Gradówka to częste schorzenie obejmujące powieki. Zazwyczaj nie jest ona bolesna, ale może powodować dość duży dyskomfort. Sprawdź, jak objawia się gradówka i dowiedz się, kiedy warto udać się do lekarza.
| Z tego artykułu dowiesz się: >> czym jest gradówka? >> co ją odróżnia od jęczmienia? >> kto jest narażony na jej występowanie? >> jak wygląda leczenie? |
Spis treści:
- Gradówka – czym jest i jak wygląda?
- Gradówka na powiece. Gdzie może się pojawić?
- Gradówka a jęczmień – czym się różnią?
- Gradówka – jakie są przyczyny jej powstawania?
- Gradówka na oku – ile trwa i czy może zniknąć sama?
- Jak leczyć gradówkę?
- Nieleczona, pęknięta i nawracająca gradówka a możliwe powikłania
- Gradówka u dziecka – objawy i bezpieczne leczenie
- Gradówka: podsumowanie najważniejszych informacji
- FAQ. Gradówka – często zadawane pytania
Gradówka – czym jest i jak wygląda?
Gradówka to niewielki, twardy guzek zlokalizowany na górnej lub dolnej powiece, nad linią rzęs. W klasyfikacji ICD-10 jest pod tym samym kodem, co jęczmień, czyli H00. Gradówce towarzyszy przewlekły stan zapalny, a na początku może również pojawić się zaczerwienienie. Zazwyczaj nie jest ona bolesna, ale może stanowić problem estetyczny, a niekiedy dawać powikłania.
Gradówka powstaje w wyniku zablokowania ujścia gruczołów łojowych. Często mylona jest z jęczmieniem oka, głównie z powodu lokalizacji zmian, jednak te dwa schorzenia pod wieloma względami różnią się od siebie.
>> Zobacz: Opuchnięte oczy – alergia i inne możliwe przyczyny
Gradówka na powiece. Gdzie może się pojawić?
Gradówka na powiece jest bardzo powszechna, zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Może być zlokalizowana na górnej lub na dolnej powiece, zaraz przy linii rzęs. Gradówka pod powieką jest widoczna dopiero po uniesieniu jej do góry. Pojawia się uczucie ciała obcego lub „piasku w oczach”, jednak nie daje ona dolegliwości bólowych. Może także występować ucisk na rogówkę, a także zaburzenia widzenia.
Gradówka na górnej powiece powoduje zamglenie lub nieostre widzenie, z kolei na dolnej rzadziej występuje i szybciej znika. Jeśli jednak nadal występuje po kilku tygodniach, warto odwiedzić okulistę i przeprowadzić dokładniejsze badania.
>> Sprawdź: Nużeniec – przyczyna dokuczliwej choroby oczu i skóry
Gradówka a jęczmień – czym się różnią?
Jęczmień i gradówka na górnej powiece mogą wyglądać podobnie, a także dawać zbliżone do siebie objawy, jednak ich przyczyny i etiologia są różne.
- Jęczmień w większości przypadków jest wywoływany przez zakażenie bakteryjne, typowo gronkowcowe. Towarzyszy mu zaczerwienienie powieki, silny ból i obrzęk. Może również pojawić się stan zapalny, który pogarsza widzenie. Jęczmień ma charakterystyczny czop ropny, który wraz z upływem czasu maleje, aż w końcu znika.
- Gradówka powstaje w wyniku zatkania gruczołów łojowych. Zaczerwienienie jest mniejsze, a sam guzek zwykle nie jest bolesny. Nie pojawia się również ropa.
Gradówkę od jęczmienia odróżnia fakt, że nie jest ona zakaźna.
Gradówka – jakie są przyczyny jej powstawania?
Przyczyny gradówki są związane z zaburzeniami funkcjonowania gruczołów Meiboma, zlokalizowanych w powiekach. Do zatkania ich najczęściej dochodzi u osób z zaburzeniami gospodarki lipidowej, gdzie problemem jest nadmierne wydzielanie łoju przez te gruczoły.
Ryzyko gradówki na oku zwiększa się również u osób z dermatozami, w szczególności trądzikiem różowatym czy łojotokowym zapaleniem skóry. Może ona się pojawić w przypadku nawracającego jęczmienia, który nie jest prawidłowo leczony, a także niewłaściwej higieny oczu.
>> Przeczytaj: Łojotokowe zapalenie skóry – objawy, przyczyny, leczenie
Gradówka na oku – ile trwa i czy może zniknąć sama?
Gradówka na powiece zazwyczaj znika samoistnie po kilku tygodniach. Może utrzymywać się na oku dłużej niż jęczmień, jednak z uwagi na brak bólu, nie jest tak uciążliwa. Jeśli jednak guzek jest duży i powoduje dyskomfort czy problemy z widzeniem, warto interweniować. Nieleczona gradówka może uciskać na gałkę oczną, a w niektórych przypadkach powodować problemy ze wzrokiem.
Jak leczyć gradówkę?
Gradówka na oku w większości przypadków nie wymaga leczenia. Można natomiast przyspieszyć jej gojenie się.
Gradówka – domowe sposoby. Co naprawdę pomaga?
