{"id":988,"date":"2021-01-21T14:46:06","date_gmt":"2021-01-21T13:46:06","guid":{"rendered":"https:\/\/sklep.alablaboratoria.pl\/centrum-wiedzy\/centrum-wiedzy\/?p=988"},"modified":"2025-12-12T12:48:36","modified_gmt":"2025-12-12T11:48:36","slug":"jod","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.alab.pl\/centrum-wiedzy\/jod\/","title":{"rendered":"Jod – pierwiastek \u017cycia"},"content":{"rendered":"\n

Do czego potrzebny nam jod i dlaczego nale\u017cy kontrolowa\u0107 poziom tego pierwiastka w organizmie? Jakie s\u0105 skutki niedoboru jodu, a jakie objawy daje jego nadmiar? Przedstawiamy najpopularniejsze fakty i mity na temat jodu. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug WHO (World Health Organization) niedob\u00f3r jodu globalnie mo\u017ce dotyczy\u0107 ponad 2 mld os\u00f3b, w tym 300 mln dzieci<\/strong>. Jod jest pierwiastkiem \u015bladowym i pe\u0142ni wiele wa\u017cnych r\u00f3l w organizmie. Wychwytywany jest g\u0142\u00f3wnie przez tarczyc\u0119, w ok. 75%. <\/p>\n\n\n\n

Jod jest niezb\u0119dny do produkcji hormon\u00f3w tarczycy \u2013 tyroksyny T4<\/a> i tr\u00f3jjodotyroniny T3<\/a>, a po\u015brednio do prawid\u0142owego funkcjonowania ca\u0142ego organizmu.<\/strong> Hormony tarczycy odpowiadaj\u0105 m.in. za syntez\u0119 bia\u0142ek, aktywno\u015b\u0107 enzymatyczn\u0105, wp\u0142ywaj\u0105 na metabolizm. Dodatkowo s\u0105 niezb\u0119dne dla prawid\u0142owego rozwoju i wzrostu systemu kostnego, nerwowego u niemowl\u0105t i w trakcie \u017cycia p\u0142odowego. Ponadto potwierdzono tak\u017ce dzia\u0142anie ochronne jodu w procesach zapalnych i nowotworowych<\/a>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Fakty i mity na temat jodu<\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

1. Nie musimy si\u0119 martwi\u0107 o poziom jodu, bo jest on w soli spo\u017cywczej, co pozwala zapobiega\u0107 jego niedoborom. MIT<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Wielu z nas ogranicza spo\u017cycie soli, chocia\u017cby przez wzgl\u0105d na trendy \u017cywieniowe, a mniej soli jodowanej to mniej jodu. Z drugiej strony producenci soli nie zawsze wzbogacaj\u0105 sw\u00f3j produkt w wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 tego pierwiastka. Trzeba mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c na uwadze to, \u017ce jod w soli nie jest trwa\u0142y<\/strong>. W zale\u017cno\u015bci od u\u017cytego jodku i od sposobu przechowywania, jod mo\u017ce si\u0119 ulatnia\u0107.<\/p>\n\n\n\n

2. Jod jest magazynowany w organizmie. MIT<\/strong> <\/h4>\n\n\n\n

Pierwiastek ten nie jest magazynowany w organizmie<\/strong>, jak chocia\u017cby \u017celazo w postaci ferrytyny<\/a>. Jod musi by\u0107 dostarczany z diet\u0105, mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c absorbowany z powietrza, zw\u0142aszcza nad oceanami, przez sk\u00f3r\u0119 i uk\u0142ad oddechowy.<\/p>\n\n\n\n

3. Jod jest pierwiastkiem niezb\u0119dnym do produkcji hormon\u00f3w tarczycy. FAKT <\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Gdy w organizmie nie ma wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci jodu, poziom TSH pozostaje podniesiony, co prowadzi do powi\u0119kszenia tarczycy.<\/strong> W\u00f3wczas okolice szyi s\u0105 opuchni\u0119te i powi\u0119kszone, a organizm pr\u00f3buje wy\u0142apa\u0107 jak najwi\u0119cej jodu, \u017ceby m\u00f3c wyprodukowa\u0107 hormony T4 i T3.<\/p>\n\n\n\n

