u0142y\">Inne badania laboratoryjne w kierunku ki\u0142y<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Jak-przebiega-leczenie-ki\u0142y?\">Jak przebiega leczenie ki\u0142y?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Profilaktyka-ki\u0142y\">Profilaktyka ki\u0142y<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Zako\u0144czenie\">Zako\u0144czenie<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#Ki\u0142a-(syfilis)-\u2013-sekcja-FAQ\">Ki\u0142a (syfilis) \u2013 sekcja FAQ<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czym-jest-ki\u0142a-(syfilis)?\">Czym jest ki\u0142a (syfilis)?<\/h2>\n\n\n\n<p>Ki\u0142a jest <strong>chorob\u0105 zaka\u017an\u0105 nale\u017c\u0105c\u0105 do grupy <\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-przenoszone-droga-plciowa\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>chor\u00f3b przenoszonych drog\u0105 p\u0142ciow\u0105<\/strong><\/a>. Za wyst\u0105pienie ki\u0142y odpowiedzialne s\u0105 bakterie z gatunku <em>Treponema pallidum <\/em>(kr\u0119tek blady) nale\u017c\u0105ce do grupy bakterii spiralnych. Drobnoustroje nie s\u0105 zdolne do prze\u017cycia poza organizmem, a ich jedynym naturalnym gospodarzem jest cz\u0142owiek. Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 kr\u0119tka bladego jest zdolno\u015b\u0107 specyficznego poruszania si\u0119 i przylegania do wielu rodzaj\u00f3w kom\u00f3rek i bia\u0142ek zewn\u0105trzkom\u00f3rkowych.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:9px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Ciekawostka:<\/strong><br>Historia ki\u0142y si\u0119ga czas\u00f3w wypraw Krzysztofa Kolumba do Nowego \u015awiata. Pierwsz\u0105 epidemi\u0119 w Europie odnotowano w Neapolu po powrocie Kolumba w 1495 r. Z historycznych zapis\u00f3w wynika, \u017ce w tym samym roku ki\u0142a pojawi\u0142a si\u0119 tak\u017ce w Polsce, w Krakowie. Wsp\u00f3\u0142czesna nazwa choroby \u201esyfilis\u201d po raz pierwszy zaistnia\u0142a w medycznym tek\u015bcie w XVI wieku. Wcze\u015bniej ki\u0142\u0119 okre\u015blano, w zale\u017cno\u015bci od&nbsp;kraju, jako franc\u0119, chorob\u0119 kastylijsk\u0105, niemieck\u0105, polsk\u0105, tureck\u0105, angielsk\u0105 lub dworsk\u0105.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Rzeczywista skala zachorowa\u0144 na ki\u0142\u0119 jest trudna do oceny.<\/strong> Obecna wiedza na temat przypadk\u00f3w ki\u0142y w Polsce opiera si\u0119 na danych prezentowanych w meldunkach epidemiologicznych przez Zak\u0142ad Epidemiologii Chor\u00f3b Zaka\u017anych i Nadzoru NIZP PZH \u2013 PIB.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W ostatnich latach widoczny jest wyra\u017any trend wzrostowy zachorowa\u0144. <\/strong>Niestety, ci\u0105gle obserwujemy w Polsce przypadki ki\u0142y wrodzonej, kt\u00f3rych w 2025 roku (do listopada w\u0142\u0105cznie) by\u0142o 3-krotnie wi\u0119cej ni\u017c w analogicznym okresie w 2024 roku.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:9px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td rowspan=\"2\">Rok (stycze\u0144-listopad)<\/td><td colspan=\"2\">Ki\u0142a razem<\/td><td colspan=\"2\">Ki\u0142a wrodzona<\/td><\/tr><tr><td>Liczba przypadk\u00f3w<\/td><td>Zapadalno\u015b\u0107<\/td><td>Liczba przypadk\u00f3w<\/td><td>Zapadalno\u015b\u0107<\/td><\/tr><tr><td>2021<\/td><td>1 046<\/td><td>2,74<\/td><td>1<\/td><td>0,3<\/td><\/tr><tr><td>2022<\/td><td>1 631<\/td><td>4,31<\/td><td>5<\/td><td>1,58<\/td><\/tr><tr><td>2023<\/td><td>2 795<\/td><td>7,41<\/td><td>2<\/td><td>0,73<\/td><\/tr><tr><td>2024<\/td><td>2 922<\/td><td>7,78<\/td><td>5<\/td><td>1,99<\/td><\/tr><tr><td>2025<\/td><td>3 102<\/td><td>8,29<\/td><td>16<\/td><td>6,35<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Tabela 1 Ki\u0142a w Polsce \u2013 liczba zachorowa\u0144 i zapadalno\u015b\u0107 na 100 tys. ludno\u015bci w latach 2021-2025 (od 01.01 do 30.11)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Co-zwi\u0119ksza-ryzyko-zachorowania-na-ki\u0142\u0119?\">Co zwi\u0119ksza ryzyko zachorowania na ki\u0142\u0119?<\/h3>\n\n\n\n<p>Do czynnik\u00f3w zwi\u0119kszaj\u0105cych ryzyko zachorowania na syfilis nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>uprawianie seksu bez zabezpieczenia,<\/li>\n\n\n\n<li>du\u017ca liczb\u0105 partner\u00f3w\/partnerek seksualnych,<\/li>\n\n\n\n<li>przebycie lub aktualne zaka\u017cenie innymi chorobami przenoszonymi drog\u0105 p\u0142ciow\u0105,<\/li>\n\n\n\n<li>zaka\u017cenie <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/hiv-objawy-drogi-zakazenia-diagnostyka-i-leczenie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">HIV<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li><em>seks mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami \u2013 MSM<\/em><em> <\/em>(<em>ang. men having sex with men<\/em>),<\/li>\n\n\n\n<li>niedostatki w opiece prenatalnej (nieleczone, zaka\u017cone ki\u0142\u0105 ci\u0119\u017carne),<\/li>\n\n\n\n<li>brak wiedzy o chorobach przenoszonych drog\u0105 p\u0142ciow\u0105 i drogach zaka\u017cenia,<\/li>\n\n\n\n<li>uzale\u017cnienie od substancji psychoaktywnych,<\/li>\n\n\n\n<li>p\u0142e\u0107 \u2013 m\u0119\u017cczy\u017ani choruj\u0105 dwukrotnie cz\u0119\u015bciej ni\u017c kobiety.