Wynik badania moczu wykazujący obecność leukocytów u dziecka lub niemowlęcia często budzi uzasadniony niepokój wśród rodziców. Choć w wielu przypadkach jest to jedynie przejściowe odchylenie lub efekt nieprawidłowego pobrania próbki, podwyższona liczba leukocytów może być również objawem poważniejszych schorzeń układu moczowego, głównie zakażeń. Czym są leukocyty i skąd pojawiają się w moczu? Jakie są normy u dzieci w różnym wieku oraz kiedy wynik badania powinien skłonić do dalszej diagnostyki? To tylko nieliczne z wielu pytań, które mogą nie dawać Ci spokoju.
| Z artykułu dowiesz się: >> czym są leukocyty, >> dlaczego mogą pojawiać się w moczu dziecka lub niemowlęcia, >> jakie wartości uznaje się za prawidłowe, >> jak interpretować konkretne zakresy wyników, >> jakie są najczęstsze przyczyny leukocyturii, >> zasady prawidłowego pobrania moczu, >> kiedy należy pilnie skonsultować się z lekarzem. |
Spis treści:
- Czym są leukocyty w moczu?
- Leukocyty w moczu u dziecka i niemowlaka – normy
- Leukocyty w moczu u dziecka – co oznaczają konkretne wartości?
- Podwyższone leukocyty w moczu u dziecka – możliwe przyczyny
- Diagnostyka przy podwyższonych leukocytach w moczu dziecka
- Jak prawidłowo pobrać mocz do badania u dziecka i niemowlaka?
- Leukocyty w moczu u dziecka – kiedy zgłosić się do lekarza?
- Leukocyty w moczu u dziecka – jak leczyć?
- Podsumowanie
Czym są leukocyty w moczu?
Leukocyty, czyli krwinki białe, są komórkami układu odpornościowego odpowiedzialnymi za obronę organizmu przed różnego rodzaju mikrobami – bakteriami, wirusami, grzybami i pasożytami, a także komórkami nowotworowymi. W prawidłowych warunkach w moczu zdrowego dziecka leukocyty występują w bardzo niewielkiej liczbie lub nie występują wcale. Ich obecność w zwiększonej liczbie określa się mianem leukocyturii i najczęściej świadczy o toczącym się stanie zapalnym w obrębie układu moczowego.
Leukocyty mogą przedostawać się do moczu na skutek:
- infekcji bakteryjnych, wirusowych,
- w przebiegu chorób niezakaźnych, takich jak kamica nerkowa czy wady wrodzone dróg moczowych,
- z końcówki cewki moczowej – jeśli mocz nie jest pobrany prawidłowo (z „pierwszego strumienia”).
| Uwaga: U dzieci, zwłaszcza niemowląt, interpretacja wyniku wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ objawy kliniczne bywają niespecyficzne. |
Leukocyty w moczu u dziecka i niemowlaka – normy
Normy leukocytów w moczu zależą od wieku, płci oraz metody badania. W badaniu ogólnym moczu przyjmuje się:
- u dziewczynek – do 5 leukocytów w polu widzenia,
- u chłopców – do 3 leukocytów w polu widzenia.
U niemowląt, szczególnie w pierwszych miesiącach życia, dopuszcza się nieco wyższe wartości, co wynika z niedojrzałości układu odpornościowego oraz trudności w prawidłowym pobraniu próbki. Należy jednak pamiętać, że nawet niewielkie przekroczenie normy u dziecka z objawami klinicznymi może mieć znaczenie diagnostyczne.
Leukocyty w moczu u dziecka – co oznaczają konkretne wartości?
Ocena liczby leukocytów powinna zawsze uwzględniać stan kliniczny dziecka, obecność objawów oraz wyniki innych badań laboratoryjnych.
Leukocyty w moczu u dziecka 10-20
Wynik w tym zakresie może mieć charakter przejściowy i nie zawsze oznacza chorobę. Często spotyka się go przy niewielkich infekcjach, odwodnieniu lub błędach podczas pobierania próbki. W takich przypadkach zwykle zaleca się powtórzenie badania po kilku dniach.
Leukocyty w moczu u dziecka 30-50
Taka liczba leukocytów jest już bardziej niepokojąca i często sugeruje zakażenie układu moczowego. W tym przypadku konieczna jest równoczesna ocena innych wykładników potencjalnego zakażenia – obecności azotynów, wałeczków szklistych, erytrocytów, a to wszystko należy „przepuścić przez filtr” dolegliwości, które dokuczają dziecku.
W części przypadków konieczne jest także wykonanie posiewu moczu w celu identyfikacji patogenu oraz dobrania odpowiedniego leczenia. Sposób pobrania posiewu zależy od wieku i możliwości współpracy dziecka.
>> Dowiedz się więcej z artykułu: Zakażenia układu moczowego u dzieci
Leukocyty w moczu u dziecka 70-100
Bardzo wysoki poziom leukocytów niemal zawsze wskazuje na aktywny proces zapalny, najczęściej bakteryjne zakażenie dróg moczowych lub nerek. Wymaga to pilnej konsultacji lekarskiej i wdrożenia leczenia.
Podwyższone leukocyty w moczu u dziecka – możliwe przyczyny
Do najczęstszych przyczyn leukocyturii u dzieci należą:
- zapalenie pęcherza moczowego,
- odmiedniczkowe zapalenie nerek,
- wady wrodzone układu moczowego,
- kamica nerkowa,
- stany zapalne narządów płciowych,
- zanieczyszczenie próbki moczu.
U niemowląt objawy zakażenia mogą być bardzo niespecyficzne, np. gorączka bez uchwytnej przyczyny, brak apetytu czy rozdrażnienie.
>> Warto przeczytać także nasz artykuł: Zapalenie pęcherza u dzieci i niemowląt. Objawy, diagnostyka i leczenie
Diagnostyka przy podwyższonych leukocytach w moczu dziecka
Podstawowym krokiem jest powtórne badanie ogólne moczu oraz wykonanie posiewu. W zależności od sytuacji klinicznej lekarz może zlecić badania krwi, takie jak CRP, prokalcytonina (przy wysokiej gorączce i nasilonej leukocytozie), morfologia krwi z rozmazem, a także badania obrazowe – USG jamy brzusznej z oceną układu moczowego.
Jak prawidłowo pobrać mocz do badania u dziecka i niemowlaka?
Prawidłowe pobranie moczu ma kluczowe znaczenie dla wiarygodności wyniku. U starszych dzieci należy pobrać środkowy strumień porannego moczu. U niemowląt stosuje się jałowe woreczki, pamiętając o dokładnej higienie i szybkim (optymalnie w ciągu godziny, maksymalnie dwóch) przekazaniu próbki do laboratorium.
Leukocyty w moczu u dziecka – kiedy zgłosić się do lekarza?
Do lekarza należy zgłosić się zawsze, gdy:
- leukocyturii towarzyszy gorączka,
- dziecko skarży się na ból przy oddawaniu moczu,
- występują wymioty, apatia lub brak apetytu,
- dziecko zgłasza silny ból w okolicy lędźwiowej,
- wynik badania wykazuje znaczne przekroczenie normy.
| Pamiętaj: Silny ból w okolicy lędźwiowej – zarówno z powodu zakażenia, jak i kamicy – dziecko może zgłaszać jako ból pleców czy ból brzucha. Staraj się dokładnie, na ile to możliwe, dowiedzieć się, jaka jest lokalizacja i charakter dolegliwości. |
>> Przeczytaj: Gorączka u dziecka – kiedy budzi niepokój?
Leukocyty w moczu u dziecka – jak leczyć?
Leczenie zależy od przyczyny. Zakażenia bakteryjne wymagają antybiotykoterapii, natomiast w przypadku błędów pobrania wystarczy obserwacja i kontrolne badania. Ważne jest również odpowiednie nawodnienie dziecka.
Podsumowanie
Leukocyty w moczu u dziecka i niemowlaka są istotnym sygnałem diagnostycznym, którego nie należy ignorować. Wczesne wykrycie nieprawidłowości i odpowiednia diagnostyka pozwalają uniknąć powikłań i przewlekłych chorób nerek. Regularne badania oraz szybka reakcja na niepokojące objawy to klucz do zdrowia dziecka – nie odkładaj kontroli na później.
Źródła
- Zalecenia Polskiego Towarzystwa Nefrologii Dziecięcej (PTNFD) dotyczące postępowania z dzieckiem z zakażeniem układu moczowego, 2021, https://ptnfd.org/zalecenia (dostęp: 16.01.2026 r.).
- Szmigielska A, Krzemień G. [Sterile leukocyturia – difficult diagnostic problem in children]. Dev Period Med. 2017;21(2):139-143. doi: 10.34763/devperiodmed.20172102.139143. PMID: 28796985; PMCID: PMC8522970., https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8522970/ (dostęp: 16.01.2026 r.).
- Utsch B, Klaus G. Urinalysis in children and adolescents. Dtsch Arztebl Int. 2014 Sep 12;111(37):617-25; quiz 626. doi: 10.3238/arztebl.2014.0617. PMID: 25283761; PMCID: PMC4187024., https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4187024/ (dostęp: 16.01.2026 r.).
- Boon HA, Struyf T, Bullens D, Van den Bruel A, Verbakel JY. Diagnostic value of biomarkers for paediatric urinary tract infections in primary care: systematic review and meta-analysis. BMC Fam Pract. 2021 Sep 27;22(1):193. doi: 10.1186/s12875-021-01530-9. PMID: 34565335; PMCID: PMC8474745., https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8474745/ (dostęp: 16.01.2026 r.).
