Badanie poziomu cynku w surowicy to ilościowe oznaczenie tego kluczowego mikropierwiastka. Pozwala ono ocenić, czy w organizmie występuje niedobór lub nadmiar cynku, co jest istotne dla prawidłowego funkcjonowania wielu układów. Wykonanie tego badania jest pomocne zarówno w diagnostyce objawów niedoboru, jak i w monitorowaniu bezpieczeństwa suplementacji.
Oczekiwanie na wynik
13 dni roboczych
Pobierany materiał
Krew
Gdzie można wykonać
Przygotowanie
Badanie cynku w surowicy służy do oceny stężenia tego niezbędnego mikropierwiastka we krwi. Cynk jest obecny we wszystkich komórkach i płynach ustrojowych, pełniąc kluczowe role w organizmie, dlatego bywa nazywany "pierwiastkiem XXI wieku". Jego prawidłowy poziom jest fundamentalny dla zachowania zdrowia.
Cynk odgrywa w organizmie funkcje strukturalne i katalityczne. Jest składnikiem ponad 300 enzymów (w tym oksydoreduktaz, transferaz, hydrolaz, liaz, izomeraz i ligaz) oraz kofaktorem ponad 80 enzymów, co oznacza, że jest niezbędny do ich prawidłowego działania. Jego rola obejmuje:
Wskazaniem do wykonania badania cynku w surowicy są objawy, które mogą świadczyć o jego nieprawidłowym poziomie, zarówno niedoborze, jak i nadmiarze. Badanie jest zalecane w przypadku wystąpienia:
Ponadto, badanie jest wskazane w kontekście konkretnych stanów i grup ryzyka:
Normy referencyjne dla poziomu cynku w surowicy mogą się różnić w zależności od laboratorium, użytej metody badawczej oraz grupy wiekowej i płci pacjenta. Wyniki zawsze powinny być interpretowane przez lekarza, w odniesieniu do indywidualnego stanu zdrowia pacjenta oraz występujących objawów. Warto pamiętać, że jedynie około 1% całkowitej zawartości cynku w organizmie (która wynosi 2-2,5 g) znajduje się we krwi. Większość cynku magazynowana jest w mięśniach (ok. 50%), kościach (25-30%) oraz wątrobie.
Niski poziom cynku w organizmie może wynikać z różnych przyczyn, pomimo mechanizmów regulujących jego wchłanianie. Do głównych przyczyn niedoborów należą:
Objawy niedoboru cynku są różnorodne ze względu na jego wszechstronną rolę w organizmie. Mogą to być: łamliwe paznokcie i białe plamki na nich, wypadanie włosów, utrudnione gojenie się ran, zwiększona podatność na infekcje. U mężczyzn niewielki niedobór cynku może prowadzić do oligospermii i zmniejszenia poziomu testosteronu. Znaczne niedobory mogą skutkować zaburzeniami wzrostu, zaburzeniami funkcji układu nerwowego (depresja, zahamowanie apetytu, osłabienie funkcji poznawczych), a także powiększeniem wątroby i śledziony oraz zanikiem jajników i jąder.
Zbyt wysoki poziom cynku w organizmie, najczęściej wynikający z nadmiernej suplementacji, również jest szkodliwy i może prowadzić do działań niepożądanych. Cynk gromadzi się w wątrobie i nerkach. Długotrwałe przyjmowanie dawek powyżej 50 mg/dobę wiąże się z objawami przewlekłego zatrucia, takimi jak:
Osoby z cukrzycą, insulinoopornością i hemochromatozą są szczególnie podatne na rozwój działań niepożądanych cynku. Górny tolerowany poziom spożycia cynku (UL) dla dorosłych wynosi 25 mg/dobę.
Do badania poziomu cynku w surowicy pacjent powinien zgłosić się na czczo (minimum 8-12 godzin od ostatniego posiłku). Pobranie krwi zazwyczaj odbywa się w godzinach porannych. Należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach i suplementach, zwłaszcza tych zawierających cynk, gdyż mogą one wpływać na wynik.
Na poziom cynku w surowicy mogą wpływać różne czynniki, z którymi warto zapoznać się przed wykonaniem badania:
Tak, diety wegańskie i wegetariańskie, ze względu na dużą zawartość fitynianów w produktach roślinnych, mogą zmniejszać wchłanianie cynku w przewodzie pokarmowym. Osoby stosujące te diety mogą być narażone na niedobory.
Zadbaj z nami o zdrowie - zapisz się na newsletter!
Otrzymuj praktyczne informacje na temat profilaktyki i badań laboratoryjnych, dzięki którym poszerzysz swoją wiedzę na temat świadomej troski o zdrowie. Zapisz się na newsletter i odbierz -20% zniżki na kolejny zakup w e-sklepie.