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Sprawd\u017a: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroby-przenoszone-droga-plciowa-choroby-weneryczne-jakie-badania-wykonac-i-jak-czesto-sie-badac\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Choroby przenoszone drog\u0105 p\u0142ciow\u0105 (choroby weneryczne) \u2013 jakie badania wykona\u0107 i jak cz\u0119sto si\u0119 bada\u0107?<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Przyczyny-ki\u0142y-(syfilisu)-\u2013-drogi-zaka\u017cenia\">Przyczyny ki\u0142y (syfilisu) \u2013 drogi zaka\u017cenia<\/h2>\n\n\n\n<p>Rezerwuarem kr\u0119tk\u00f3w bladych wywo\u0142uj\u0105cych ki\u0142\u0119 s\u0105 wy\u0142\u0105cznie chorzy ludzie. Do <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/infekcja\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">infekcji<\/a> dochodzi <strong>g\u0142\u00f3wnie poprzez kontakt p\u0142ciowy<\/strong>, inne mo\u017cliwo\u015bci zaka\u017cenia s\u0105 znacznie rzadsze.<\/p>\n\n\n\n<p>Drogi zaka\u017cenia ki\u0142\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>poprzez b\u0142ony \u015bluzowe&nbsp;w trakcie kontaktu seksualnego (r\u00f3wnie\u017c przez poca\u0142unki),<\/li>\n\n\n\n<li>od matki w trakcie ci\u0105\u017cy\/porodu,<\/li>\n\n\n\n<li>podczas <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jak-dlugo-karmic-dziecko-piersia-i-jak-zakonczyc-karmienie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">karmienia piersi\u0105<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>poprzez uszkodzon\u0105 sk\u00f3r\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>poprzez krew (przetaczanie krwi).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ki\u0142a nie przenosi si\u0119 poprzez dotykanie ska\u017conych powierzchni. Do infekcji nie dochodzi na skutek korzystania ze wsp\u00f3lnej toalety, wanny, basenu, ubra\u0144, przybor\u00f3w kuchennych czy dotykania klamek.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/serologia-kily-tpha\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Badanie_kila-test-TPHA.jpg\" alt=\"Badanie_ki\u0142a - test TPHA banerek\" class=\"wp-image-24819\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Badanie_kila-test-TPHA.jpg 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Badanie_kila-test-TPHA-768x192.jpg 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Badanie_kila-test-TPHA-150x38.jpg 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Badanie_kila-test-TPHA-300x75.jpg 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Badanie_kila-test-TPHA-696x174.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-przebiega-ki\u0142a?\">Jak przebiega ki\u0142a?<\/h2>\n\n\n\n<p>Okres wyl\u0119gania choroby mo\u017ce trwa\u0107 od 9 do 90 dni (\u015brednio 21 dni). Zaka\u017ano\u015b\u0107 jest najwi\u0119ksza we wczesnym okresie ki\u0142y, nast\u0119pnie wygasa.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Choroba dzieli si\u0119 na 3 etapy<\/strong> \u2013 dwa pierwsze okresy dotycz\u0105 ki\u0142y wczesnej, trzeci okres zwi\u0105zany jest z ki\u0142\u0105 p\u00f3\u017an\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Czym-jest-ki\u0142a-wczesna?\">Czym jest ki\u0142a wczesna?<\/h3>\n\n\n\n<p>Ki\u0142a wczesna obejmuje okres \u2264 1 roku od zaka\u017cenia. Pierwotnym objawem choroby jest niedu\u017cy, niebolesny, twardy guzek, przechodz\u0105cy z czasem we wrz\u00f3d. Powstaje on w miejscu wnikania bakterii do organizmu.<\/p>\n\n\n\n<p>W drugim okresie ki\u0142y wczesnej (ki\u0142a drugorz\u0119dowa, wt\u00f3rna)), po up\u0142ywie 9 tygodni, zaczynaj\u0105 dominowa\u0107 nieswoiste objawy og\u00f3lne i zmiany sk\u00f3rne. Od ok. 16 tygodnia do 1 roku objawy mog\u0105 zanika\u0107 i pojawia\u0107 si\u0119 ponownie (ki\u0142a nawrotowa).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Ki\u0142a-p\u00f3\u017ana\">Ki\u0142a p\u00f3\u017ana<\/h3>\n\n\n\n<p>Ki\u0142a p\u00f3\u017ana wyst\u0119puje powy\u017cej 1 roku od zaka\u017cenia. Przez wiele lat choroba mo\u017ce przebiega\u0107 bezobjawowo. Objawy kliniczne ki\u0142y trzeciorz\u0119dowej mog\u0105 ujawni\u0107 si\u0119 nawet po 15 latach okresu utajonego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Objawy-ki\u0142y\">Objawy ki\u0142y<\/h2>\n\n\n\n<p>Objawy ki\u0142y <strong>zale\u017cne s\u0105 od fazy zaka\u017cenia oraz od og\u00f3lnego stanu i wydolno\u015bci uk\u0142adu immunologicznego zaka\u017conego<\/strong>. W przebiegu ki\u0142y pierwotnej wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3\u017cnice w przebiegu zaka\u017cenia u kobiet i u m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Objawy ki\u0142y wczesnej<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>niebolesny wrz\u00f3d w miejscu wnikni\u0119cia kr\u0119tk\u00f3w (wargi sromowe, szyjka <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/macica-budowa-funkcje-umiejscowienie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">macicy<\/a>, cz\u0142onek, odbyt, jama ustna, palce d\u0142oni),<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/powiekszone-wezly-chlonne-limfadenopatia-przyczyny-diagnostyka\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych<\/a>,<\/li>\n\n\n\n<li>osutka ki\u0142owa \u2013 plamy, grudki, krosty (sk\u00f3ra, b\u0142ony \u015bluzowe),<\/li>\n\n\n\n<li>bielactwo ki\u0142owe \u2013 drobne bia\u0142e plamy na szyi i karku,<\/li>\n\n\n\n<li>\u0142ysienie ki\u0142owe \u2013 w&nbsp;okolicy skroniowej i&nbsp;potylicznej,<\/li>\n\n\n\n<li>objawy og\u00f3lne \u2013 gor\u0105czka, b\u00f3l mi\u0119\u015bni, gard\u0142a, utrata apetytu, spadek masy cia\u0142a, z\u0142e samopoczucie,<\/li>\n\n\n\n<li>zmiany w&nbsp;innych narz\u0105dach, np. \u015br\u00f3dmi\u0105\u017cszowe zapalenie w\u0105troby, uszkodzenie nerek.