Przeciwciała przeciwko mięśniom gładkim (ASMA)

PCMG – P/c przeciw mięśniom gładkim (ASMA) – więcej informacji

Przeciwciała przeciw mięśniom gładkim (ASMA) to autoprzeciwciała skierowane przeciwko elementom cytoszkieletu komórkowego, głównie aktynie F (F-aktynie). Ich obecność we krwi oznacza, że układ odpornościowy błędnie rozpoznaje własne struktury organizmu jako zagrożenie i rozwija przeciwko nim reakcję autoimmunologiczną.

ASMA są głównym markerem diagnostycznym autoimmunologicznego zapalenia wątroby (AIH typu 1), występują u około 70–80% pacjentów z AIH typu 1. Wysoki miano (stężenie) tych przeciwciał w połączeniu z objawami klinicznymi i podwyższonymi enzymami wątrobowymi pozwala na potwierdzenie tego rozpoznania.

ASMA mogą pojawiać się również w innych autoimmunologicznych chorobach cholestatycznych wątroby, takich jak pierwotne zapalenie dróg żółciowych (PBC) i pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych (PSC):, choć zazwyczaj występują rzadziej lub w niższych mianach niż w AIH.

Przeciwciała ASMA w niskich mianach mogą pojawiać się przejściowo w przebiegu ostrych infekcji wirusowych (np. mononukleoza zakaźna, wirusowe zapalenia wątroby typu A, B lub C) oraz w niektórych chorobach nowotworowych. W tych przypadkach nie świadczą one o chorobie autoimmunologicznej, a jedynie o stymulacji układu odpornościowego.

PCMG – P/c przeciw mięśniom gładkim (ASMA) – kto i kiedy powinien wykonać badanie

Głównym celem badania jest potwierdzenie lub wykluczenie autoimmunologicznego zapalenia wątroby (AIH) typu 1. Chorobę mogą sugerować następujące objawy:

• przewlekłe, niewyjaśnione zmęczenie
• żółtaczka (zażółcenie skóry lub białkówek oczu)
• uporczywy świąd skóry
• ból lub uczucie rozpierania pod prawym żebrem
• ciemny mocz
• podwyższony poziom enzymów wątrobowych ALT, AST lub GGT.

Badanie jest również użyteczne w:

• ocenie aktywności i postępu choroby: miano przeciwciał ASMA koreluje ze stopniem aktywności procesu zapalnego w wątrobie oraz z ryzykiem rozwoju marskości wątroby. Wyższe miana zazwyczaj wskazują na bardziej agresywny przebieg autoimmunologicznego niszczenia hepatocytów;
• monitorowaniu skuteczności leczenia: zmiany stężenia ASMA są wykorzystywane do kontroli terapii immunosupresyjnej. Skuteczne leczenie prowadzi do spadku miana tych przeciwciał, natomiast ich ponowny wzrost może zapowiadać zaostrzenie (nawrót) choroby.

PCMG – P/c przeciw mięśniom gładkim (ASMA) – normy i interpretacja wyników

Normą jest brak przeciwciał, czyli wynik ujemny (negatywny). Taki wynik zmniejsza prawdopodobieństwo autoimmunologicznego podłoża problemów z wątrobą.

Wynik dodatni (pozytywny) świadczy o obecności przeciwciał. Wysokie stężenie (miano) najczęściej potwierdza autoimmunologiczne zapalenie wątroby. Niskie miana mogą jednak pojawiać się także w innych schorzeniach, takich jak pierwotna marskość żółciowa wątroby, infekcje wirusowe (np. mononukleoza zakaźna) czy niektóre choroby tkanki łącznej (np. toczeń).

PCMG – P/c przeciw mięśniom gładkim (ASMA) – jak wygląda badania i przygotowanie do badania

• Materiał: do analizy pobiera się niewielką próbkę krwi z żyły łokciowej.
• Przygotowanie: badanie nie wymaga bycia na czczo. Można je wykonać o dowolnej porze dnia, choć zaleca się unikanie obfitych posiłków bezpośrednio przed pobraniem oraz wypicie szklanki wody na ok. 30 minut przed wizytą w laboratorium.