Resekcja żołądka (gastrektomia) to zabieg chirurgiczny, w którym usuwa się część lub cały żołądek. W chirurgii bariatrycznej pomaga leczyć otyłość, a w chirurgii ogólnej i onkologicznej bywa konieczna m.in. w przypadku zmian wymagających radykalnego usunięcia tkanek, w tym nowotworów. Rodzaj operacji dobiera się indywidualnie – zależnie od wskazania, stanu pacjenta oraz planowanego celu leczenia. Sprawdź, na czym polega zabieg, jak wygląda kwalifikacja i czego zwykle oczekiwać przed oraz po operacji.
| Z tego artykułu dowiesz się: >> co to jest resekcja żołądka i w jakich sytuacjach lekarz może ją zaproponować, >> czym różnią się najczęściej wykonywane procedury: rękawowa resekcja żołądka, wyłączenie żołądkowe oraz całkowita resekcja żołądka, >> kiedy rozważa się inne warianty operacji, np. klinową resekcję żołądka, >> jak zwykle wygląda kwalifikacja do zabiegu i przygotowanie przedoperacyjne, >> jakich efektów można się spodziewać po operacji oraz jakie powikłania mogą się pojawić, >> jak przebiega rekonwalescencja, dieta pooperacyjna i kontrola ewentualnych niedoborów. |
Spis treści:
- Na czym polega resekcja żołądka?
- Resekcja żołądka: rodzaje zabiegów
- Kto kwalifikuje się do resekcji żołądka?
- Rękawowa resekcja żołądka: efekty leczenia
- Czy po resekcji żołądka mogą pojawić się powikłania?
- Jak przygotować się do zabiegu rękawowej resekcji żołądka?
- Co po resekcji żołądka?
- Resekcja żołądka: najczęstsze pytania (FAQ)
- Podsumowanie informacji o resekcji żołądka
Na czym polega resekcja żołądka?
Resekcja żołądka, czyli gastrektomia, polega na usunięciu fragmentu żołądka albo całego narządu. Zakres operacji zależy od wskazania i planowanego efektu leczenia. W chirurgii bariatrycznej celem jest przede wszystkim zmniejszenie objętości żołądka (a w części procedur także zmiana pasażu i wchłaniania), co sprzyja trwałej redukcji masy ciała. W chirurgii onkologicznej priorytetem jest radykalne usunięcie chorobowo zmienionych tkanek przy zachowaniu bezpieczeństwa leczenia.
>> Zobacz: Żołądek – gdzie się znajduje i jaką pełni funkcję?
Resekcja żołądka: rodzaje zabiegów
Pod pojęciem resekcji żołądka kryją się różne operacje o odmiennych celach. Klasyfikacja wyszczególnia zakres wycięcia narządu:
- resekcje częściowe – usuwa się fragment żołądka (różnej wielkości),
- resekcja całkowita – usuwa się cały żołądek,
- resekcja klinowa żołądka – usuwa się niewielki, klinowaty fragment ściany żołądka z marginesem zdrowych tkanek; bywa stosowana przy zmianach ograniczonych.
W leczeniu otyłości najczęściej wykonuje się rękawową resekcję żołądka oraz wyłączenie żołądkowe. W przypadku wyłączenia żołądkowego (tzw. zespolenia omijającego, ang. gastric bypass) zasadniczą zmianą jest utworzenie małego zbiornika żołądkowego i ominięcie części jelita cienkiego – dlatego efekt dotyczy nie tylko wielkości posiłków, ale też wchłaniania. Obie metody wymagają później ścisłej współpracy z zespołem (kontrole, dieta, suplementacja).
>> Przeczytaj również: Rak żołądka – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie
Rękawowa resekcja żołądka
Rękawowa resekcja żołądka (resekcja rękawowa żołądka, sleeve gastrectomy) to zabieg bariatryczny o charakterze restrykcyjnym, zwykle wykonywany laparoskopowo. Polega na usunięciu dużej części żołądka i pozostawieniu wąskiego fragmentu w kształcie rękawa, co ogranicza ilość pokarmu przyjmowanego jednorazowo i sprzyja redukcji masy ciała. Trwały efekt zależy od przestrzegania zaleceń i regularnych kontroli. U wielu pacjentów obserwuje się też poprawę powikłań otyłości, m.in. nadciśnienia tętniczego i zaburzeń gospodarki węglowodanowej.
Wyłączenie żołądkowe
Wyłączenie żołądkowe (zespolenie omijające) to zabieg restrykcyjno-wyłączający. Chirurg tworzy mały zbiornik żołądkowy i łączy go z dalszym odcinkiem jelita cienkiego, omijając część przewodu pokarmowego. Dzięki temu pacjent je mniejsze porcje, a wchłanianie składników odżywczych może być ograniczone, co zwiększa znaczenie regularnych kontroli i suplementacji.
