Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego (WZJG)<\/strong> nale\u017cy do tzw. nieswoistych chor\u00f3b zapalnych jelit, w kt\u00f3rych (w wi\u0119kszo\u015bci) z nieznanych do ko\u0144ca przyczyn dochodzi do uszkadzania \u015bcian cewy pokarmowej i w konsekwencji szereg\u00f3w objaw\u00f3w klinicznych. Jakie objawy powinny sk\u0142ania\u0107 do diagnostyki w kierunku tej\u017ce choroby? O tym w poni\u017cszym artykule.<\/p>\n\n\n\n Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego (WZJG) to najcz\u0119stsza w Europie i Stanach Zjednoczonych choroba zapalna jelit<\/strong>, wyst\u0119puj\u0105ca z cz\u0119sto\u015bci\u0105 od 9 do 20 przypadk\u00f3w na 100 000 os\u00f3b rocznie. G\u0142\u00f3wny szczyt zachorowa\u0144 przypada na wiek od 15 do 30 lat, a drugi, mniejszy, wyst\u0119puje pomi\u0119dzy 50. a 70. rokiem \u017cycia. Nie oznacza to, \u017ce ta przewlek\u0142a choroba nie dotyczy dzieci, kt\u00f3re stanowi\u0105 od 15% do 20% wszystkich pacjent\u00f3w, a im m\u0142odszy wiek zachorowania tym ci\u0119\u017cszy przebieg i mniej korzystne rokowanie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cnym czynnikiem determinuj\u0105cym skuteczno\u015b\u0107 leczenia i minimalizacj\u0119 ryzyka powik\u0142a\u0144 choroby jest wczesna diagnostyka<\/strong>, a ta nie jest mo\u017cliwa bez znajomo\u015bci objaw\u00f3w; klasyczny obraz obejmuje biegunk\u0119 z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 \u015bwie\u017cej krwi (ze \u015bluzem lub bez), wzmo\u017cone parcie na mocz i stolec, b\u00f3l brzucha o r\u00f3\u017cnym nasileniu, cz\u0119sto ust\u0119puj\u0105cy podczas defekacji; u niewielkiej liczby pacjent\u00f3w mo\u017ce dochodzi\u0107 do zapar\u0107<\/a><\/strong>. Chorob\u0119 nale\u017cy podejrzewa\u0107 tak\u017ce w przypadku uczucia os\u0142abienia po\u0142\u0105czonego z co najmniej 4 wypr\u00f3\u017cnieniami dziennie i utrat\u0105 masy cia\u0142a (cz\u0119\u015b\u0107 literatury naukowej podaje spadek o 5 kg w ci\u0105gu ostatniego roku).<\/p>\n\n\n\n Wytyczne Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii podaj\u0105, \u017ce rozpoznanie wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego (WZJG) opiera si\u0119 na ocenie klinicznej w po\u0142\u0105czeniu z kolonoskopi\u0105, podczas kt\u00f3rej pobierane s\u0105 pr\u00f3bki do oceny histopatologicznej bioptat\u00f3w<\/strong>. Jednocze\u015bnie nale\u017cy wykluczy\u0107 inne jednostki chorobowe o podobnej symptomatologii (g\u0142\u00f3wnie choroby zaka\u017ane). Nale\u017cy przede wszystkim pami\u0119ta\u0107 o mo\u017cliwo\u015bci zaka\u017cenia toksynotw\u00f3rczym szczepem Clostridum difficile. W diagnostyce tej infekcji rekomendowane jest w pierwszej kolejno\u015bci wykonanie przesiewowego badania dehydrogenazy glutaminianowej (GDH)<\/a>, a nast\u0119pnie, w przypadku dodatniego wyniku, oznaczenie obecno\u015bci toksyn A i B w stolcu<\/a>. W razie uzyskania ujemnego wyniku toksyn i dodatniego wyniku GDH zaleca si\u0119 wy\u00adkonanie posiewu ka\u0142u<\/a>. Nale\u017cy tak\u017ce wykona\u0107 posiewy stolca w kierunku Campylobacter spp<\/a>., Escherichia coli 0157:H7, Salmonella\/Shigella<\/a>. Wskazane jest przeprowadzenie oceny mikroskopowej \u015bwie\u017cej pr\u00f3bki stolca w kierunku amebiozy (Entamoeba histolytica). W diagnostyce r\u00f3\u017cnicowej nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c popromienne i niedokrwienne zapalenie jelita grubego, zmiany polekowe, a tak\u017ce raka jelita grubego<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cnym markerem koreluj\u0105cym z ci\u0119\u017cko\u015bci\u0105 stanu zapalnego w jelicie grubym jest kalprotektyna<\/a><\/strong>, b\u0119d\u0105ca tzw. bia\u0142kiem ostrej fazy (czyli takim, kt\u00f3ry pojawia si\u0119 w przypadku obecno\u015bci stanu zapalnego), a kt\u00f3r\u0105 oznacza si\u0119 w pr\u00f3bce ka\u0142u. Wytyczne Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii (PTG) podaj\u0105, \u017ce st\u0119\u017cenie przekraczaj\u0105ce 250 \u00b5g\/g wskazuje na znaczne nasilenie procesu zapalnego, ale nie jest wystarczaj\u0105ca z rozpoznaniem choroby i nie eliminuje konieczno\u015bci wykonania endoskopii<\/strong>. Niemniej kalprotektyna jest bardzo prostym, \u0142atwo dost\u0119pnym i stosunkowo tanim markerem pomagaj\u0105cym w ocenie aktywno\u015bci choroby. Badania takie jak st\u0119\u017cenie bia\u0142ka C-reaktywnego w surowicy<\/a>, elektrolit\u00f3w<\/a>, morfologia krwi obwodowej<\/a>, parametry oceniaj\u0105ce gospodark\u0119 \u017celazem (Fe<\/a>, TIBC<\/a>, ferrytyna<\/a>) i parametry cholestazy (ALT<\/a>, AST<\/a>, GGTP<\/a>, fosfataza zasadowa<\/a>, bilirubina<\/a>) po\u00adwinny by\u0107 wykonane na pocz\u0105tku u ka\u017cdego pacjenta z podejrzeniem WZJG.