Spirometria

Spirometria – więcej informacji

Spirometria jest elementem diagnostyki układu oddechowego, oceniającym czynność płuc. Pozawala na wykrycie zaburzeń wentylacji i ma zastosowanie w rozpoznawaniu i monitorowaniu przebiegu przewlekłych chorób układu oddechowego (astma, POCHP). Pozwala również ocenić skuteczność leczenia.

Badanie ocenia objętość powietrza, które jest wydychane z płuc, a także objętość powietrza wdychanego.

Spirometria – kto i kiedy powinien wykonać badanie

Spirometrię wykonuje gdy występują niepokojące objawy układu oddechowego oraz w celach profilaktycznych.

• Osoby z niepokojącymi objawami: przewlekły kaszel (trwający powyżej 8 tygodni), duszności (szczególnie podczas wysiłku lub w nocy), świszczący oddech oraz uczucie ucisku w klatce piersiowej.
• Palacze tytoniu: każdy palacz lub były palacz po 40. roku życia powinien badać się profilaktycznie co 1–2 lata, nawet jeśli nie ma żadnych objawów.
• Zdiagnozowani pacjenci: osoby chorujące na astmę, POChP czy mukowiscydozę – w celu regularnej kontroli postępów choroby i oceny skuteczności leków. Jeśli choroba jest stabilna badanie przeprowadza się zazwyczaj raz w roku lub raz na dwa lata, chyba że lekarz zaleci częstsze testy z powodu zaostrzenia objawów.
• Pracownicy narażeni na toksyny: osoby pracujące w trudnych warunkach (kontakt z pyłami, gazami, chemikaliami) w ramach medycyny pracy.
• Pacjenci przed operacjami: osoby przygotowywane do dużych zabiegów chirurgicznych, głównie w obrębie klatki piersiowej lub jamy brzusznej, w celu oceny ryzyka powikłań.

Spirometria – na czym polega badanie i przygotowanie do badania

Jak się przygotować?

• Nie pal tytoniu co najmniej 2 godziny przed badaniem.
• Unikaj obfitych posiłków i intensywnego wysiłku tuż przed wizytą.
• Załóż luźne ubranie, które nie krępuje ruchów klatki piersiowej.

Na czym polega badanie?

• Pacjent przyjmuje pozycję siedzącą z wyprostowanymi plecami. Na nos zakładany jest specjalny klips (zacisk), który blokuje przepływ powietrza, zmuszając do oddychania wyłącznie przez usta.
• Pacjent obejmuje szczelnie ustnik aparatu (spirometru) wargami w taki sposób, aby powietrze nie znajdowało żadnego ujścia.
• Pierwszy etap to kilka normalnych, spokojnych wdechów i wydechów.
• Maksymalny wdech – moment kluczowy – na polecenie personelu pacjent nabiera maksymalną ilość powietrza (do pełnych płuc), a następnie wykonuje jak najsilniejszy i jak najszybszy wydech, kontynuując go aż do całkowitego opróżnienia płuc (musi to trwać minimum 6 sekund).
• Całą sekwencję powtarza się co najmniej 3 razy, aby uzyskać wiarygodne i powtarzalne wyniki.

Spirometria – normy i interpretacja wyniku

Pacjent otrzymuję informację o wyniku, w której zawarta jest informacja czy spirometrai jest prawidłowa, czy nie.

Ponadto na informacji o wyniku są następujące parametry:

• FEV1 (nasilona objętość wydechowa pierwszosekundowa): objętość powietrza, jaką pacjent jest w stanie wydmuchać z płuc podczas pierwszej sekundy maksymalnego, szybkiego wydechu. To najważniejszy wskaźnik oceniający drożność oskrzeli.
• FVC (nasilona pojemność życiowa): całkowita objętość powietrza wydmuchana od maksymalnego wdechu do samego końca wydechu.
• FEV1/FVC (wskaźnik Tiffeneau): stosunek obu powyższych wartości. Jest istotny w wykrywaniu tzw. obturacji (zwężenia) dróg oddechowych – wynik poniżej dolnej granicy normy (zwykle < 70% lub poniżej 5. percentyla) sugeruje astmę lub POChP.