Przeciwciała przeciw mitochondrialne podklasy M2, M4, M9

Przeciwciała przeciw mitochondrialne podklasy M2, M4, M9 - więcej informacji o badaniu

Przeciwciała przeciwmitochondrialne (AMA) to autoprzeciwciała, czyli białka układu odpornościowego, które atakują komórki własnego organizmu. W tym przypadku celem ataku są lipoproteiny i kompleksy enzymatyczne zlokalizowane w błonie wewnętrznej mitochondriów, czyli struktur komórkowych odpowiedzialnych za produkcję energii. Mitochondria są obecne w niemal wszystkich komórkach ciała, jednak działają one destrukcyjnie przede wszystkim na komórki nabłonkowe wewnątrzwątrobowych dróg żółciowych. Dlatego są dobrym markerem chorób autoimmunologicznych, w tym chorób wątroby.

Do tej pory sklasyfikowano 9 podtypów przeciwciał przeciwmitochondrialnych - M1 do M9. W chorobach wątroby znaczenie mają podtypy M2,M4,M8,M9.

• M2 stwierdza się u ponad 90-95% pacjentów z pierwotnym zapaleniem dróg żółciowych.
• M4 pojawiają się niemal wyłącznie u pacjentów, którzy mają już dodatni wynik M2. Często współwystępują w tzw. zespołach nakładania, czyli gdy pacjent ma jednocześnie PBC oraz autoimmunologiczne zapalenie wątroby (AIH). Obecność podklasy M4 często koreluje z cięższym, bardziej agresywnym przebiegiem PBC i szybszym postępowaniem zmian w tkance wątrobowej.
• M8, podobnie jak M4, współwystępują z M2 u pacjentów z PBC.
• M9 mogą pojawić się w PBC zamiast M2 (u pacjentów M2-ujemnych). Często zwiastują łagodniejszą, wczesną fazę choroby. Bywają też wykrywane przy wirusowych zapaleniach wątroby (WZW).

W badaniu oznacza się trzy podtypy przeciwciał: M2,M4,M9.

Przeciwciała przeciw mitochondrialne podklasy M2, M4, M9 - kto i kiedy powinien wykonać badanie?

Badanie wykonuje się jako test potwierdzający u osób z pożywnym badaniem przeciwciał AMA w celu sprecyzowania który podtyp jest obecny u danego pacjenta. Może być również wykonany gdy wynik badania AMA jest niejednoznaczny.

Badanie może być również rekomendowane jako test I rzutu u pacjentów z podejrzeniem pierwotnego zapalenia dróg żółciowych (PBC).

Przeciwciała przeciw mitochondrialne podklasy M2, M4, M9 - normy i interpretacja wyników

Wynik negatywny (ujemny): oznacza brak wykrywalnych przeciwciał danej podklasy w surowicy krwi.

Wynik pozytywny (dodatni): potwierdza obecność konkretnej podklasy przeciwciał.

Przyczyny odchyleń od normy (Wyniki dodatnie)

Wystąpienie poszczególnych podklas lub ich konkretnych kombinacji ma określone znaczenie kliniczne

1. Podklasa M2 (antygen: kompleks dehydrogenaz 2-oksy-kwasów)

• Główna przyczyna: pierwotne zapalenie dróg żółciowych (PBC). Podklasa M2 jest dla tej choroby kluczowym i wysoce swoistym markerem - występuje u ok. 90-98% chorych na PBC.
• Inne przyczyny: rzadziej autoimmunologiczne zapalenie wątroby (AIH) oraz tzw. zespoły nakładania (jednoczesne występowanie PBC i AIH).

1. Podklasa M4 (antygen: oksydaza siarczynowa)

Główna przyczyna: zaawansowane lub aktywne pierwotne zapalenie dróg żółciowych (PBC). Przeciwciała te pojawiają się niemal wyłącznie u osób, które mają już dodatni wynik dla podklasy M2 (występują u ok. 55% chorych z obecnymi AMA-M2).

1. Podklasa M9 (antygen: fosforylaza glikogenu)

• Główna przyczyna: wczesna, łagodniejsza faza pierwotnego zapalenia dróg żółciowych (PBC) - mogą występować samodzielnie na długo przed pojawieniem się frakcji M2. Pojawiają się u około 50-80% pacjentów z PBC.
• Inne przyczyny: ostre i przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby (WZW), a także inne ogólne schorzenia o podłożu autoimmunizacyjnym. Podklasa M9 jest uważana za najmniej specyficzną wyłącznie dla chorób dróg żółciowych.

Lekarze interpretuje profil całościowo, oceniając wzajemny układ dodatnich podklas:

• dodatnie M9 przy ujemnych M2 i M4: sugeruje bardzo wczesne stadium procesu autoimmunologicznego lub zapalenie wątroby o innej etiologii (np. wirusowej);
• dodatnie M2 przy ujemnych M4 i M9: wysoce specyficzny obraz dla pierwotnego zapalenia dróg żółciowych (PBC);
• dodatnie M2 oraz M4: może wskazywać na postępującą postać PBC wymagającą intensywniejszego monitorowania hepatologicznego.

Przeciwciała przeciw mitochondrialne podklasy M2, M4, M9 - przygotowanie do badania

Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania. Nie ma konieczności bycia na czczo.