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Mo\u017ce Ci\u0119 zainteresowa\u0107 tak\u017ce: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bielactwo-co-warto-o-nim-wiedziec\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Bielactwo \u2013 co warto o nim wiedzie\u0107?<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Objawy ki\u0142y p\u00f3\u017anej<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Nieleczona ki\u0142a wczesna przechodzi do stadium utajonego. Faza utajona, w trakcie kt\u00f3rej nie wyst\u0119puj\u0105 \u017cadne objawy kliniczne, mo\u017ce trwa\u0107 latami. U 30-40 % nieleczonych pacjent\u00f3w, po okresie utajenia dochodzi do rozwoju ki\u0142y trzeciorz\u0119dowej, co prowadzi do objaw\u00f3w og\u00f3lnoustrojowych i uszkodzenia r\u00f3\u017cnych narz\u0105d\u00f3w oraz organ\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Ki\u0142a p\u00f3\u017ana manifestuje si\u0119 jako:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>ki\u0142a sercowo-naczyniowa \u2013 dochodzi do uszkodzenia uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, g\u0142\u00f3wnie zastawek w&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/serce-czlowieka-budowa-polozenie-i-funkcje-w-organizmie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">sercu<\/a> oraz naczy\u0144 od\u017cywiaj\u0105cych aort\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>ki\u0142a kilakowa \u2013 na sk\u00f3rze pojawiaj\u0105 si\u0119 twarde niebolesne guzy (tzw. kilaki), kt\u00f3re mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c tworzy\u0107 si\u0119 w narz\u0105dach wewn\u0119trznych i ko\u015bciach,<\/li>\n\n\n\n<li>neuroki\u0142a \u2013 dochodzi do uszkodzenia naczy\u0144 opon m\u00f3zgowo-rdzeniowych, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/mozg-budowa-funkcje-dzialanie-ludzkiego-mozgu\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">m\u00f3zgu<\/a> i&nbsp;rdzenia kr\u0119gowego, mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 sztywno\u015b\u0107 karku i <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/bole-glowy-rodzaje-i-przyczyny-jakie-badania-wykonac-przy-czestych-przewleklych-bolach-glowy\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">b\u00f3le g\u0142owy<\/a>, dr\u0119twienie ko\u0144czyn, utrata r\u00f3wnowagi, zaburzenia mowy, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/depresja-objawy-przyczyny-diagnostyka-i-leczenie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">depresja<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/problemy-z-koncentracja-z-czego-moga-wynikac-i-jak-znalezc-przyczyne\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">problemy z koncentracj\u0105<\/a>, zaburzenia \u015bwiadomo\u015bci, nag\u0142e napady b\u00f3lu w&nbsp;obr\u0119bie r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci cia\u0142a, zaburzenia wzroku i s\u0142uchu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Zobacz tak\u017ce: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/czym-jest-afazja-objawy-rodzaje-przyczyny-i-diagnostyka\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Czym jest afazja? Objawy, rodzaje, przyczyny i diagnostyka<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Warto wiedzie\u0107:<\/strong><br>W kile wczesnej i p\u00f3\u017anej mo\u017ce doj\u015b\u0107 do zaj\u0119cia o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego. Zaka\u017cenie mo\u017ce przebiega\u0107 bezobjawowo lub pod postaci\u0105 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zapalenie-opon-mozgowych-rodzaje-objawy-przyczyny-badania\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">zapalenia opon m\u00f3zgowo-rdzeniowych<\/a>, wyst\u0119puj\u0105cego zazwyczaj w&nbsp;ci\u0105gu 6&nbsp;miesi\u0119cy od zaka\u017cenia.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Objawy-ki\u0142y-u-kobiet\">Objawy ki\u0142y u kobiet<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Bezbolesne owrzodzenie (wrz\u00f3d twardy) jest g\u0142\u00f3wnym objawem pierwotnego zaka\u017cenia u kobiet<\/strong>. Zmiana lokalizuje si\u0119 najcz\u0119\u015bciej na wargach sromowych, szyjce macicy, \u0142echtaczce, w pochwie i w kroczu, mo\u017ce umiejscowi\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w jamie ustnej.<\/p>\n\n\n\n<p>Budowa anatomiczna kobiety sprawia, \u017ce zmiany na narz\u0105dach p\u0142ciowych mog\u0105 pozosta\u0107 niezauwa\u017cone, co jest przyczyn\u0105 utrudnionej i op\u00f3\u017anionej diagnozy. Cz\u0119sto wykrycie zaka\u017cenia u kobiety jest \u201eprzypadkowe\u201d np. w trakcie wykonywania bada\u0144 przesiewowych.