Borelioza - pakiet przesiewowy

Symbol: PKBORPR

Borelioza - pakiet przesiewowy - więcej informacji

Borelioza – pakiet przesiewowy jest pierwszym etapem diagnostyki zakażenia bakterią Borrelia burgdorferi, przenoszoną przez kleszcze. Polega na wykrywaniu specyficznych przeciwciał klasy IgM i IgG. Przeciwciała IgM pojawiają się w organizmie jako pierwsza odpowiedź immunologiczna, zazwyczaj po 2-4 tygodniach od zakażenia, natomiast przeciwciała IgG świadczą o późniejszej fazie infekcji lub przeszłym kontakcie z bakterią, stając się wykrywalne po 4-6 tygodniach.

Ujemny wynik wskazuje na brak zakażenia, natomiast wynik dodatni lub wątpliwy wymaga potwierdzenia testem Western-Blot ze względu na mniejszą swoistość testów przesiewowych (ELISA/CLIA). Przeciwciała IgG mogą utrzymywać się w organizmie nawet kilka lat po zakażeniu, a ich wysokie miano po leczeniu nie świadczy o braku jego skuteczności.

Borelioza - pakiet przesiewowy - jakie badania zawiera pakiet?

Pakiet przesiewowy boreliozy obejmuje oznaczenie dwóch klas przeciwciał przeciwko Borrelia burgdorferi:

• Przeciwciała IgM przeciwko Borrelia burgdorferi – są to pierwsze przeciwciała pojawiające się w odpowiedzi na świeże zakażenie, zazwyczaj po 2-4 tygodniach od ukąszenia kleszcza. Ich obecność wskazuje na aktywną, wczesną fazę infekcji.
• Przeciwciała IgG przeciwko Borrelia burgdorferi – pojawiają się później niż IgM, zazwyczaj po 4-6 tygodniach od zakażenia. Mogą świadczyć o przewlekłym zakażeniu lub przebytym kontakcie z bakterią, utrzymując się w organizmie nawet przez wiele lat.

Borelioza - pakiet przesiewowy - kto i kiedy powinien wykonać pakiet badań?

Pakiet przesiewowy boreliozy jest zalecany dla osób, u których występuje podejrzenie zakażenia bakterią Borrelia burgdorferi. Badanie należy wykonać nie wcześniej niż po 3-4 tygodniach od ukąszenia kleszcza lub możliwego kontaktu z patogenem.

Wskazania do wykonania badania to:

• wystąpienie objawów sugerujących boreliozę - zwłaszcza w sytuacji po ukąszeniu przez kleszcza - takich jak:
  • objawy grypopodobne (gorączka, bóle mięśni i stawów).
  • bóle i obrzęki stawów (szczególnie kolanowego lub barkowego).
  • zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego.
  • objawy neurologiczne (np. porażenie nerwu twarzowego).

WAŻNE: W przypadku wystąpienia charakterystycznego rumienia wędrującego (rumień pełzakowaty), który jest jednoznacznym objawem boreliozy, nie ma potrzeby wykonywania badań laboratoryjnych. Rumień ten, obecny u około 30-50% pacjentów, jest podstawą do natychmiastowego wdrożenia leczenia antybiotykiem. Wykonanie badań w tej sytuacji może niepotrzebnie opóźnić terapię.

Borelioza - pakiet przesiewowy - możliwe przyczyny odchyleń od normy

Wyniki dodatnie lub wątpliwe w pakiecie przesiewowym mogą świadczyć o aktywnym zakażeniu Borrelia burgdorferi, zwłaszcza jeśli obecne są objawy kliniczne.

Aby postawić diagnozę wymagany jest II etap diagnostyki, który potwierdzi boreliozę.

Wyniki ujemne świadczą i brak objawów klinicznych świadczą o braku zakażenia, nie wykonuje się dalszych badań krwi.

Wynik ujemny zazwyczaj wskazuje na brak zakażenia.

Borelioza - pakiet przesiewowy - przygotowanie do badania

Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania. Nie ma konieczności, aby pacjent był na czczo. Warto poinformować personel medyczny o przyjmowanych lekach, zwłaszcza tych wpływających na układ odpornościowy.

Borelioza - pakiet przesiewowy - co może wpłynąć na wynik?

Na wynik badania przesiewowego w kierunku boreliozy mogą wpłynąć:

• zbyt wczesne wykonanie badania - jeśli badanie zostanie wykonane zbyt wcześnie po ukąszeniu kleszcza (przed upływem 3-4 tygodni), organizm mógł jeszcze nie wytworzyć wystarczającej ilości przeciwciał, co może skutkować fałszywie ujemnym wynikiem.
• reakcje krzyżowe - testy przesiewowe (ELISA/CLIA) charakteryzują się wysoką czułością, ale mniejszą swoistością. Oznacza to, że mogą reagować z przeciwciałami wytworzonymi w odpowiedzi na inne choroby (np. kiła, choroby autoimmunologiczne, infekcje wirusowe), prowadząc do fałszywie dodatnich wyników. Dlatego konieczny jest II etap diagnostyki, który potwierdzi zakażenia B. burgdorferi.
• przebyte zakażenie - obecność przeciwciał IgG może utrzymywać się w organizmie przez wiele lat po przebytym i wyleczonym zakażeniu, nie świadcząc o aktywnej infekcji ani braku skuteczności terapii w przeszłości.