4. Niedob\u00f3r jodu mo\u017ce skutkowa\u0107 niedoczynno\u015bci\u0105 tarczycy? FAKT<\/strong> <\/h4>\n\n\n\n

Najwa\u017cniejszymi skutkami niedoboru jodu jest upo\u015bledzenie prawid\u0142owego funkcjonowania tarczycy i produkcji jej hormon\u00f3w.<\/strong> Skutkami mog\u0105 by\u0107 guzki tarczycy, wole i niedoczynno\u015b\u0107 tarczycy (wzrost masy cia\u0142a, uczucie zimna, sucha sk\u00f3ra, zm\u0119czenie, zaburzenia koncentracji).<\/p>\n\n\n\n

5. W okresie ci\u0105\u017cy zapotrzebowanie na jod wzrasta. FAKT<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Jod w diecie kobiet ci\u0119\u017carnych nabiera szczeg\u00f3lnego znaczenia, jest znacz\u0105cy w prawid\u0142owym rozwoju p\u0142odu oraz odpowiedzialny za dobre funkcjonowanie matki i fizjologiczny rozw\u00f3j ci\u0105\u017cy<\/a><\/strong>. Ze wzgl\u0119du, i\u017c w pierwszym trymestrze ci\u0105\u017cy prawie wy\u0142\u0105cznym \u017ar\u00f3d\u0142em hormon\u00f3w tarczycy dla p\u0142odu jest organizm matki, dlatego tak wa\u017cny jest odpowiedni poziom jodu, aby zapewni\u0107 wystarczaj\u0105c\u0105 produkcj\u0119 hormon\u00f3w tarczycy.<\/p>\n\n\n\n

6. Karmienie piersi\u0105 r\u00f3wnie\u017c wzmaga zapotrzebowanie na jod. FAKT <\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Matka karmi\u0105ca r\u00f3wnie\u017c wykazuje zwi\u0119kszone zapotrzebowanie na ten pierwiastek<\/strong>, zar\u00f3wno dla siebie, jak i w celu dostarczenia w\u0142a\u015bciwej dawki jodu z pokarmem swojemu dziecku. 70% kobiet w ci\u0105\u017cy nie jest \u015bwiadoma, \u017ce niedob\u00f3r jodu mo\u017ce niekorzystnie wp\u0142ywa\u0107 na rozw\u00f3j ich dziecka.<\/p>\n\n\n\n

7. Kluczowy dla prawid\u0142owej pracy tarczycy jest nie tylko jod, ale i selen. FAKT <\/strong><\/h4>\n\n\n\n

By jod m\u00f3g\u0142 wp\u0142ywa\u0107 optymalnie na organy naszego organizmu w tym tarczyc\u0119 potrzebne s\u0105 kofaktory bior\u0105ce udzia\u0142 w jego metabolizmie. Do nich nale\u017c\u0105 m.in.: kwasy t\u0142uszczowe, \u017celazo, witaminy C, A i D, oraz selen<\/a>. Szczeg\u00f3lnie istotny jest odpowiedni poziom selenu<\/strong>. Podczas przyswajania jodu uwalniane s\u0105 wolne rodniki tj. reaktywny nadtlenek wodoru. Nadmiar tych wolnych rodnik\u00f3w prowadzi do oksydacyjnych uszkodze\u0144 tarczycy, a to w\u0142a\u015bnie odpowiedni poziom selenu stanowi tarcz\u0119 ochronn\u0105, neutralizuj\u0105c ich negatywny wp\u0142yw. Selen suplementujmy wy\u0142\u0105cznie po oznaczeniu poziomu we krwi i najlepiej pod okiem lekarza, jego nadmiar jest toksyczny.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego warto kontrolowa\u0107 poziom jodu?<\/h2>\n\n\n\n

WHO zaleca u os\u00f3b doros\u0142ych spo\u017cycie 150 \u03bcg jodu dziennie<\/strong>, a u kobiet ci\u0119\u017carnych i karmi\u0105cych ok. 250 \u03bcg dziennie<\/strong>. W Polsce w 1997 roku wprowadzono narodowy program profilaktyki jodowej, polegaj\u0105cy na obowi\u0105zkowym jodowaniu soli kuchennej, obligatoryjnym jodowaniu od\u017cywek dla niemowl\u0105t i nieobowi\u0105zkowej suplementacji kobiet ci\u0119\u017carnych i karmi\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wnymi \u017ar\u00f3d\u0142ami jodu w diecie, za wyj\u0105tkiem soli kuchennej, s\u0105 produkty pochodzenia zwierz\u0119cego, nabia\u0142 oraz jaja, a w szczeg\u00f3lno\u015bci ryby, owoce morza i wodorosty<\/strong>. Woda pitna dostarcza ok. 10% zapotrzebowania dziennego na jod.<\/p>\n\n\n\n