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Ki\u0142a wt\u00f3rna i p\u00f3\u017ana (zmiany sk\u00f3rne i narz\u0105dowe) przebiegaj\u0105 u kobiet podobnie, jak u m\u0119\u017cczyzn.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>Ci\u0105\u017ca nie wp\u0142ywa na zmian\u0119 przebiegu klinicznego ki\u0142y. <strong>Zaka\u017cenie w trakcie ci\u0105\u017cy mo\u017ce prowadzi\u0107 do <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/poronienie-objawy-przyczyny-rodzaje-poronien\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">poronienia<\/a>,<\/strong> porodu przedwczesnego, obumarcia wewn\u0105trzmacicznego lub zaka\u017cenia wrodzonego, kt\u00f3rego nast\u0119pstwem mog\u0105 by\u0107 powa\u017cne problemy zdrowotne dziecka ze zgonem w\u0142\u0105cznie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Charakterystyczne-objawy-syfilisu-u-m\u0119\u017cczyzn\">Charakterystyczne objawy syfilisu u m\u0119\u017cczyzn<\/h2>\n\n\n\n<p>Zmiana pierwotna pojawia si\u0119 u m\u0119\u017cczyzn najcz\u0119\u015bciej na penisie (na \u017co\u0142\u0119dziu, napletku, w cewce moczowej) i w okolicy odbytu. <strong>Wrz\u00f3d twardy mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 r\u00f3wnie\u017c w jamie ustnej.<\/strong> U m\u0119\u017cczyzn ki\u0142a pierwotna jest \u0142atwiejsza do zdiagnozowania ze wzgl\u0119du na widoczne umiejscowienie zmian. Kolejne stadia ki\u0142y (zmiany sk\u00f3rne i narz\u0105dowe) przebiegaj\u0105 podobnie jak u kobiet.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Mo\u017ce Ci si\u0119 przyda\u0107: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/krostki-na-penisie-co-moga-oznaczac-czerwone-lub-biale-krosty\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Krostki na penisie \u2013 co mog\u0105 oznacza\u0107 czerwone lub bia\u0142e krosty?<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Diagnostyka-ki\u0142y\">Diagnostyka ki\u0142y<\/h2>\n\n\n\n<p>Podstaw\u0105 diagnostyki ki\u0142y s\u0105 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/badania-serologiczne-co-to-jest-serologia-na-czym-polegaja-badania-i-kiedy-sie-je-wykonuje\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>badania serologiczne<\/strong><\/a><strong> wykonywane z krwi pacjenta<\/strong>. Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania. Nie ma konieczno\u015bci, aby by\u0142o wykonywane na czczo. Wskazane jest odpowiednie <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nawadnianie-organizmu-suplementacja-elektrolitow\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">nawodnienie organizmu<\/a> przed pobraniem krwi (wypicie szklanki wody na 30 min. przed pobraniem).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Badania-przesiewowe-\u2013-nieswoiste-odczyny-kardiolipinowe\">Badania przesiewowe \u2013 nieswoiste odczyny kardiolipinowe<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>VDRL (ang.<em>Veneral Diseases Research Laboratory<\/em>),<\/li>\n\n\n\n<li>USR (ang. <em>Unheated Serum Reagin Test<\/em>),<\/li>\n\n\n\n<li>RPR (ang. <em>Rapid Plasma Reagin<\/em>).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Testy nieswoiste staj\u0105 si\u0119 dodatnie od 5-6 tyg. od zaka\u017cenia. <strong>Po leczeniu dochodzi do ich negatywizacji.<\/strong> Istnieje ryzyko uzyskania wynik\u00f3w fa\u0142szywie dodatnich, czego przyczyn\u0105 mog\u0105 by\u0107: ci\u0105\u017ca, odwodnienie, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/gruzlica\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">gru\u017alica<\/a>, p\u0142onica, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/niedokrwienie-miesnia-sercowego-zawal-serca-przyczyny-objawy-badania-i-leczenie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">zawa\u0142 serca<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Dodatnie i w\u0105tpliwe wyniki bada\u0144 przesiewowych wymagaj\u0105 weryfikacji swoistymi testami kr\u0119tkowymi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Wa\u017cne:<\/strong><br>Opieka prenatalna w Polsce obejmuje konieczno\u015b\u0107 wykonania testu przesiewowego w kierunku ki\u0142y u ka\u017cdej kobiety ci\u0119\u017carnej. Dodatni wynik testu przesiewowego musi by\u0107 potwierdzony testem weryfikuj\u0105cym. W przypadku zdiagnozowania ki\u0142y u ci\u0119\u017carnej nale\u017cy natychmiast podj\u0105\u0107 leczenie i wykona\u0107 test w kierunku HIV. Terapii podlega r\u00f3wnie\u017c partner kobiety.&nbsp;<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Badania-weryfikuj\u0105ce-\u2013-swoiste-odczyny-kr\u0119tkowe\">Badania weryfikuj\u0105ce \u2013 swoiste odczyny kr\u0119tkowe<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>FTA, FTA-ABS<strong>,<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>TPHA (najczulszy)<strong>,<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>EIA.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Testy swoiste s\u0105 dodatnie od 2-4 tyg. od zaka\u017cenia.<\/strong> Wynik dodatni test\u00f3w weryfikuj\u0105cych jest jednoznaczny z rozpoznaniem choroby i konieczno\u015bci\u0105 wdro\u017cenia leczenia pacjenta i jego\/jej partner\u00f3w seksualnych.