<\/p>\n\n\n\n Niezale\u017cnie od stadium choroby u cz\u0119\u015bci chorych stwierdza si\u0119 obecno\u015b\u0107 tzw. przeciwcia\u0142 p-ANCA (przeciwcia\u0142a przeciw antygenom cytoplazmy neutrofil\u00f3w)<\/strong> oraz ASCA (przeciwcia\u0142a przeciwko Saccharomyces cerevisiae)<\/strong>; te pierwsze s\u0105 cz\u0119stsze w przypadku WZJG, drugie natomiast u pacjent\u00f3w z chorob\u0105 Le\u015bniowskiego-Crohna, przez co oznaczenie obydwu u\u0142atwia r\u00f3\u017cnicowanie. Kolejnym istotnym markerem jest antygen karcynoembrionalny (CEA)<\/a>, kt\u00f3rego podwy\u017cszony poziom wskazuje na zaostrzenie ju\u017c rozpoznanej choroby. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce brak nieprawid\u0142owych wynik\u00f3w nie wyklucza WZJG<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Podstawowym badaniem radiologicznym wykonywanym przy podejrzeniu nie tylko wrzodziej\u0105cym zapaleniu jelita grubego (WZJG), ale og\u00f3lnie chor\u00f3b zapalnych jelit jest ultrasonografia jamy brzusznej z ocen\u0105 jelit<\/strong>, co w wielu przypadkach pozwala w nieinwazyjny spos\u00f3b oceni\u0107 rozleg\u0142o\u015b\u0107 i nasilenie zmian. Zdecydowanie rzadziej wykonywanym (w wyj\u0105tkowych sytuacjach) jest zdj\u0119cie rentgenowskie jelita grubego z podw\u00f3jnym kontrastem <\/strong>(z kontrastem dodatnim, np. barem i kontrastem ujemnym, czyli powietrzem), kt\u00f3re na dodatek jest przeciwwskazane u pacjent\u00f3w z du\u017c\u0105 aktywno\u015bci\u0105 choroby.<\/p>\n\n\n\n U pacjent\u00f3w z wrzodziej\u0105cym zapaleniem jelita grubego (WZJG) wzrasta ryzyko wyst\u0105pienia raka jelita grubego<\/strong>; jest ono kumulacyjne i wynosi 2% po dziesi\u0119ciu latach od rozpoznania, 8% po 20 latach i 20\u201330% po 30 latach, kt\u00f3re dodatkowo wzrasta przy wi\u0119kszej aktywno\u015bci choroby.<\/p>\n\n\n\n Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego (WZJG) jest chorob\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 z powodzeniem leczona.<\/strong> St\u0105d wymienione na pocz\u0105tku objawy powinny sk\u0142ania\u0107 ku udaniu si\u0119 na wizyt\u0119 lekarsk\u0105, podczas kt\u00f3rej zostan\u0105 zlecone odpowiednie badania diagnostyczne. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce ich zakres mo\u017ce r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od liczby i nasilenia objaw\u00f3w, a tak\u017ce chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n >>> Przeczytaj te\u017c: Kalprotektyna w kale – marker stanu zapalnego jelit<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n Pi\u015bmiennictwo<\/p>\n\n\n\n Jakie s\u0105 objawy WZJG i jak przebiega diagnostyka tej choroby?<\/p>\n","protected":false},"author":154,"featured_media":9655,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"coauthors":[151],"class_list":{"0":"post-9641","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dysbioza-choroby-przewodu-pokarmowego"},"acf":[],"yoast_head":"\nEpidemiologia wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego (WZJG)<\/h2>\n\n\n\n
Objawy wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego (WZJG)<\/h2>\n\n\n\n
![\"objawy](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/objawy-i-diagnostyka-WZJG-infografika-1-jpg.webp\")
<\/figure>\n\n\n\nDiagnostyka wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego (WZJG)<\/h2>\n\n\n\n
![\"Pakiet](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pakiet-zdrowe-jelita-1.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nBadania biochemiczne wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego (WZJG)<\/h2>\n\n\n\n
![\"Badanie](\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Badanie-kalprotektyny-w-kale-ilosciowo.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nBadania serodiagnostyczne wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego (WZJG)<\/h2>\n\n\n\n
Badania radiologiczne wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego (WZJG)<\/h2>\n\n\n\n
Wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego (WZJG) a nowotwory<\/h2>\n\n\n\n
Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\n\n