W porównaniu z operacją rękawową wyłączenie żołądkowe często daje większą redukcję masy ciała i wyraźną poprawę chorób metabolicznych, ale wymaga też szczególnej dbałości o kontrolę możliwych niedoborów.
>> Sprawdź też: Otyłość i jej zapobieganie – profilaktyka otyłości pierwotnej i wtórnej
Całkowita resekcja żołądka
Całkowita resekcja żołądka (gastrektomia totalna) polega na usunięciu całego narządu i najczęściej jest wykonywana z powodów onkologicznych. Po operacji konieczne jest odtworzenie ciągłości przewodu pokarmowego za pomocą zespoleń. To zabieg obciążający, dlatego istotne są odpowiednie przygotowanie i opieka pooperacyjna, w tym kontrola stanu odżywienia i ryzyka niedoborów (np. witaminy B12).
Kto kwalifikuje się do resekcji żołądka?
Kwalifikacja zależy przede wszystkim od wskazania do zabiegu.
W chirurgii bariatrycznej decyzję podejmuje zespół specjalistów po ocenie stopnia otyłości, chorób towarzyszących i skuteczności dotychczasowego leczenia zachowawczego. W wytycznych coraz częściej podkreśla się rolę chirurgii metabolicznej u pacjentów z powikłaniami otyłości, a progi BMI i kryteria mogą różnić się w zależności od rekomendacji i systemu opieki zdrowotnej.
W chirurgii onkologicznej kwalifikacja zależy od rozpoznania i zaawansowania choroby oraz oceny stanu ogólnego pacjenta.
>> Sprawdź: Markery nowotworowe żołądka. Jakie badania w kierunku raka żołądka wykonać?
Rękawowa resekcja żołądka: efekty leczenia
W chirurgii bariatrycznej efektem leczenia jest nie tylko redukcja masy ciała, ale też poprawa zdrowia metabolicznego i jakości życia. Po rękawowej resekcji żołądka wielu pacjentów obserwuje największy spadek masy w pierwszych 6-12 miesiącach. Często towarzyszy temu poprawa kontroli chorób związanych z otyłością, takich jak nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe czy cukrzyca typu 2.
Na to, jak duży i jak trwały będzie efekt, wpływają m.in. wyjściowa masa ciała, regularność kontroli oraz konsekwencja w zmianie nawyków (dieta, aktywność fizyczna, suplementacja). U części pacjentów – zależnie od sytuacji klinicznej – rozważa się inne procedury bariatryczne, co zawsze wymaga indywidualnej oceny.
Czy po resekcji żołądka mogą pojawić się powikłania?
Tak – jak po każdym większym zabiegu chirurgicznym. Ryzyko zależy m.in. od rodzaju operacji, stanu pacjenta, chorób współistniejących oraz doświadczenia ośrodka. Do możliwych powikłań wczesnych należą m.in. zakażenie rany, krwawienie, nieszczelność w miejscu zszycia lub zespolenia oraz powikłania zakrzepowo-zatorowe.
W perspektywie miesięcy i lat istotne są powikłania metaboliczne i żywieniowe, w tym niedobory witamin oraz składników mineralnych. Ryzyko rośnie zwłaszcza po zabiegach z komponentą wyłączającą, dlatego standardem są regularne kontrole i monitorowanie parametrów laboratoryjnych oraz indywidualnie dobrana suplementacja.
U części pacjentów może wystąpić zespół poposiłkowy (dumping syndrome – nagłe dolegliwości po posiłku spowodowane szybkim przechodzeniem treści do jelita; np. kołatanie serca, poty, osłabienie, biegunka), a także spadek masy ciała większy niż planowany lub dolegliwości refluksowe. W wielu przypadkach objawy łagodzą modyfikacje diety i stała opieka dietetyczna; przy utrzymujących się dolegliwościach potrzebna jest kontrola lekarska.
>> Zobacz: Niestrawność (dyspepsja) – objawy, przyczyny i łagodzenie dolegliwości
Jak przygotować się do zabiegu rękawowej resekcji żołądka?
Przygotowanie do rękawowej resekcji żołądka obejmuje konsultację chirurgiczną, ocenę anestezjologiczną oraz badania, które pomagają ocenić bezpieczeństwo znieczulenia i stan odżywienia. Duże znaczenie ma wykrycie i wyrównanie ewentualnych niedoborów jeszcze przed operacją (np. żelaza, witaminy B12, kwasu foliowego czy witaminy D), bo po zabiegu sposób odżywiania zmienia się gwałtownie, a organizm przez pewien czas adaptuje się do mniejszych porcji.
Równie ważne jest przygotowanie do trwałej zmiany nawyków (regularność posiłków, odpowiednia podaż białka, nawodnienie) oraz omówienie zasad suplementacji i kontroli pooperacyjnych. Jeśli palisz papierosy, odstawienie nikotyny przed operacją może zmniejszyć ryzyko powikłań. Szczegółowy plan przygotowania zawsze ustala ośrodek prowadzący.
