{"id":9752,"date":"2023-11-08T10:34:38","date_gmt":"2023-11-08T09:34:38","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/?p=9752"},"modified":"2023-11-08T10:34:38","modified_gmt":"2023-11-08T09:34:38","slug":"suplementacja-i-leczenie-preparatami-zelaza-w-stanach-niedoborow-i-w-niedokrwistosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-i-leczenie-preparatami-zelaza-w-stanach-niedoborow-i-w-niedokrwistosci\/","title":{"rendered":"Suplementacja i leczenie preparatami \u017celaza w stanach niedobor\u00f3w i w niedokrwisto\u015bci"},"content":{"rendered":"\n<p>Spis tre\u015bci<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#z1\">Objawy niedoboru \u017celaza w organizmie<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#z2\">Naturalne \u017ar\u00f3d\u0142a \u017celaza \u2013 profilaktyka niedobor\u00f3w<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#z3\">Preparaty \u017celaza \u2013 leczenie niedobor\u00f3w \u017celaza<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#z4\">Przyjmowanie preparat\u00f3w \u017celaza \u2013 dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane. Jak poprawi\u0107 tolerancj\u0119 preparat\u00f3w \u017celaza?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#z5\">Jak poprawi\u0107 wch\u0142anianie \u017celaza?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#z6\">Leczenie \u017celazem \u2013 d\u0142ugo\u015b\u0107 terapii, monitorowanie efekt\u00f3w<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#z7\">Dost\u0119pne formy \u017celaza<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><strong>\u017belazo (Fe)<\/strong> stanowi jeden z podstawowych mikroelement\u00f3w naszego organizmu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/niedobor-zelaza-w-organizmie\/\">Niedob\u00f3r \u017celaza<\/a> jest coraz cz\u0119stszym problemem, dotycz\u0105cym pacjent\u00f3w niezale\u017cnie od wieku i p\u0142ci<\/strong>. Mo\u017ce do niego dochodzi\u0107 w wyniku nieprawid\u0142owej diety lub upo\u015bledzonego procesu wch\u0142aniania.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/rodzaje-anemii-i-ich-przyczyny\/#anemia1\">Niedokrwisto\u015b\u0107 z niedoboru \u017celaza<\/a> rozwin\u0105\u0107 si\u0119 mo\u017ce w kilku przypadkach:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Utraty krwi<\/strong> przez: drogi rodne (w wyniku m.in. obfitych miesi\u0105czek lub krwawie\u0144 pomenopauzalnych), z przewodu pokarmowego (wskutek stosowania lek\u00f3w, np. NLPZ, lub spowodowanych <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/choroba-wrzodowa-dyspepsja-diagnostyka\/\">chorob\u0105 wrzodow\u0105<\/a>, nowotworow\u0105 lub obecno\u015bci\u0105 paso\u017cyt\u00f3w), a tak\u017ce przez uk\u0142ad moczowy, oddechowy czy przebyte urazy i operacje.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Upo\u015bledzenia wch\u0142aniania<\/strong> zar\u00f3wno u pacjent\u00f3w poddanych operacji usuni\u0119cia \u017co\u0142\u0105dka lub fragmentu jelita, jak i u os\u00f3b choruj\u0105cych na <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/celiakia\/\">celiaki\u0119<\/a>, a tak\u017ce stosuj\u0105cych diet\u0119 ubogobia\u0142kow\u0105, bogat\u0105 w fosforany lub szczawiany.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>W przypadku zwi\u0119kszonego zapotrzebowanie na \u017celazo <\/strong>\u2013 w okresie ci\u0105\u017cy i laktacji, w trakcie leczenia <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/niedobor-witaminy-b12\/\">niedoboru witaminy B12<\/a>, czy te\u017c po prostu w okresie dojrzewania. Na <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/anemia-przyczyny-objawy-i-rodzaje-niedokrwistosci\/\">anemi\u0119<\/a> nara\u017cone s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wcze\u015bniaki.