Immunoglobulina IgA

Immunoglobulina A (IgA) - więcej informacji o badaniu

Immunoglobuliny A (IgA) są białkami odpornościowymi produkowanymi przez limfocyty B i komórki plazmatyczne w ramach odpowiedzi immunologicznej typu humoralnego. Mają zdolność swoistego łączenia się z antygenami (wirusami i bakteriami), stanowiąc ważny element ochrony przed patogenami.

Istnieją dwie podklasy IgA: IgA1 (dominuje w surowicy i płynie mózgowo-rdzeniowym, stanowiąc 80-90% IgA obecnej we krwi) i IgA2. Budowa IgA2 sprawia, że są one odporne na działanie proteaz bakteryjnych, co zapobiega inaktywacji przez liczne bakterie (m.in. S. pneumoniae, N gonorrhoeae, H, influenzae).

W wydzielinach takich jak łzy, pot, wydzieliny błon śluzowych układu pokarmowego oddechowego, dróg moczowych, wydzielinie pochwowej IgA występują w formie dimerów związanych dodatkowo z tak zwanym fragmentem wydzielniczym, tworząc sIgA - wydzielnicze IgA. sIgA stanowią również 5-10% polimerycznych IgA występujących w surowicy.

sIgA odgrywają szczególnie ważną rolę w obronie błon śluzowych przed zakażeniami wirusowymi i bakteryjnymi.

Niedobór przeciwciał IgA jest najczęstszym wrodzonym niedoborem odporności. Ponieważ u większości pacjentów przebiega bezobjawowo, wiele osób nie zdaje sobie sprawy z istnienia tego niedoboru. W populacji rasy białej genetyczny niedobór IgA występuje w około 1 przypadku na 700. Około 1/4 z tych osób wytwarza przeciwciała przeciw IgA, co powoduje ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji anafilaktycznych w czasie transfuzji osocza lub innych preparatów krwiopochodnych. Wrodzony niedobór IgA występuje także w przypadku zespołu ataksja-teleangiektazja oraz złożonego niedoboru odporności. Częste jest jego współwystępowanie z chorobami autoimmunologicznymi, np. celiakią.

Immunoglobulina A - kto i kiedy powinien wykonać badanie IgA?

Oznaczenie poziomu IgA wykonuje się w przypadku:

• nawracających i częstych infekcji - w szczególności dolnych dróg oddechowych, układu pokarmowego oraz moczowo-płciowego.
• dolegliwości i chorób układu pokarmowego - głównie przewlekłych zaburzeń funkcjonowania jelit.
• diagnostyki chorób autoimmunizacyjnych - takich jak reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), toczeń układowy czy celiakia (często współistniejąca z niedoborem IgA).
• podejrzenia pierwotnych zaburzeń odporności - np. wrodzonego niedoboru IgA czy zespołu ataksja-teleangiektazja.
• diagnostyki chorób nowotworowych układu krwiotwórczego - rozpoznanie oraz ocena progresji szpiczaka IgA.
• przebytej potransfuzyjnej reakcji anafilaktycznej - w celu zweryfikowania, czy pacjent nie posiada przeciwciał przeciwko IgA.

Immunoglobulina A - IgA - normy

IgA nie przechodzą przez łożysko, dlatego wartości stężeń tej immunoglobuliny w surowicy noworodków są bardzo niskie. U dzieci osiągają poziom jak u osób dorosłych dopiero w wieku 12 lat.

Zakresy wartości referencyjnych w Laboratorium Centralnym ALAB:

• 0-1 r. - - < 81 mg/dl
• 1-3 lat - 16-98 mg/dl
• 3-6 lat - 27-190 mg/dl
• 6-9 lat - 33-298 mg/dl
• 9-11 lat - 52-199 mg/dl
• 11-13 lat - 57-350 mg/dl
• 13-15 lat - 46-243 mg/dl
• 15-19 lat - 60-339 mg/dl
• powyżej 19 lat - 70-400 mg/dl

Dokładne wartości mogą różnić się nieznacznie pomiędzy laboratoriami, dlatego zawsze należy odnosić się do norm prezentowanych na wyniku.

Immunoglobulina A (IgA) - przyczyny odchyleń od normy

Niedobór IgA - obniżony poziom IgA może być spowodowany przez:

• wrodzony (genetyczny) niedobór IgA - najczęstszy wrodzony niedobór odporności (występuje u ok. 1 na 700 osób rasy białej), często przebiegający bezobjawowo. Około 25% tych osób wytwarza przeciwciała przeciwko IgA, co grozi szokiem anafilaktycznym podczas transfuzji krwi lub osocza;
• złożone niedobory odporności oraz zespół ataksja-teleangiektazja.

UWAGA! U osób z niedoborem IgA statystycznie częściej rozwijają się choroby autoimmunologiczne oraz chłoniaki.

Podwyższony poziom IgA może być spowodowany przez:

• szpiczaka plazmocytowego (szpiczak IgA) - nowotwór złośliwy, w którym dochodzi do patologicznego, monoklonalnego namnażania się tych przeciwciał;
• przewlekłe stany zapalne i infekcje błon śluzowych (np. dróg oddechowych lub przewodu pokarmowego);
• choroby autoimmunizacyjne w fazie aktywnej.

Immunoglobulina A (IgA) - przygotowanie do badania

Aby wynik odzwierciedlał faktyczny stan układu odpornościowego, należy przestrzegać zasad przygotowania:

• na 24 godziny przed badaniem należy unikać intensywnego, odbiegającego od rutyny, wysiłku fizycznego.
• pora dnia - na badanie należy zgłosić się w godzinach porannych;
• na czczo - próbkę należy pobrać po co najmniej 8-godzinnej przerwie posiłkowej;
• odpoczyne -: do laboratorium należy przyjść po całonocnym wypoczynku.

Co może wpłynąć na wyniki?

Badania nie należy wykonywać w czasie aktywnej infekcji lub tuż po chorobie, ponieważ uzyskany wynik może być fałszywie dodatni.