Dieta bogata w powy\u017csze sk\u0142adniki powinna zapewni\u0107 nam optymalny poziom jodu. Jednak wielu z nas z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w je ogranicza, a ryby i skorupiaki, kt\u00f3re zawieraj\u0105 najwi\u0119cej jodu nie goszcz\u0105 na naszych sto\u0142ach zbyt cz\u0119sto. Ponadto mimo programu profilaktyki jodowania soli, na choroby tarczycy<\/a>, kt\u00f3re s\u0105 skutkiem diety niedoborowej w jod choruje ok. 8 mln Polak\u00f3w! Problem ten najcz\u0119\u015bciej dotyczy kobiet, u kt\u00f3rych \u015brednie spo\u017cycie jodu w Polsce wynosi zaledwie 117 \u03bcg\/dob\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Twoja tarczyca b\u0119dzie Ci wdzi\u0119czna \u2013 wykonaj badanie poziomu jodu<\/h2>\n\n\n\n

Rutynowe badania poziomu jodu mog\u0105 zwi\u0119kszy\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 na temat niedoboru jodu. Najbardziej miarodajnym badaniem odzwierciedlaj\u0105cym zaopatrzenie organizmu w jod jest badanie jodu w moczu<\/a><\/strong> (dobowa zbi\u00f3rka moczu). Jest to najbardziej czu\u0142a metoda, poniewa\u017c 90% spo\u017cytego jodu jest wydalane przez nerki<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119taj, \u017ce zar\u00f3wno niedob\u00f3r jodu, jak i jego nadmiar w organizmie mog\u0105 nie\u015b\u0107 za sob\u0105 negatywne skutki zdrowotne, dlatego konieczne s\u0105 badania kontrolne jego poziomu, a suplementacja powinna odbywa\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie pod okiem lekarza.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"Badanie<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Przygotowanie do badania:<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

1. Co nale\u017cy przygotowa\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pojemnik 2-3 l. z podzia\u0142k\u0105 (dost\u0119pny w Punkcie pobra\u0144 ALAB laboratoria, po wcze\u015bniejszym kontakcie telefonicznym). Standardowy pojemnik na badanie og\u00f3lne moczu.<\/p>\n\n\n\n

2. Przebieg badania:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \n
  • Dobow\u0105 zbi\u00f3rk\u0119 moczu przeprowadza si\u0119 w ci\u0105gu 24 godzin. Zbi\u00f3rk\u0119 nale\u017cy zbiera\u0107 do przygotowanego pojemnika 2-3 l.<\/li>\n\n\n\n
  • Zbi\u00f3rk\u0119 nale\u017cy rozpocz\u0105\u0107 rano. Pierwsz\u0105 porann\u0105 porcj\u0119 moczu nale\u017cy odda\u0107 do toalety i zanotowa\u0107 czas rozpocz\u0119cia zbi\u00f3rki.<\/li>\n\n\n\n
  • Drug\u0105 i wszystkie kolejne porcje moczu nale\u017cy zbiera\u0107 do przygotowanego pojemnika.<\/li>\n\n\n\n
  • Pojemnik musi by\u0107 szczelnie zamykany i przechowywany w ch\u0142odnym i ciemnym miejscu.<\/li>\n\n\n\n
  • Do pojemnika musi zosta\u0107 oddana ka\u017cda kolejna porcja moczu, w\u0142\u0105cznie z pierwsz\u0105, porann\u0105 porcj\u0105<\/li>\n\n\n\n
  • z nast\u0119pnego dnia.<\/li>\n\n\n\n
  • Zebrany mocz dok\u0142adnie wymiesza\u0107 i zmierzy\u0107 jego obj\u0119to\u015b\u0107.<\/li>\n\n\n\n
  • Odla\u0107 ok. 50-100 ml moczu do pojemnika na badanie og\u00f3lne moczu.<\/li>\n\n\n\n
  • Pojemnik nale\u017cy opisa\u0107: Imi\u0119, Nazwisko, nr PESEL, ca\u0142kowita obj\u0119to\u015b\u0107 moczu w ml oraz oznaczenie \u201eDZM\u201d.<\/li>\n\n\n\n
  • Pr\u00f3bk\u0119 dostarczy\u0107 do Punktu Pobra\u0144 w jak najkr\u00f3tszym czasie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Zapraszamy r\u00f3wnie\u017c do wys\u0142uchania webinarium \u201eDlaczego jod jest niezb\u0119dny dla \u017cycia?\u201d dr n. med. Danuty My\u0142ek.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \n