Badanie ma na celu ocenę stężenia dopaminy - jednego z kluczowych neuroprzekaźników - w dobowej zbiórce moczu.
Dopamina wpływa na wiele procesów w organizmie, w tym na nastrój, sprawność poznawczą, kontrolę motoryczną oraz regulację ciśnienia tętniczego krwi.
Badanie poziomu dopaminy w dobowej zbiórce moczu (DZM) jest przydatne w diagnostyce schorzeń związanych z nieprawidłowym wydzielaniem katecholamin, w tym nowotworów endokrynnych (np. guza chromochłonnego) oraz przyczyn nadciśnienia tętniczego krwi.
Pomiar stężenia dopaminy w moczu zbieranym przez 24 godziny pozwala na ocenę całkowitej ilości hormonu wydalonego w ciągu doby, co jest bardziej miarodajne niż jednorazowe pobranie próbki krwi, ponieważ eliminuje wpływ krótkotrwałych wahań stężenia związanych ze stresem czy przeżywaniem intensywnych emocji.
Badanie stężenia dopaminy w moczu nie odzwierciedla stężenia dopaminy w mózgu.
Więcej informacji na temat dopaminy znajdziesz w artykule w Centrum Wiedzy ALAB laboratoria.
Kto i kiedy powinien wykonać badanie dopaminy w moczu?
Badanie zalecane jest szczególnie w sytuacji:
- diagnostyki guza chromochłonnego, nerwiaka zarodkowego oraz przyzwojaka (nerwiaka przyzwojowego),
- monitorowania leczenia guza nadnerczy (incydentaloma) lub neuroblastoma,
- monitorowania pacjentów po leczeniu guza chromochłonnego,
- oceny przyczyn objawów takich jak -uporczywe lub napadowe wysokie ciśnienie krwi, bóle głowy, przyspieszone bicie serca czy nadmierne pocenie się.
Dodatkowe przygotowanie
Materiałem do badania jest mocz z dobowej zbiórki.
Na 2 dni przed rozpoczęciem zbiórki moczu oraz w jej trakcie należy unikać spożywania określonych produktów, które mogą wpłynąć na wynik badania, takich jak banany, serki waniliowe, ciasta, czekolada, kawa, owoce cytrusowe, orzechy włoskie, duże ilości warzyw, a także alkohol.
Instrukcja dobowej zbiórki moczu (DZM) ze stabilizatorem kwasowym
Co należy przygotować przed badaniem?
- Duży pojemnik o pojemności od 2 do 3 litrów z podziałką, zwierający stabilizator 6 M HCL Pojemnik należy odebrać w wybranym Punkcie Pobrań ALAB laboratoria po wcześniejszym kontakcie z punktem i potwierdzeniu jego dostępności. Pacjent nie przelewa samodzielnie kwasu do pojemnika.
- Standardowy jednorazowy pojemnik na mocz (dostępny w aptece).
- Czyste naczynie pośrednie, które posłuży do bezpiecznego oddawania poszczególnych porcji moczu.
Środki ostrożności
UWAGA: Kwas solny (HCl) jest środkiem o silnym działaniu drażniącym na skórę i oczy oraz może powodować podrażnienie dróg oddechowych. Rozpoczynając zbiórkę i przelewając płyny należy zachować szczególną ostrożność.
Przebieg zbiórki krok po kroku
- Rozpoczęcie: Dobową zbiórkę moczu przeprowadza się przez równe 24 godziny. Zbiórkę należy rozpocząć rano (na przykład o godzinie 6:00). Pierwszą poranną porcję moczu należy oddać do toalety i dokładnie zanotować czas rozpoczęcia zbiórki.
- Zbieranie do pojemnika: Drugą i każdą kolejną porcję moczu oddaną w ciągu dnia i nocy należy zbierać do dużego pojemnika z podziałką zawierającego stabilizator (kwas).
Bardzo ważne: Nigdy nie należy oddawać moczu bezpośrednio do pojemnika z podziałką zawierającego kwas. Każdą porcję moczu należy najpierw oddać do czystego naczynia pośredniego, a następnie bardzo ostrożnie przelać do dużego pojemnika z dodanym kwasem, lejąc delikatnie po jego ściance. - Mieszanie i przechowywanie: Po każdym dodaniu moczu pojemnik należy szczelnie zamknąć i wymieszać całość. Między kolejnymi pobraniami pojemnik musi być przechowywany w chłodnym i zacienionym miejscu. Pominięcie jakiejkolwiek porcji w ciągu doby może zafałszować wynik badania.
- Zakończenie: Zbiórkę kończy się następnego dnia dokładnie o tej samej godzinie, o której ją rozpoczęto (na przykład o 6:00). Ostatnią próbką, którą należy dołączyć do dużego pojemnika, jest pierwszy poranny mocz oddany drugiego dnia.
Postępowanie po zakończeniu zbiórki
- Całość zebranego moczu w dużym pojemniku z podziałką należy dokładnie wymieszać.
- Zmierzyć i zapisać całkowitą objętość moczu w mililitrach (ml) korzystając z podziałki na naczyniu.
- Odlać od 50 do 100 ml moczu do standardowego, małego pojemnika.
- Standardowy pojemnik należy czytelnie opisać danymi:
- Imię i Nazwisko Pacjenta
- Numer PESEL
- Całkowita objętość moczu w mililitrach
- Oznaczenie „DZM”
5. Tak przygotowaną próbkę należy dostarczyć do wybranego Punktu Pobrań ALAB laboratoria w jak najkrótszym czasie.
Ważne wskazówki dodatkowe
Zbiórki moczu nie należy przeprowadzać na 1 do 2 dni przed spodziewaną menstruacją, w czasie jej trwania oraz do 3 dni po jej zakończeniu.