Melatonina w ślinie (profil dzienny)

Melatonina jest hormonem uwalnianym głównie przez szyszynkę. Jej synteza przebiega w rytmie okołodobowym sterowanym przez wewnętrzny zegar biologiczny. Rytm ten jest zsynchronizowany z warunkami oświetlenia środowiska, a także temperaturą ciała i rytmem sen-czuwanie. Stężenie melatoniny we krwi, jak również w ślinie zmienia się rytmicznie w ciągu doby, uzyskując wysokie wartości w nocy, a niskie w dzień. U większości osób najwyższe stężenia melatoniny występuje pomiędzy godziną 2 a 4 w nocy. W ślinie oznaczana jest wolna, niezwiązana z białkami transportującymi aktywna forma hormonu.

Amplituda rytmu melatoniny - godziny, o których występują najwyższe i najniższe stężenia melatoniny - odznacza się wysoką stabilnością osobniczą („hormonalne linie papilarne”) oraz dużymi różnicami między osobniczymi. Jej stężenie zmienia się wraz z wiekiem, pełniąc funkcję sygnału informującego organizm o tym, że nadeszła pora na sen, synchronizując pracę zegara biologicznego. Ponadto melatonina ma charakter plejotropowy i dzięki specyficznym reakcjom receptorowym oraz aktywności niereceptorowej działa na wielu poziomach wewnątrz organizmu. Hormon ten może wpływać na wielu układów, w tym: pokarmowy, immunologiczny, nerwowy, rozrodczy oraz sercowo-naczyniowy.

Kto i kiedy powinien wykonać badanie poziomu melatoniny ze śliny?

Wskazaniem do badania melatoniny są zaburzenia natężenia jej biosyntezy bądź rytmu, które mogą występować m.in. u osób:

• z zespołem metabolicznym,
• z nadciśnieniem tętniczym krwi,
• cierpiących na depresję i bezsenność,
• pracujących zmianowo, w godzinach nocnych,
• biorących niesteroidowe leki przeciwzapalne (aspirynę i ibuprofen),
• cierpiących na choroby nowotworowe.

Oznaczanie hormonów w ślinie jest badaniem nieinwazyjnym, bezbolesnym, które może być pobierane w dowolnym miejscu przez samego pacjenta. Badanie wykonywane jest specjalnym zestawem z 3 próbek śliny pobieranych w godzinach nocnych przez pacjenta.

Dodatkowe przygotowanie