Co po resekcji żołądka?
Po zabiegu zwykle obowiązuje dieta etapowa: na początku płynna lub miksowana, a następnie stopniowo rozszerzana o produkty stałe. Posiłki je się powoli, w małych porcjach, obserwując tolerancję.
W dłuższej perspektywie liczą się: regularne kontrole, monitorowanie masy ciała, parametrów metabolicznych oraz ewentualnych niedoborów. Po całkowitej gastrektomii częstym standardem jest okresowe podawanie witaminy B12 w iniekcjach. Po wyłączeniu żołądkowym i niektórych resekcjach konieczne może być długotrwałe suplementowanie wybranych witamin i mikroelementów.
Resekcja żołądka: najczęstsze pytania (FAQ)
Najczęściej dotyczą okresu pooperacyjnego (ból, osłabienie, przejściowe trudności z jedzeniem) oraz adaptacji do mniejszych porcji. W dłuższym czasie mogą pojawić się niedobory witamin i składników mineralnych, biegunki, dumping syndrome lub dolegliwości refluksowe – zależnie od typu zabiegu.
Nie ma uniwersalnej listy zakazów dla wszystkich pacjentów, bo zalecenia zależą od rodzaju operacji i tolerancji pokarmów. Zwykle nie zaleca się jedzenia dużych porcji, szybkiego jedzenia, popijania obfitych posiłków oraz sięgania po produkty nasilające dolegliwości. Najbezpieczniej trzymać się planu diety przekazanego przez ośrodek.
Tak, jest to możliwe, zwłaszcza gdy wracają dawne nawyki żywieniowe lub brakuje regularnych kontroli. Operacja jest narzędziem, a utrzymanie efektu wspiera dieta, aktywność fizyczna i opieka zespołu terapeutycznego.
To poważne operacje, ale wykonywane rutynowo w wyspecjalizowanych ośrodkach. Bezpieczeństwo zależy od typu zabiegu, doświadczenia zespołu, dostępu operacyjnego, a także stanu ogólnego pacjenta i chorób współistniejących.
Tak. Po resekcji częściowej większość pacjentów wraca do funkcjonowania z pewnymi modyfikacjami diety. Po całkowitej resekcji żołądka konieczna jest trwała adaptacja sposobu jedzenia oraz regularna kontrola i uzupełnianie niedoborów.
Podsumowanie informacji o resekcji żołądka
- Resekcja żołądka obejmuje różne operacje – od procedur bariatrycznych po radykalne zabiegi onkologiczne.
- Dobór metody zależy od wskazania, stanu pacjenta i oczekiwanego celu leczenia.
- Kluczowe dla bezpieczeństwa i efektów są przygotowanie do zabiegu, opieka pooperacyjna, dieta i regularne kontrole.
Bibliografia
- Pędziwiatr M. Rękawowa resekcja żołądka. Medycyna Praktyczna dla Pacjentów. Dostęp https://www.mp.pl/pacjent/nadwaga-i-otylosc/leczeniechirurgiczne/63452,rekawowa-resekcja-zoladka (dostęp: 14.02.2026).
- Pędziwiatr M. Wyłączenie żołądkowe. Medycyna Praktyczna dla Pacjentów. Dostęp https://www.mp.pl/pacjent/nadwaga-i-otylosc/leczeniechirurgiczne/63454,wylaczenie-zoladkowe (dostęp: 14.02.2026).
- Wroński K. Gastrektomia totalna jako typowy zabieg wysokospecjalistyczny. Współczesna Onkologia. 2007;11(6):305–311.
- Eisenberg D, i wsp. ASMBS/IFSO Guidelines 2022: Indications for Metabolic and Bariatric Surgery. Surgery for Obesity and Related Diseases/Obesity Surgery. 2022.
- NICE. Overweight and obesity management (NG246): Medicines and surgery. https://www.nice.org.uk/guidance/ng246/chapter/Medicines-and-surgery (dostęp: 14.02.2026).
- NHS. Recovering from a gastrectomy. https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/gastrectomy/recovery/ (dostęp: 14.02.2026).
- University Hospitals Coventry and Warwickshire NHS Trust. Dietary advice after a gastrectomy.
- Cleveland Clinic. Gastrectomy (Stomach Removal). https://my.clevelandclinic.org/health/procedures/gastrectomy (dostęp: 14.02.2026).
- Medycyna Praktyczna. Nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) – zasady postępowania diagnostyczno-terapeutycznego ( https://www.mp.pl/onkologia/wytyczne/58464,nowotwory-podscieliskowe-przewodu-pokarmowego-gist-aktualne-2010-zasady-postepowania-diagnostyczno-terapeutycznego (dostęp: 14.02.2026).