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"z1\">Objawy niedoboru \u017celaza w organizmie<\/h2>\n\n\n\n<p>Objawy niedoboru \u017celaza w organizmie zale\u017c\u0105 od <strong>stadium choroby<\/strong>. Pocz\u0105tkowo mog\u0105 w og\u00f3le nie wyst\u0119powa\u0107 lub by\u0107 na tyle s\u0142abe, \u017ce nawet nie zwracaj\u0105 uwagi pacjenta. Mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c towarzyszy\u0107 jej <strong>niespecyficzne objawy<\/strong> jak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zmniejszona tolerancja wysi\u0142ku,<\/li>\n\n\n\n<li>trudno\u015bci z koncentracj\u0105,<\/li>\n\n\n\n<li>zaburzenia snu,<\/li>\n\n\n\n<li>os\u0142abienie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Do tego pojawi\u0107 si\u0119 mo\u017ce b\u00f3l i zawroty g\u0142owy, ko\u0142atanie serca i mroczki przed oczami, zajady, specyficzne wyg\u0142adzenie i obrz\u0119k j\u0119zyka, \u0142amliwo\u015b\u0107 paznokci czy <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wypadanie-wlosow-lysienie-przyczyny-diagnostyka\/\">wypadanie w\u0142os\u00f3w<\/a>. Niedob\u00f3r \u017celaza objawia\u0107 si\u0119 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zaburzeniami odporno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Prawid\u0142owe st\u0119\u017cenie \u017celaza<\/strong> wynosi odpowiednio: u m\u0119\u017cczyzn 17,7-35,9 \u03bcmol\/l (90-200 \u03bcg\/dl); u kobiet 11,1-30,1 \u03bcmol\/l (60-170 \u03bcg\/dl). Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, i\u017c <strong>poziom \u017celaza nie jest dobrym wska\u017anikiem jego niedobor\u00f3w<\/strong>. Aby sprawdzi\u0107, jaki jest poziom tego pierwiastka nale\u017cy oznaczy\u0107 <strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/ferrytyna-l05\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">poziom ferrytyny<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/badanie\/ferrytyna-l05\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Badanie-ferrytyny-jpg.webp\" alt=\"badanie ferrytyny\" class=\"wp-image-9780\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Badanie-ferrytyny-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Badanie-ferrytyny-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Badanie-ferrytyny-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Badanie-ferrytyny-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Badanie-ferrytyny-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"z2\">Naturalne \u017ar\u00f3d\u0142a \u017celaza \u2013 profilaktyka niedobor\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p>Najlepsz\u0105, najbezpieczniejsz\u0105 i najlepiej tolerowan\u0105 form\u0105 profilaktyki niedobor\u00f3w \u017celaza jest <strong>w\u0142a\u015bciwie zbilansowana dieta, wzbogacona w produkty bogate w \u017celazo<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>\u017belazo w diecie wyst\u0119puje dw\u00f3ch formach: <strong>hemowej<\/strong> dost\u0119pnej w produktach zwierz\u0119cych (czerwone mi\u0119so, podroby, w\u0105troba) oraz <strong>niehemowej<\/strong> obecnej w produktach pochodzenia ro\u015blinnego<strong>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Forma hemowa jest form\u0105 lepiej przyswajaln\u0105 i wch\u0142ania si\u0119 w oko\u0142o 25-35%.<\/strong> Jest form\u0105 ma\u0142o wra\u017cliw\u0105 na inne czynniki pokarmowe &#8211; &nbsp; jej biodost\u0119pno\u015bci nie maj\u0105 wp\u0142ywu czynniki takie jak zawarto\u015b\u0107 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wapn-podstawowy-pierwiastek-ukladu-kostnego\/\">wapnia<\/a> w diecie, fityniany czy bia\u0142ka soi w odr\u00f3\u017cnieniu od formy niehemowej bardzo wra\u017cliwej na ww. czynniki (okre\u015bla si\u0119 spadek wch\u0142aniania nawet do 2- 20%).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zr\u00f3wnowa\u017cona dieta dostarcza zwykle oko\u0142o 10\u201320 mg \u017celaza na dob\u0119, z czego wch\u0142ania si\u0119 oko\u0142o 10%.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Co pozwoli nam <strong>zwi\u0119kszy\u0107 wch\u0142anianie \u017celaza<\/strong> z diety? Warto w\u0142\u0105czy\u0107 do diety <strong>produkty bogate w <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/witamina-c-niewielka-czasteczka-o-wielkim-znaczeniu\/\">witamin\u0119 C<\/a> <\/strong>\u2013 np. owoce cytrusowe lub kiszonki, kt\u00f3re s\u0105 naturalnie kwa\u015bne. A tak\u017ce wolne aminokwasy \u2013 histydyna, lizyna \u2013 obecne w mi\u0119sie czy rybach.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"z3\">Preparaty \u017celaza \u2013 leczenie niedobor\u00f3w \u017celaza<\/h2>\n\n\n\n<p>Preparaty \u017celaza s\u0105 cz\u0119sto kupowane w aptece i jest to s\u0142uszne post\u0119powanie, je\u015bli badania laboratoryjne \u2013 poziom ferrtyny i\/lub \u017celaza \u2013 wskazuje na niedob\u00f3r lub niedokrwisto\u015b\u0107 z niedoboru \u017celaza. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, i\u017c <strong>niedokrwisto\u015b\u0107 (anemia) jest stanem chorobowym i leczenie powinno by\u0107 prowadzone pod kontrol\u0105 lekarza<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-anemii\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Pakiet-anemii-4-badania-jpg.webp\" alt=\"pakiet anemii baner\" class=\"wp-image-9782\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Pakiet-anemii-4-badania-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Pakiet-anemii-4-badania-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Pakiet-anemii-4-badania-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Pakiet-anemii-4-badania-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Pakiet-anemii-4-badania-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>\u017belazo w suplementach i lekach wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c w <strong>dw\u00f3ch formach<\/strong>: formie hemowej <strong>(dwuwarto\u015bciowej)<\/strong> i niehemowej<strong> (tr\u00f3jwarto\u015bciowej)<\/strong>. Forma dwuwarto\u015bciowa uzyskiwana jest z produkt\u00f3w pochodzenia zwierz\u0119cego, natomiast forma tr\u00f3jwarto\u015bciowa \u2013 z produkt\u00f3w ro\u015blinnych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lepiej przyswajalne jest \u017celazo dwuwarto\u015bciowe<\/strong>, kt\u00f3re te\u017c najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje w suplementach i lekach, po kt\u00f3re si\u0119gamy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Spos\u00f3b stosowania preparat\u00f3w \u017celaza zale\u017ce\u0107 b\u0119dzie od dw\u00f3ch aspekt\u00f3w:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1.&nbsp;<strong>tolerancji przyjmowanych preparat\u00f3w \u017celaza<\/strong> \u2013 potencjalnym wyst\u0119powaniu i nasileniu dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych jak b\u00f3le brzucha czy nudno\u015bci,<\/p>\n\n\n\n<p>2.&nbsp;<strong>stosowania innych lek\u00f3w lub suplement\u00f3w diety<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Najbardziej rzetelnym i wiarygodnym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji dotycz\u0105cej tego, jak stosowa\u0107 preparaty \u017celaza z lekami przyjmowanymi przewlekle jest ulotka do\u0142\u0105czona do opakowania lub karta charakterystyki produktu leczniczego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przyk\u0142ady mo\u017cliwych interakcji:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u017celazo mo\u017ce zmniejsza\u0107 wch\u0142anianie i tym samym os\u0142abianie dzia\u0142ania niekt\u00f3rych <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/antybiotyk\/\">antybiotyk\u00f3w<\/a><\/strong>, jak np. tetracyklin, penicylaminy, przeciwinfekcyjnych, chinolon\u00f3w, lewotyroskyny, lek\u00f3w stosowanych w chorobie Parkinsona, dlatego nale\u017cy stosowa\u0107 odst\u0119p czasowy przy stosowaniu tych lek\u00f3w (co najmniej 2 godziny).<\/li>\n\n\n\n<li>bardzo cz\u0119sto stosowane <strong><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/inhibitory-pompy-protonowej-ipp\/\">inhibitory pompy protonowej<\/a><\/strong>, czyli omeprazol, pantoprazol, polprazol, <strong>zmniejszaj\u0105 wch\u0142anianie \u017celaza<\/strong> &#8211; dlatego bardzo wa\u017cne jest, aby \u017celazo przyjmowa\u0107 2h przed lub 4h po nich.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/pakiet\/pakiet-anemii-rozszerzony\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Pakiet-anemii-rozszerzony-7-badan-jpg.webp\" alt=\"pakiet anemii rozszerzony baner\" class=\"wp-image-9783\" srcset=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Pakiet-anemii-rozszerzony-7-badan-jpg.webp 800w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Pakiet-anemii-rozszerzony-7-badan-jpg-768x192.webp 768w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Pakiet-anemii-rozszerzony-7-badan-jpg-150x38.webp 150w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Pakiet-anemii-rozszerzony-7-badan-jpg-300x75.webp 300w, https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Pakiet-anemii-rozszerzony-7-badan-jpg-696x174.webp 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"z4\">Przyjmowanie preparat\u00f3w \u017celaza \u2013 dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane. Jak poprawi\u0107 tolerancj\u0119 preparat\u00f3w \u017celaza?<\/h2>\n\n\n\n<p>Szacuje si\u0119, i\u017c a\u017c 40% pacjent\u00f3w rezygnuje z doustnego&nbsp;stosowania \u017celaza&nbsp;z powodu <strong>skutk\u00f3w niepo\u017c\u0105danych<\/strong>. Jego przyjmowanie obarczone jest bowiem dzia\u0142aniami niepo\u017c\u0105danymi, zw\u0142aszcza w pocz\u0105tkowym okresie terapii.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Najcz\u0119\u015bciej dotycz\u0105 one przewodu pokarmowego \u2013 wyst\u0105pi\u0107 mog\u0105 <a href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/zaparcie-czynnosciowe-objawy-przyczyny-profilaktyka\/\">zaparcia<\/a>, biegunki, zgaga, nudno\u015bci i czarne stolce. Pacjentowi towarzyszy\u0107 mo\u017ce uczucie przepe\u0142nienia \u017co\u0142\u0105dka oraz uci\u0105\u017cliwy b\u00f3l brzucha, przypominaj\u0105cy pieczenie\/palenie, uczucie gor\u0105ca w \u017co\u0142\u0105dku, charakterystyczne czarne stolce. U wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w wraz z trwaniem kuracji znikaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Doustnie przyjmowane \u017celazo najlepiej wch\u0142ania si\u0119 na czczo lub mi\u0119dzy posi\u0142kami<\/strong>, st\u0105d powinno by\u0107 za\u017cywane przed jedzeniem. Niestety u wielu os\u00f3b nasila to dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane, dlatego u pacjent\u00f3w \u017ale toleruj\u0105cych leczenie zaleca si\u0119 stosowanie \u017celaza po posi\u0142ku.<\/p>\n\n\n\n<p>Aktualny stan nauki potwierdza zasadno\u015b\u0107 stosowania w spos\u00f3b regularny mniejszych dawek&nbsp;\u017celaza z t\u0105 sam\u0105 skuteczno\u015bci\u0105, jak dawek wysokich, obarczonych wi\u0119kszymi dzia\u0142aniami niepo\u017c\u0105danymi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jednoczesne stosowanie soli \u017celaza i NLPZ mo\u017ce nasila\u0107 dzia\u0142anie dra\u017cni\u0105ce na b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 przewodu pokarmowego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"z5\">Jak poprawi\u0107 wch\u0142anianie \u017celaza?<\/h2>\n\n\n\n<p>\u017belazo w postaci preparat\u00f3w doustnych wch\u0142ania si\u0119 w pocz\u0105tkowych odcinkach przewodu pokarmowego \u2013 dwunastnicy oraz cz\u0119\u015bci jelita cienkiego \u2013 jako jony dwuwarto\u015bciowe. Nast\u0119pnie wi\u0105zane jest przez apoferrytyn\u0119 i tworzy ferrytyn\u0119, kt\u00f3ra magazynowana jest w w\u0105trobie.