Laktoferyna w kale

Laktoferyna w kale - więcej informacji o badaniu

Laktoferyna to białko produkowane przez komórki nabłonka wydzielniczego układu egzokrynnego oraz granulocyty obojętnochłonne (neutrofile). Naturalnie występuje w mleku, ślinie, łzach, nasieniu oraz wydzielinach dróg oddechowych i przewodu pokarmowego.

Uczestniczy w mechanizmach odporności nieswoistej. Wykazuje działanie:

• antybakteryjne (bakteriostatyczne poprzez wiązanie żelaza oraz bakteriobójcze przez niszczenie ścian komórkowych patogenów),
• antywirusowe,
• przeciwgrzybicze,
• przeciwpasożytnicze.

Dodatkowo stabilizuje i chroni integralność błony śluzowej jelita.

Stężenie laktoferyny w kale rośnie wraz z rozwoje stanu zapalnego.

• W przebiegu chorób takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego dochodzi do uszkodzenia błony śluzowej jelita. Układ odpornościowy reaguje na to uszkodzenie, wysyłając sygnały alarmowe w postaci cytokin zapalnych.
• Pod wpływem tych sygnałów we krwi aktywują się granulocyty obojętnochłonne (neutofile). Przenikają one z naczyń krwionośnych bezpośrednio do objętej stanem zapalnym ściany i śluzówki jelita, w ten sposób ograniczają stan zapalny.
• Neutofile będące naturalnym "magazynem" laktoferyny, po dotarciu na miejsce zapalenia ulegają aktywacji lub rozpadowi, uwalniając do światła jelita nagromadzoną we wnętrzu laktoferynę.
• Laktoferyna wykazuje naturalnie bardzo wysoką odporność na działanie enzymów trawiennych oraz bakterii jelitowych, nie ulega zniszczeniu podczas wędrówki przez przewód pokarmowy. Miesza się z treścią jelitową i jest wydalana z organizmu wraz z kałem.

W rezultacie im bardziej nasilony i rozległy jest stan zapalny, tym większa ilość tego białka jest uwalniana i tym wyższe stężenie laktoferyny wykazuje badanie laboratoryjne próbki kału.

Laktoferyna w kale - kto i kiedy powinien wykonać badanie?

Badanie laktoferyny w kale powinny wykonać:

• osoby z przewlekłymi dolegliwościami brzusznymi, takimi jak utrzymujące się bóle brzucha, skurcze, nawracające wzdęcia oraz biegunki (zwłaszcza z domieszką krwi lub śluzu), w celu wstępnego ustalenia ich przyczyny lub odróżnienia organicznych chorób zapalnych jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego) od zaburzeń o charakterze czynnościowym, np. zespołu jelita drażliwego (IBS);
• pacjenci z podejrzeniem infekcji układu pokarmowego, gdy zachodzi potrzeba potwierdzenia lub wykluczenia ostrego stanu zapalnego wywołanego zakażeniem bakteryjnym (np. bakteriami Salmonella czy Shigella). Większość pospolitych infekcji wirusowych (np. rotawirusy) oraz zatruć toksynami bakteryjnymi (np. gronkowcem) przebiega bez głębokiego uszkodzenia tkanek i bez masowego napływu neutrofili. W takich przypadkach poziom laktoferyny w kale pozostaje niski lub ujemny, co pozwala wykluczyć inwazyjne zakażenie bakteryjne.

Laktoferyna w kale - normy i możliwe przyczyny odchyleń od normy

Wartości poniżej 7,2 µg/g uznawane za wynik ujemny, czyli prawidłowy. Świadczy to o braku aktywnego procesu zapalnego w przewodzie pokarmowym.

Wartości równe lub wyższe niż 7,2 µg/g oznaczają wynik dodatni (podwyższony), wskazujący na obecność leukocytów w świetle jelita.

Do głównych i możliwych przyczyn odchyleń od normy (podwyższenia parametru) należą:

• nieswoiste choroby zapalne jelit (NZJ/IBD) - przede wszystkim aktywna faza choroby Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, gdzie stężenie parametru koreluje ze stopniem nasilenia zmian w śluzówce,
• inwazyjne infekcje bakteryjne lub pasożytnicze - zakażenia przewodu pokarmowego wywołane przez patogeny takie jak Salmonella, Shigella, Campylobacter czy Clostridioides difficile, które bezpośrednio niszczą nabłonek jelitowy,
• zmiany rozrostowe - obecność polipów lub procesów nowotworowych (rak jelita grubego), którym towarzyszy miejscowy odczyn zapalny,
• inne schorzenia przewodu pokarmowego - celiakia, zapalenie uchyłków jelita grubego lub inne patologie przebiegające z uszkodzeniem ciągłości bariery jelitowe.

Laktoferyna w kale - przygotowanie do badania

Próbkę kału należy pobrać za pomocą łopatki w ilości do wysokość ok. 1/4 zakupionego w aptece pojemnika.

Co może wpłynąć na wynik badania?

Oprócz stanów chorobowych uszkodzenie śluzówki jelit i stan zapalny może być spowodowany długotrwałym przyjmowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Należy wziąć to pod wagę przy interpretacji wyniku.