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"Inne-badania-laboratoryjne-w-kierunku-ki\u0142y\">Inne badania laboratoryjne w kierunku ki\u0142y<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Badanie mikroskopowe preparatu w ciemnym polu widzenia z <\/strong>materia\u0142u pobranego z owrzodzenia oraz <strong>test molekularny (<\/strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/badanie-pcr-czym-jest-kiedy-sie-je-wykonuje-i-jak-przebiega\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>PCR<\/strong><\/a><strong>)<\/strong> w celu stwierdzenia obecno\u015bci DNA w pr\u00f3bce pacjenta <strong>s\u0105 pewnym potwierdzeniem obecno\u015bci kr\u0119tk\u00f3w bladych, ale ze wzgl\u0119du na ich<\/strong> ograniczenia (specjalny sprz\u0119t, ograniczenie do wybranych materia\u0142\u00f3w, brak standaryzacji dla PCR) nie s\u0105 rutynowo wykonywane.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Jak-przebiega-leczenie-ki\u0142y?\">Jak przebiega leczenie ki\u0142y?<\/h2>\n\n\n\n<p>Ki\u0142a nale\u017cy do chor\u00f3b uleczalnych. W przypadku niepokoj\u0105cych objaw\u00f3w lub dodatnich wynik\u00f3w bada\u0144 przesiewowych nale\u017cy jak najwcze\u015bniej skontaktowa\u0107 si\u0119 z lekarzem. Wyleczenie i ca\u0142kowity powr\u00f3t do zdrowia jest mo\u017cliwy dzi\u0119ki szybkiemu rozpoznaniu choroby i w\u0142\u0105czeniu terapii <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/antybiotyk\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">antybiotykami<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Spos\u00f3b leczenia (rodzaj leku, czas jego podawania) zale\u017cy od stadium choroby.<\/strong> Przebadaniu i leczeniu podlegaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c partnerzy seksualni zaka\u017conych pacjent\u00f3w. Dotyczy to aktualnych partner\u00f3w i&nbsp;os\u00f3b, z&nbsp;kt\u00f3rymi chory mia\u0142 kontakt do roku przed rozpoznaniem.<\/p>\n\n\n\n<p>Skuteczno\u015b\u0107 leczenia powinna by\u0107 kontrolowana klinicznie i serologicznie z zastosowaniem niekr\u0119tkowego odczynu kardiolipinowego (VDRL ilo\u015bciowo). <strong>Kontrola zazwyczaj rozpoczyna si\u0119 miesi\u0105c po terapii,<\/strong> a nast\u0119pnie po up\u0142ywie kwarta\u0142u, p\u00f3\u0142 roku, i roku od zako\u0144czenia leczenia.<\/p>\n\n\n\n<p>O prawid\u0142owej odpowiedzi na leczenie \u015bwiadczy ust\u0105pienie objaw\u00f3w i co najmniej 4-krotne obni\u017cenie miana odczynu kardiolipinowego w por\u00f3wnaniu z warto\u015bciami sprzed leczenia.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Profilaktyka-ki\u0142y\">Profilaktyka ki\u0142y<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Nie istnieje profilaktyka w postaci szczepionki<\/strong>. Zapobieganiu zaka\u017ceniu sprzyja:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>stosowanie zabezpiecze\u0144 barierowych w trakcie uprawiania seksu (prezerwatywy),<\/li>\n\n\n\n<li>sta\u0142y partner,<\/li>\n\n\n\n<li>unikanie przygodnych stosunk\u00f3w seksualnych,<\/li>\n\n\n\n<li>wykonywanie bada\u0144 przesiewowych w ci\u0105\u017cy,<\/li>\n\n\n\n<li>wykonywanie bada\u0144 laboratoryjnych przy podejrzeniu choroby (objawy kliniczne,&nbsp; uwarunkowania epidemiologiczne).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt; Przeczytaj te\u017c: <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/szczepienia-osob-doroslych-ktore-sa-zalecane-i-dlaczego\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Szczepienia os\u00f3b doros\u0142ych \u2013 kt\u00f3re s\u0105 zalecane i dlaczego?<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Zako\u0144czenie\">Zako\u0144czenie<\/h2>\n\n\n\n<p>Ki\u0142a jest chorob\u0105, kt\u00f3rej nie mo\u017cna lekcewa\u017cy\u0107. Nieleczona mo\u017ce prowadzi\u0107 do gro\u017anych powik\u0142a\u0144 zdrowotnych.&nbsp; Wa\u017cne jest obj\u0119cie diagnostyk\u0105 i leczeniem wszystkich partner\u00f3w seksualnych pacjenta. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce <strong>przechorowanie ki\u0142y i jej wyleczenie nie zapobiega powt\u00f3rnym zaka\u017ceniom,<\/strong> a profilaktyka jest najlepsz\u0105 metod\u0105 zapobiegania infekcji.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Ki\u0142a-(syfilis)-\u2013-sekcja-FAQ\">Ki\u0142a (syfilis) \u2013 sekcja FAQ<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"schema-faq wp-block-yoast-faq-block\"><div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1766396878934\"><strong class=\"schema-faq-question\"><strong>Czy ki\u0142a jest gro\u017ana?<\/strong><\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Tak, ki\u0142a jest gro\u017ana, je\u017celi nie jest leczona. Nast\u0119pstwem ki\u0142y mog\u0105 by\u0107 powa\u017cne powik\u0142ania zdrowotne, takie jak choroby serca, choroby m\u00f3zgu, depresja, zaburzenia mowy, utrata wzroku, utrata s\u0142uchu i inne. Wczesne wykrycie ki\u0142y i wdro\u017cenie w\u0142a\u015bciwego leczenia daje dobre rokowanie \u2013 mo\u017cliwe jest ca\u0142kowite wyleczenie.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1766396891110\"><strong class=\"schema-faq-question\"><strong>Jak wygl\u0105da wrz\u00f3d ki\u0142y?<\/strong><\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Wrz\u00f3d twardy jest pierwotnym objawem zaka\u017cenia kr\u0119tkiem bladym i powstaje w miejscu wtargni\u0119cia bakterii do organizmu. Pocz\u0105tkowo ma posta\u0107 niedu\u017cego, czerwonego, twardego guzka. Z czasem guzek zmienia si\u0119 w niewielkie owrzodzenie z g\u0142adk\u0105, uniesion\u0105 kraw\u0119dzi\u0105 i dnem wype\u0142nionym surowicz\u0105 wydzielin\u0105. Zmiana jest niebolesna i zazwyczaj pojedyncza.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1766396909278\"><strong class=\"schema-faq-question\"><strong>Czy z ki\u0142y mo\u017cna si\u0119 wyleczy\u0107?<\/strong><\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Tak, ki\u0142a jest chorob\u0105 ca\u0142kowicie uleczaln\u0105, je\u017celi zostanie zdiagnozowana na wczesnym etapie i szybko zostanie w\u0142\u0105czone leczenie antybiotykiem.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1766396931635\"><strong class=\"schema-faq-question\"><strong>Jakie organy atakuje ki\u0142a?<\/strong><\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Miejsce \u201eataku\u201d ki\u0142y zale\u017cy od fazy jej rozwoju. Zmiany w kile pierwotnej dotycz\u0105 zazwyczaj sk\u00f3ry oraz b\u0142on \u015bluzowych narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych i jamy ustnej.\u00a0 W kile wt\u00f3rnej kr\u0119tki blade mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105 rozwoju choroby <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">uk\u0142adu nerwowego<\/a>, uk\u0142adu sercowo-naczyniowego, ko\u015bci, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/watroba-budowa-funkcje-najczestsze-choroby\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">w\u0105troby<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nerki-polozenie-budowa-funkcje-najczestsze-choroby-nerek\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">nerek<\/a>, narz\u0105du wzroku, czyli praktycznie mog\u0105 zaatakowa\u0107 ca\u0142y organizm.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1766397028621\"><strong class=\"schema-faq-question\"><strong>Ile trwa leczenie ki\u0142y?<\/strong><\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Leczenie ki\u0142y zale\u017cy od fazy jej rozwoju. W terapii podawane s\u0105 antybiotyki.\u00a0 W kile wczesnej I\u00a0lub II okresu i kile wczesnej utajonej mo\u017cliwe jest jednorazowe podanie antybiotyku. U os\u00f3b uczulonych na penicylin\u0119 i pacjent\u00f3w z p\u00f3\u017aniejsz\u0105 faz\u0105 choroby antybiotykoterapia jest d\u0142u\u017csza i mo\u017ce trwa\u0107 10-28 dni.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1766397041962\"><strong class=\"schema-faq-question\"><strong>Czy ki\u0142a wyjdzie w badaniu krwi?<\/strong><\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Tak, badanie krwi jest podstawowym sposobem diagnostyki ki\u0142y. W pierwszej kolejno\u015bci wykonywane s\u0105 badania przesiewowe. Dodatnie i w\u0105tpliwe wyniki bada\u0144 przesiewowych wymagaj\u0105 potwierdzenia swoistymi testami weryfikuj\u0105cymi.<\/p> <\/div> <div class=\"schema-faq-section\" id=\"faq-question-1766397045682\"><strong class=\"schema-faq-question\"><strong>Czy ki\u0142\u0105 mo\u017cna si\u0119 zarazi\u0107 w toalecie?<\/strong><\/strong> <p class=\"schema-faq-answer\">Nie, ki\u0142a nie przenosi si\u0119 poprzez dotykanie ska\u017conych powierzchni. Kr\u0119tki blade nie s\u0105 zdolne do prze\u017cycia poza organizmem, a ich jedynym naturalnym gospodarzem jest cz\u0142owiek.<\/p> <\/div> <\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Ewa Wojda\u0142a &#8211; \u201eKi\u0142a\u201d wyd. I; Czelej 2018.<\/li>\n\n\n\n<li>Patric R. Murray, K.S. Rozenthal, M.A.Pfaller \u2013&nbsp; Mikrobiologia wyd.VI Wroc\u0142aw 2011.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201eMeldunki o zachorowaniach na choroby zaka\u017ane, zaka\u017ceniach i zatruciach w Polsce\u201d (2021-2026) Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH \u2013 Pa\u0144stwowy Instytut Badawczy (NIZP PZH \u2013 PIB).<\/li>\n\n\n\n<li>Anna Wojas-Pelc, Maciej Pastuszczak, Andrzej Jaworek \u201eKi\u0142a\u201d https:\/\/www.mp.pl\/interna\/chapter\/B16.II.18.3.4.1.1.1. (dost\u0119p 15.12.2025 r.).<\/li>\n\n\n\n<li>Janusz Kubicki \u201eHistoria ki\u0142y\u201d Puls Uczelni 2013, 7, 3: 37-39.<\/li>\n\n\n\n<li>Magdalena Wierci\u0144ska Ki\u0142a (syfilis) \u2013 leczenie, objawy, przebieg choroby https:\/\/www.mp.pl\/pacjent\/choroby-zakazne\/choroby\/zakazenia-bakteryjne\/362987,kila-syfilis-leczenie-objawy-przebieg-choroby (dost\u0119p 15.12.2025 r.).<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ki\u0142a (syfilis) to choroba znana od ko\u0144ca XV wieku. Jak mo\u017cna si\u0119 ni\u0105 zarazi\u0107? Jak wygl\u0105da diagnostyka? Oto najwa\u017cniejsze informacje o kile.<\/p>\n","protected":false},"author":95,"featured_media":9343,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"coauthors":[154],"class_list":{"0":"post-9299","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-infekcje-i-pasozyty"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ki\u0142a (syfilis): objawy, przyczyny i diagnostyka - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Ki\u0142a (syfilis) to choroba znana od ko\u0144ca XV wieku. Jak mo\u017cna si\u0119 ni\u0105 zarazi\u0107? Jak wygl\u0105da diagnostyka? Oto najwa\u017cniejsze informacje o kile.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ki\u0142a (syfilis): objawy, przyczyny i diagnostyka - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ki\u0142a (syfilis) to choroba znana od ko\u0144ca XV wieku. Jak mo\u017cna si\u0119 ni\u0105 zarazi\u0107? Jak wygl\u0105da diagnostyka? Oto najwa\u017cniejsze informacje o kile.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-22T09:57:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-29T10:02:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/kila-jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"801\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Elwira Zawidzka\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Elwira Zawidzka\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Elwira Zawidzka\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ki\u0142a (syfilis): objawy, przyczyny i diagnostyka - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"Ki\u0142a (syfilis) to choroba znana od ko\u0144ca XV wieku. Jak mo\u017cna si\u0119 ni\u0105 zarazi\u0107? Jak wygl\u0105da diagnostyka? Oto najwa\u017cniejsze informacje o kile.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ki\u0142a (syfilis): objawy, przyczyny i diagnostyka - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","og_description":"Ki\u0142a (syfilis) to choroba znana od ko\u0144ca XV wieku. Jak mo\u017cna si\u0119 ni\u0105 zarazi\u0107? Jak wygl\u0105da diagnostyka? Oto najwa\u017cniejsze informacje o kile.","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_published_time":"2025-12-22T09:57:42+00:00","article_modified_time":"2025-12-29T10:02:19+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":801,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/kila-jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Elwira Zawidzka","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Elwira Zawidzka","Szacowany czas czytania":"13 minut","Written by":"Elwira Zawidzka"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/"},"author":{"name":"Elwira Zawidzka","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/1ae34e072d82e416ba56554dcb881d62"},"headline":"Ki\u0142a (syfilis) \u2013 jakie s\u0105 objawy i drogi zaka\u017cenia? Przyczyny, diagnostyka i leczenie","datePublished":"2025-12-22T09:57:42+00:00","dateModified":"2025-12-29T10:02:19+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/"},"wordCount":2600,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/kila-jpg.webp","articleSection":["Infekcje i paso\u017cyty"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","FAQPage"],"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/","name":"Ki\u0142a (syfilis): objawy, przyczyny i diagnostyka - Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/kila-jpg.webp","datePublished":"2025-12-22T09:57:42+00:00","dateModified":"2025-12-29T10:02:19+00:00","description":"Ki\u0142a (syfilis) to choroba znana od ko\u0144ca XV wieku. Jak mo\u017cna si\u0119 ni\u0105 zarazi\u0107? Jak wygl\u0105da diagnostyka? Oto najwa\u017cniejsze informacje o kile.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#breadcrumb"},"mainEntity":[{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766396878934"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766396891110"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766396909278"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766396931635"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766397028621"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766397041962"},{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766397045682"}],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/kila-jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/kila-jpg.webp","width":1200,"height":801,"caption":"ki\u0142a"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ki\u0142a (syfilis) \u2013 jakie s\u0105 objawy i drogi zaka\u017cenia? Przyczyny, diagnostyka i leczenie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/1ae34e072d82e416ba56554dcb881d62","name":"Elwira Zawidzka","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Elwira-Zawidzka-scaled-1-150x149.jpg2f127cfeae6d9bf00c170f9c737413d3","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Elwira-Zawidzka-scaled-1-150x149.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Elwira-Zawidzka-scaled-1-150x149.jpg","caption":"Elwira Zawidzka"},"description":"Specjalista mikrobiologii medycznej, diagnosta laboratoryjny, cz\u0142onek Zespo\u0142u ds. Kontroli Zaka\u017ce\u0144 Szpitalnych. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Akademii Leona Ko\u017ami\u0144skiego.","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/elwira\/"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766396878934","position":1,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766396878934","name":"Czy ki\u0142a jest gro\u017ana?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Tak, ki\u0142a jest gro\u017ana, je\u017celi nie jest leczona. Nast\u0119pstwem ki\u0142y mog\u0105 by\u0107 powa\u017cne powik\u0142ania zdrowotne, takie jak choroby serca, choroby m\u00f3zgu, depresja, zaburzenia mowy, utrata wzroku, utrata s\u0142uchu i inne. Wczesne wykrycie ki\u0142y i wdro\u017cenie w\u0142a\u015bciwego leczenia daje dobre rokowanie \u2013 mo\u017cliwe jest ca\u0142kowite wyleczenie.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766396891110","position":2,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766396891110","name":"Jak wygl\u0105da wrz\u00f3d ki\u0142y?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Wrz\u00f3d twardy jest pierwotnym objawem zaka\u017cenia kr\u0119tkiem bladym i powstaje w miejscu wtargni\u0119cia bakterii do organizmu. Pocz\u0105tkowo ma posta\u0107 niedu\u017cego, czerwonego, twardego guzka. Z czasem guzek zmienia si\u0119 w niewielkie owrzodzenie z g\u0142adk\u0105, uniesion\u0105 kraw\u0119dzi\u0105 i dnem wype\u0142nionym surowicz\u0105 wydzielin\u0105. Zmiana jest niebolesna i zazwyczaj pojedyncza.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766396909278","position":3,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766396909278","name":"Czy z ki\u0142y mo\u017cna si\u0119 wyleczy\u0107?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Tak, ki\u0142a jest chorob\u0105 ca\u0142kowicie uleczaln\u0105, je\u017celi zostanie zdiagnozowana na wczesnym etapie i szybko zostanie w\u0142\u0105czone leczenie antybiotykiem.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766396931635","position":4,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766396931635","name":"Jakie organy atakuje ki\u0142a?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Miejsce \u201eataku\u201d ki\u0142y zale\u017cy od fazy jej rozwoju. Zmiany w kile pierwotnej dotycz\u0105 zazwyczaj sk\u00f3ry oraz b\u0142on \u015bluzowych narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych i jamy ustnej.\u00a0 W kile wt\u00f3rnej kr\u0119tki blade mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105 rozwoju choroby <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/uklad-nerwowy-czlowieka-budowa-funkcje-podzial\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">uk\u0142adu nerwowego<\/a>, uk\u0142adu sercowo-naczyniowego, ko\u015bci, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/watroba-budowa-funkcje-najczestsze-choroby\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">w\u0105troby<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/nerki-polozenie-budowa-funkcje-najczestsze-choroby-nerek\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">nerek<\/a>, narz\u0105du wzroku, czyli praktycznie mog\u0105 zaatakowa\u0107 ca\u0142y organizm.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766397028621","position":5,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766397028621","name":"Ile trwa leczenie ki\u0142y?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Leczenie ki\u0142y zale\u017cy od fazy jej rozwoju. W terapii podawane s\u0105 antybiotyki.\u00a0 W kile wczesnej I\u00a0lub II okresu i kile wczesnej utajonej mo\u017cliwe jest jednorazowe podanie antybiotyku. U os\u00f3b uczulonych na penicylin\u0119 i pacjent\u00f3w z p\u00f3\u017aniejsz\u0105 faz\u0105 choroby antybiotykoterapia jest d\u0142u\u017csza i mo\u017ce trwa\u0107 10-28 dni.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766397041962","position":6,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766397041962","name":"Czy ki\u0142a wyjdzie w badaniu krwi?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Tak, badanie krwi jest podstawowym sposobem diagnostyki ki\u0142y. W pierwszej kolejno\u015bci wykonywane s\u0105 badania przesiewowe. Dodatnie i w\u0105tpliwe wyniki bada\u0144 przesiewowych wymagaj\u0105 potwierdzenia swoistymi testami weryfikuj\u0105cymi.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Question","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766397045682","position":7,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/kila-syfilis-problem-wciaz-aktualny\/#faq-question-1766397045682","name":"Czy ki\u0142\u0105 mo\u017cna si\u0119 zarazi\u0107 w toalecie?","answerCount":1,"acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Nie, ki\u0142a nie przenosi si\u0119 poprzez dotykanie ska\u017conych powierzchni. Kr\u0119tki blade nie s\u0105 zdolne do prze\u017cycia poza organizmem, a ich jedynym naturalnym gospodarzem jest cz\u0142owiek.","inLanguage":"pl-PL"},"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9299","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/95"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9299"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9299\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28729,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9299\/revisions\/28729"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9343"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9299"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9299"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9299"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=9299"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}