<\/p>\n\n\n\n<p>Istotne jest, \u017ce <strong>kwa\u015bne \u015brodowisko sprzyja wch\u0142anianiu \u017celaza<\/strong>. Dlatego wi\u0119c wiele preparat\u00f3w \u017celaza zawiera w sk\u0142adzie witamin\u0119 C, kt\u00f3ra pozwala utrzyma\u0107 odpowiednie \u2013 kwasowe &#8211; \u015brodowisko, w kt\u00f3rym \u017celazo wch\u0142ania si\u0119 najlepiej. Ponadto jest ona tzw. &#8222;promotorem wch\u0142aniania&#8221;; zapobiega utlenieniu \u017celaza do formy s\u0142abiej przyswajalnej.<\/p>\n\n\n\n<p>Wa\u017cnym aspektem biodost\u0119pno\u015bci \u017celaza s\u0105 liczne interakcje, w jakie wchodzi \u017celazo \u2013 st\u0105d te\u017c <strong>preparaty multiwitaminowe wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 jedn\u0105 z form obarczonych najgorsz\u0105 przyswajalno\u015bci\u0105<\/strong>. Je\u015bli mamy niedob\u00f3r \u017celaza, lub niedokrwisto\u015b\u0107 z niedoboru \u017celaza, leczenie powinno by\u0107 prowadzone preparatem, kt\u00f3ry w swoim sk\u0142adzie nie zawiera innych pierwiastk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119sto opisywana reakcj\u0105 antagonistyczn\u0105 jest <strong>wzajemnie oddzia\u0142ywanie \u017celaza i cynku<\/strong>. Mikroelementy te konkuruj\u0105 ze sob\u0105, przez co ich dzia\u0142anie jest znacznie s\u0142absze. R\u00f3wnie\u017c <strong>sole mineralne wapnia czy fosforu ograniczaj\u0105 wch\u0142anianie \u017celaza<\/strong>. Przy przyjmowaniu jego preparat\u00f3w nale\u017cy unika\u0107 w diecie produkt\u00f3w bogatych w kwas fitynowy (np. produkty pe\u0142noziarniste). <strong>Tabletek z \u017celazem nie nale\u017cy popija\u0107 kaw\u0105 lub herbat\u0105. <\/strong>Najlepiej popija\u0107 je zwyk\u0142\u0105 wod\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"z6\">Leczenie \u017celazem \u2013 d\u0142ugo\u015b\u0107 terapii, monitorowanie efekt\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p>Wyr\u00f3wnywanie niedobor\u00f3w \u017celaza i leczenie niedokrwisto\u015bci jest procesem roz\u0142o\u017conym w czasie. <strong>Wyznacznikiem efektywno\u015bci terapii jest powr\u00f3t okre\u015blonych parametr\u00f3w laboratoryjnych (st\u0119\u017cenie hemoglobiny, ferrytyny) do warto\u015bci prawid\u0142owych, zajmuje to zwykle od kilku tygodni do kilku miesi\u0119cy. <\/strong>Pierwsze efekty przyjmowania preparat\u00f3w \u017celaza (suplementacji lub leczenia) obserwuje si\u0119 po ok. 2 tygodniach. Nie nale\u017cy w\u00f3wczas przerywa\u0107 terapii (nawet je\u015bli poprawi si\u0119 samopoczucie pacjenta), mo\u017ce si\u0119 to bowiem prze\u0142o\u017cy\u0107 na p\u00f3\u017aniejsze problemy z powodzeniem leczenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Przy stosowaniu doustnych preparat\u00f3w \u017celaza pojawia si\u0119 czarne zabarwienie stolca, co jest zjawiskiem normalnym i zwi\u0105zane jest z obecno\u015bci\u0105 w kale siarczk\u00f3w \u017celaza. Brak takiego zabarwienia \u015bwiadczy o tym, i\u017c pacjent nie stosuje si\u0119 do zalece\u0144, leczenie prowadzone jest nieregularnie, lub lek w og\u00f3le nie jest przyjmowany.<\/p>\n\n\n\n<p>Po unormowaniu poziomu hemoglobiny i zako\u0144czeniu suplementacji nale\u017cy sprawdzi\u0107 jej skuteczno\u015b\u0107. <strong>Zaleca si\u0119, aby w przypadku gdy leczone by\u0142y du\u017ce niedobory skutkuj\u0105ce niedokrwisto\u015bci\u0105 kontrolowa\u0107 poziom \u017celaza profilaktycznie co 6 miesi\u0119cy w celu zapobieganiu ewentualnemu nawrotowi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"z7\">Dost\u0119pne formy \u017celaza<\/h2>\n\n\n\n<p>W preparatach aptecznych \u017celazo wyst\u0119puje w postaci soli, a tak\u017ce chelat\u00f3w. Najcz\u0119\u015bciej stosowane s\u0105 <em>pirofosforan, siarczan, bursztynian, glukonian i fumaran \u017celaza<\/em>, natomiast z chelat\u00f3w najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy si\u0119 <em>diglicynian \u017celaza<\/em>, kt\u00f3ry te\u017c wed\u0142ug ekspert\u00f3w jest zwi\u0105zkiem o najlepszej przyswajalno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Pi\u015bmiennictwo<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Miko\u0142aj Miernik, Wydzia\u0142 Farmaceutyczny, Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, Magnez, wap\u0144, \u017celazo \u2013 jak m\u0105drze je suplementowa\u0107?, 2016.<\/li>\n\n\n\n<li>Szklarz M, Gontarz-Nowak K, Matuszewski W, Bandurska-Stankiewicz E. Iron: Not Just a Passive Bystander in AITD., 2022.<\/li>\n\n\n\n<li>Karakulska-Prystupiuk E.. Niedokrwisto\u015b\u0107 z niedoboru \u017celaza \u2013 post\u0119powanie w praktyce lekarza rodzinnego., Choroby krwi w POZ, 1\/2019; 49-55.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Pietrzak B. i wsp., Niedokrwisto\u015b\u0107 z niedoboru \u017celaza w po\u0142o\u017cnictwie i ginekologii, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2016, tom 1, nr 3; 115-121.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Pawlak A., Rajczykowski K., Loska K., Ahnert B., Wiechu\u0142a D., Ocena zawarto\u015bci \u017celaza w witaminowo-mineralnych suplementach diety, Bromat. Chem. Toksykol. \u2013 XLIX, 2016, 1, str. 23-31.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>\u015awietlik R., D\u0119bska P., Trojanowska M., Por\u00f3wnanie profili uwalniania \u017celaza z witaminowo-mineralnych suplement\u00f3w diety zawieraj\u0105cych diglicynian \u017celaza (II), Bromat. Chem. Toksykol. \u2013 L, 2017, 2, str. 172-178.<\/li>\n\n\n\n<li>My\u015bliwiec M., Doustna suplementacja \u017celaza w niedokrwisto\u015bci nerkowopochodnej, Forum Nefrologiczne 2012, tom 5, nr 3; 195-203.<\/li>\n\n\n\n<li>Katarzyna Lachowicz, Ma\u0142gorzata Stacho\u0144, Ewelina Paw\u0142owska-Go\u017adzik, Ewa Lange; Fizjologiczne aspekty post\u0119powania dietetycznego w chorobie Hashimoto, Kosmos Problemy Nauk Biologicznych 2019, Tom 68, nr 2; 201-214.<\/li>\n\n\n\n<li>Gupta N, Narayan A, Tonk RS, Gupta SK, Narayan A. Study of Relationship Between Iron Deficiency and Thyroid Function in Pregnant Females, 2022.<\/li>\n\n\n\n<li>Starchl C, Scherkl M, Amrein K. Celiac Disease and the Thyroid: Highlighting the Roles of Vitamin D and Iron. 2021.<\/li>\n\n\n\n<li>R V, Dhiman P, Kollipaka R, P S, V H. Association of Hypothyroidism With Low Serum Ferritin Levels and Iron-Deficiency Anemia During the First Trimester of Pregnancy. 2022<\/li>\n\n\n\n<li>Podolak-Dawidziak M.: Niedokrwisto\u015b\u0107 z niedoboru \u017celaza. W: Gajewski P.: Interna Szczeklika 2020. Krak\u00f3w, Medycyna Praktyczna, 2020: 1765\u20131768<\/li>\n\n\n\n<li>Charli\u0144ski G.: Diagnostyka i leczenie niedokrwisto\u015bci z niedoboru \u017celaza.W: tego\u017c, red.: Hematologia dla lekarzy POZ. Warszawa, Medical Tribune Polska, 2021: 165\u2013175<\/li>\n\n\n\n<li>Podolak-Dawidziak M., Solnica B.: Badania w niedokrwisto\u015bciach. W: Gajewski P., red.: Interna Szczeklika 2020. Krak\u00f3w, Medycyna Praktyczna, 2020: 1732\u20131739<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jak poprawi\u0107 wch\u0142anianie \u017celaza z diety i podczas suplementacji?<\/p>\n","protected":false},"author":142,"featured_media":9809,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"coauthors":[192],"class_list":{"0":"post-9752","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dieta"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Suplementacja \u017celaza w niedokrwisto\u015bci - ALAB Laboratoria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Odkryj, za jakie procesy w organizmie odpowiada \u017celazo i sk\u0105d je dostarcza\u0107. Poznaj ryzyko niedoboru i nadmiaru \u017celaza. Sprawd\u017a!\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-i-leczenie-preparatami-zelaza-w-stanach-niedoborow-i-w-niedokrwistosci\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Suplementacja \u017celaza w niedokrwisto\u015bci - ALAB Laboratoria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Odkryj, za jakie procesy w organizmie odpowiada \u017celazo i sk\u0105d je dostarcza\u0107. Poznaj ryzyko niedoboru i nadmiaru \u017celaza. Sprawd\u017a!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-i-leczenie-preparatami-zelaza-w-stanach-niedoborow-i-w-niedokrwistosci\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/doktorhashi\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-11-08T09:34:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/suplementacja-zelaza-jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"801\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Magdalena Obrzut\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Magdalena Obrzut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Magdalena Obrzut\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Suplementacja \u017celaza w niedokrwisto\u015bci - ALAB Laboratoria","description":"Odkryj, za jakie procesy w organizmie odpowiada \u017celazo i sk\u0105d je dostarcza\u0107. Poznaj ryzyko niedoboru i nadmiaru \u017celaza. Sprawd\u017a!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-i-leczenie-preparatami-zelaza-w-stanach-niedoborow-i-w-niedokrwistosci\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Suplementacja \u017celaza w niedokrwisto\u015bci - ALAB Laboratoria","og_description":"Odkryj, za jakie procesy w organizmie odpowiada \u017celazo i sk\u0105d je dostarcza\u0107. Poznaj ryzyko niedoboru i nadmiaru \u017celaza. Sprawd\u017a!","og_url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-i-leczenie-preparatami-zelaza-w-stanach-niedoborow-i-w-niedokrwistosci\/","og_site_name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/doktorhashi\/","article_published_time":"2023-11-08T09:34:38+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":801,"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/suplementacja-zelaza-jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Magdalena Obrzut","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Magdalena Obrzut","Szacowany czas czytania":"10 minut","Written by":"Magdalena Obrzut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-i-leczenie-preparatami-zelaza-w-stanach-niedoborow-i-w-niedokrwistosci\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-i-leczenie-preparatami-zelaza-w-stanach-niedoborow-i-w-niedokrwistosci\/"},"author":{"name":"Magdalena Obrzut","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/45e38d852c25797e737d3c23f23110c0"},"headline":"Suplementacja i leczenie preparatami \u017celaza w stanach niedobor\u00f3w i w niedokrwisto\u015bci","datePublished":"2023-11-08T09:34:38+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-i-leczenie-preparatami-zelaza-w-stanach-niedoborow-i-w-niedokrwistosci\/"},"wordCount":1839,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-i-leczenie-preparatami-zelaza-w-stanach-niedoborow-i-w-niedokrwistosci\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/suplementacja-zelaza-jpg.webp","articleSection":["Dieta i suplementacja"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-i-leczenie-preparatami-zelaza-w-stanach-niedoborow-i-w-niedokrwistosci\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-i-leczenie-preparatami-zelaza-w-stanach-niedoborow-i-w-niedokrwistosci\/","name":"Suplementacja \u017celaza w niedokrwisto\u015bci - ALAB Laboratoria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-i-leczenie-preparatami-zelaza-w-stanach-niedoborow-i-w-niedokrwistosci\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-i-leczenie-preparatami-zelaza-w-stanach-niedoborow-i-w-niedokrwistosci\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/suplementacja-zelaza-jpg.webp","datePublished":"2023-11-08T09:34:38+00:00","description":"Odkryj, za jakie procesy w organizmie odpowiada \u017celazo i sk\u0105d je dostarcza\u0107. Poznaj ryzyko niedoboru i nadmiaru \u017celaza. Sprawd\u017a!","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-i-leczenie-preparatami-zelaza-w-stanach-niedoborow-i-w-niedokrwistosci\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-i-leczenie-preparatami-zelaza-w-stanach-niedoborow-i-w-niedokrwistosci\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-i-leczenie-preparatami-zelaza-w-stanach-niedoborow-i-w-niedokrwistosci\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/suplementacja-zelaza-jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/suplementacja-zelaza-jpg.webp","width":1200,"height":801,"caption":"suplementacja \u017celaza"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/suplementacja-i-leczenie-preparatami-zelaza-w-stanach-niedoborow-i-w-niedokrwistosci\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Suplementacja i leczenie preparatami \u017celaza w stanach niedobor\u00f3w i w niedokrwisto\u015bci"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#website","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#organization","name":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/alabek.jpg","width":1250,"height":1251,"caption":"Centrum Wiedzy ALAB laboratoria"},"image":{"@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ALABlaboratoria"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/#\/schema\/person\/45e38d852c25797e737d3c23f23110c0","name":"Magdalena Obrzut","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Magdalena-Obrzut-jpg-150x150.webp7df5ad2fc498acb6f0c7d1d9eb3c5c18","url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Magdalena-Obrzut-jpg-150x150.webp","contentUrl":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Magdalena-Obrzut-jpg-150x150.webp","caption":"Magdalena Obrzut"},"description":"Farmaceutka, doktor nauk farmaceutycznych, absolwentka Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego Collegium Medicum gdzie uko\u0144czy\u0142a studia magisterskie, a cztery lata p\u00f3\u017aniej obroni\u0142a z wyr\u00f3\u017cnieniem tytu\u0142 doktora nauk farmaceutycznych. Uko\u0144czy\u0142a studia podyplomowe z Dietetyki w Wy\u017cszej Szkole Promocji Zdrowia. Do\u015bwiadczenia zawodowe zbiera\u0142a m.in. odbywaj\u0105c sta\u017c w Royal Glasgow Infirmary w Szkocji. Autorka wielu szkole\u0144 dla specjalist\u00f3w oraz pacjent\u00f3w z zakresu wp\u0142ywu lek\u00f3w na mas\u0119 cia\u0142a, stanu od\u017cywienia na metabolizm leku, interakcji lekowych, a tak\u017ce interakcji lek\u00f3w z po\u017cywieniem. Na co dzie\u0144 pracuje jako farmaceutka, edukuj\u0105c pacjent\u00f3w. Pasjonatka opieki farmaceutycznej. Opieraj\u0105c si\u0119 na codziennym kontakcie z pacjentem, porusza najcz\u0119stsze problemy zwi\u0105zane z farmakoterapi\u0105 oraz suplementacj\u0105 w insulinooporno\u015bci i chorobach tarczycy. Autorka publikacji, artyku\u0142\u00f3w i ksi\u0105\u017cek. Prowadzi tak\u017ce sw\u00f3j fanpage Doktor Hashi - Insulinooporno\u015b\u0107 i Hashimoto - leki i suplementy diety.","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/doktorhashi\/","https:\/\/www.instagram.com\/doktor_hashi\/"],"url":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/author\/magdalena-obrzut\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9752","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/142"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9752"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9752\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9809"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9752"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9752"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9752"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=9752"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}