Przeciwciała przeciw mitochondrialne AMA

Przeciwciała przeciw mitochondrialne – więcej informacji

Przeciwciała przeciwmitochondrialne to struktury skierowane przeciwko lipoproteinie błony wewnętrznej mitochondriów.

W medycynie sklasyfikowano 9 różnych podtypów przeciwciał przeciwmitochondrialnych (od M1 do M9), które mają różne znaczenie kliniczne.

W chorobach wątroby znaczenie mają podtypy M2,M4,M8,M9. Obecność AMA jest wysoce charakterystyczna dla pierwotnego zapalenia dróg żółciowych (PBC – Primary Biliary Cholangitis, dawniej pierwotna marskość żółciowa wątroby). Występują one u ponad 90–94% pacjentów cierpiących na PBC.

Pozostałe podtypy:

• M1 powiązany jest z kiłą oraz układowymi chorobami tkanki łącznej (np. toczniem rumieniowatym) i zespołem antyfosfolipidowym,
• M3 i M6 związane są z polekowym uszkodzeniem wątroby, wykrywane u pacjentów z tzw. zespołem toczniopodobnym, który został wywołany przez przyjmowanie niektórych leków (np. przeciwbólowego pirazolonu), a także po zażywaniu izoniazydu (leku na gruźlicę).
• M5 rzadkie przeciwciała, spotykane w niezróżnicowanych chorobach tkanki łącznej (tzw. kolagenozach) oraz autoimmunologicznej anemii hemolitycznej,
• M7 (antygen: dehydrogenaza sarkozynowa): wykazują silne powinowactwo do komórek serca, są markerem stosowanym w diagnozowaniu ostrego zapalenia mięśnia sercowego oraz niektórych kardiomiopatii

Badanie dostarcza informacji o obecności przeciwciał przeciwmitochondrialnych, nie wskazuje konkretnego ich podtypu.

Przeciwciała przeciw mitochondrialne – kto i kiedy powinien wykonać badanie

Badanie jest pierwszym krokiem w wykrywaniu pierwotnego zapalenia dróg żółciowych (PBC) – dawniej pierwotna żółciowa marskość wątroby. W przebiegu PBC układ odpornościowy niszczy wewnątrzwątrobowe przewody żółciowe, co prowadzi do zastoju żółci (cholestazy) i uszkodzenia komórek wątroby.

Badanie jest rekomendowane gdy:

• w badaniach krwi stwierdza się podwyższony poziom fosfatazy alkalicznej (ALP) oraz GGT, co sugeruje problem z drogami żółciowymi,
• pacjent ma następujące objawy: uporczywy, nasilający się świąd skóry (zwłaszcza w nocy), przewlekłe zmęczenie, suchość w jamie ustnej i oczach (tzw. zespół Sjögrena, który często współwystępuje z PBC), pobolewanie lub dyskomfort w prawej górnej części brzucha.

Przeciwciała przeciw mitochondrialne – normy i interpretacja wyników

• Norma - wynik ujemny (negatywny) - mniejsza prawdopodobieństwo PBC, choć istnieje niewielki odsetek pacjentów (ok. 5%), u których choroba rozwija się mimo braku tych przeciwciał.
• Wynik dodatni (pozytywny): duże prawdopodobieństwo PBC, wskazane potwierdzenie testem przeciwciała przeciwmitochondrialne typu M2 (AMA-M2) lub panelem przeciwciała przeciw mitochondrialne podklasy M2, M4, M9.

Inne przyczyny podwyższonego AMA, które może występować w niskich mianach:

• stwardniające zapalenie dróg żółciowych.
• autoimmunologiczne zapalenie wątroby (AIH).
• inne choroby autoimmunologiczne (np. twardzina układowa, toczeń układowy, zespół Sjögrena),

Przeciwciała przeciw mitochondrialne - jak wygląda badanie i przygotowanie do badania

• Materiał: krew żylna (najczęściej z zgięcia łokciowego).
• Przygotowanie: badanie nie wymaga bycia na czczo. Zazwyczaj nie trzeba być na czczo, ale zaleca się powstrzymanie od spożywania obfitych, tłustych posiłków bezpośrednio przed pobraniem krwi.
• Pora dnia: krew można oddać o dowolnej porze w godzinach pracy punktu pobrań, nie ma to wpływu na wyniki.