Test ROMA (Risk of Ovarian Malignancy Algorithm) to zaawansowany algorytm diagnostyczny, który łączy wyniki badań dwóch markerów nowotworowych: CA 125 i HE4. Jego głównym celem jest oszacowanie ryzyka wystąpienia nabłonkowego raka jajnika u kobiet, szczególnie tych z wykrytym guzem przydatków. Badanie jest cennym narzędziem wspomagającym diagnostykę różnicową i kwalifikację do odpowiedniego leczenia, oferując wyższą precyzję niż pojedyncze markery.
Oczekiwanie na wynik
2 dni robocze
Pobierany materiał
Krew
Gdzie można wykonać
Przygotowanie
Test ROMA (Risk of Ovarian Malignancy Algorithm) to specjalistyczne badanie laboratoryjne, które służy do oceny prawdopodobieństwa wystąpienia nabłonkowego raka jajnika. Jest to algorytm matematyczny, który bierze pod uwagę stężenia dwóch kluczowych markerów nowotworowych we krwi: antygenu CA 125 oraz białka HE4. Wykazano, że łączne oznaczanie tych markerów jest znacznie dokładniejszym wskaźnikiem złośliwych procesów nowotworowych niż każdy marker z osobna, charakteryzując się wysoką czułością i swoistością w diagnostyce raka jajnika.
Test ROMA jest szczególnie istotny w przedoperacyjnej diagnostyce guzów przydatków (m.in. jajnika, jajowodu), których objawy często są mało specyficzne. Pomaga odróżnić zmiany łagodne od złośliwych jeszcze przed interwencją chirurgiczną. Algorytm uwzględnia również status hormonalny kobiety, dzieląc populację na dwie grupy: przedmenopauzalną i pomenopauzalną, co jest kluczowe dla prawidłowej interpretacji wyników.
Połączenie tych dwóch markerów w algorytmie ROMA zwiększa precyzję oceny ryzyka, minimalizując wpływ czynników zakłócających i dostarczając bardziej wiarygodną informację o prawdopodobieństwie złośliwego charakteru zmiany.
Badanie Test ROMA jest zalecane przede wszystkim kobietom, u których w badaniach obrazowych (np. USG, rezonans magnetyczny) wykryto guzy lub zmiany guzowate w obrębie miednicy mniejszej (w jamie brzusznej). Jest ono kluczowe w procesie diagnostyki różnicowej, pozwalając na rozróżnienie zmian łagodnych od złośliwych.
Badanie powinny wykonać kobiety, które:
Ważne: Badanie ROMA nie jest zalecane przed 18. rokiem życia, u pacjentek po przebytej chorobie nowotworowej (innej niż podejrzewany rak jajnika) oraz podczas aktywnej chemioterapii, ponieważ wyniki mogą być zafałszowane lub nieadekwatne do oceny ryzyka pierwotnego raka jajnika.
Wynik testu ROMA jest przedstawiany jako wskaźnik ryzyka (procentowe prawdopodobieństwo) i interpretuje się go w zależności od statusu menopauzalnego kobiety. Poniżej przedstawiono ogólne wartości odcięcia:
Należy pamiętać, że podane wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić w zależności od producenta systemu analitycznego, w którym przeprowadzono badanie. Ostateczna interpretacja wyniku zawsze należy do lekarza, który oceni go w kontekście całego obrazu klinicznego pacjentki, jej historii medycznej oraz innych wyników badań diagnostycznych. Algorytm ROMA jest narzędziem pomocniczym, a nie jedyną podstawą do postawienia diagnozy.
Odchylenia od normy w teście ROMA, czyli uzyskanie wyniku wskazującego na wysokie ryzyko, oznaczają podwyższone prawdopodobieństwo wystąpienia nabłonkowego raka jajnika. Należy jednak pamiętać, że wysoki wynik nie jest równoznaczny z diagnozą nowotworu, a jedynie wskazuje na konieczność pogłębionej diagnostyki i ewentualnej interwencji medycznej.
Przyczyny odchyleń wynikają z interpretacji składowych algorytmu (CA 125 i HE4) oraz ich wzajemnych relacji:
Niski wynik ROMA wskazuje na niskie ryzyko wystąpienia nabłonkowego raka jajnika, co zazwyczaj sugeruje łagodny charakter wykrytej zmiany. Jest to szczególnie cenne w unikaniu niepotrzebnych, inwazyjnych procedur diagnostycznych.
Badanie Test ROMA to standardowe pobranie krwi żylnej, zazwyczaj z żyły w zgięciu łokciowym. Nie wymaga ono specjalnego przygotowania, takiego jak bycie na czczo.
Zalecenia ogólne:
Na wynik testu ROMA mogą wpływać różne czynniki, które lekarz musi wziąć pod uwagę podczas interpretacji:
Zawsze należy interpretować wynik testu ROMA w połączeniu z pełnym obrazem klinicznym pacjentki, badaniami obrazowymi i innymi wynikami laboratoryjnymi.
Zadbaj z nami o zdrowie - zapisz się na newsletter!
Otrzymuj praktyczne informacje na temat profilaktyki i badań laboratoryjnych, dzięki którym poszerzysz swoją wiedzę na temat świadomej troski o zdrowie. Zapisz się na newsletter i odbierz -20% zniżki na kolejny zakup w e-sklepie.