W początkowym stadium pomocne mogą być ciepłe okłady i masowanie powieki. Należy robić je regularnie, 2-3 razy dziennie. Po kilku dniach powinna pojawić się poprawa. Delikatne uciskanie zmiany pomaga odblokować gruczoły Meiboma i przyspiesza gojenie. Nie należy jednak ani wyciskać i przekłuwać zmiany. Może to doprowadzić do pogorszenia stanu, a także wystąpienia powikłań, które wymagają konsultacji lekarskiej.
Antybiotyk na gradówkę – kiedy jest potrzebny?
Niektóre, bardziej zaawansowane przypadki gradówki, w których doszło do nadkażenia bakteryjnego, mogą wymagać włączenia leczenia antybiotykami. Są one zalecane w przypadku w sytuacjach, kiedy domowe sposoby nie są skuteczne lub pojawiają się inne dolegliwości, utrudniające codzienne funkcjonowanie. Antybiotyk na gradówkę zazwyczaj jest stosowany w postaci kropli lub maści do miejscowego stosowania. W bardzo rzadkich przypadkach lekarz może zalecić leczenie ogólnoustrojowe.
Nieleczona, pęknięta i nawracająca gradówka a możliwe powikłania
Nieleczona gradówka może być groźna dla zdrowia, dlatego nie należy jej bagatelizować. Stan zapalny w okolicy oczu może uciskać rogówkę, a także prowadzić do zaburzeń widzenia.
Nawracająca gradówka powinna skłonić do rozszerzenia diagnostyki u okulisty i wykluczenia poważniejszych chorób, jak rak gruczołu łojowego (rzadkie, ale możliwe schorzenie). Często pojawiające się guzki na powiekach niekiedy mogą powodować trwałe zniekształcenie powieki, dlatego nie należy zwlekać z wizytą u specjalisty.
>> Sprawdź: Siatkówczak (retinoblastoma) – objawy, rozpoznanie i leczenie
Gradówka u dziecka – objawy i bezpieczne leczenie
Objawy gradówki u dziecka są takie same, jak u osób dorosłych. Na powiece występuje twardy, często bezbolesny guzek wyczuwalny przy dotyku. Zmiana może obejmować dolną i górną powiekę, chociaż gradówka pod powieką górną jest częstsza.
W momencie zauważenia gradówki u dziecka warto jak najszybciej podjąć odpowiednie kroki. Ciepłe okłady i masaż przyspieszą proces gojenia, a także ułatwią usuwanie nagromadzonej wydzieliny. Nie pozwalaj dziecku samodzielnie ich wykonywać, ponieważ może ono zanieczyścić zmianę. Gradówka u dziecka powinna zniknąć samoistnie po kilku tygodniach. W tym czasie warto w szczególności zadbać o higienę.
>> Warto to wiedzieć: Półpasiec oczny: objawy, diagnostyka i leczenie
Gradówka: podsumowanie najważniejszych informacji
- Gradówka i jęczmień to dwie różne choroby.
- Gradówka dłużej utrzymuje się na powiece niż jęczmień.
- Gradówka nie jest chorobą zakaźną.
- Domowe sposoby w postaci delikatnego masażu i ciepłych okładów mogą przyspieszyć gojenie.
FAQ. Gradówka – często zadawane pytania
Gradówka zazwyczaj znika samoistnie w ciągu kilku tygodni.
Gradówka nie jest niebezpieczna ani zaraźliwa, ale wymaga zachowania higieny. Podczas leczenia nie należy dotykać zmiany ani jej samodzielnie usuwać.
Gradówka nie jest zaraźliwa, jednak należy pamiętać, że nieleczone infekcje bakteryjne mogą przyczyniać się do jej powstawania.
Gradówka może utrzymywać się na powiece nawet kilka tygodni/miesięcy. Wszystko zależy od jej wielkości i przyczyny powstania.
Gradówka jest chorobą zapalną oka, a dokładnie gruczołu Meiboma.
Należy stosować ciepłe okłady lub kompresy, a także delikatnie masować miejsce objęte zmianą. Przyspieszy to gojenie.
Nie należy ani wyciskać, ani również nacinać gradówki, ponieważ może to doprowadzić do nasilenia stanu zapalnego lub powstania powikłań.
W takiej sytuacji należy skonsultować się z okulistą, który pomoże znaleźć przyczynę takiego stanu. Nawracająca gradówka może wymagać chirurgicznego usunięcia zmiany lub zastosowania leczenia farmakologicznego.
Opieka merytoryczna: lek. Katarzyna Banaszczyk
Bibliografia
- A. Kubicka-Trząska i wsp., Farmakoterapia bakteryjnych schorzeń narządu wzroku „Okulistyka po Dyplomie”, 2018, 03.
- K. Antoniak, Farmakoterapia zakażeń bakteryjnych narządu wzroku „Postępy Farmakoterapii”, 2009, tom 65, nr 2; 124-131.
- A. Nowińska i wsp., Dysfunkcja gruczołu Meiboma – przegląd piśmiennictwa „Klinika Oczna”, 2012, 114 (2); 147-152.
- A. Pogrzebielski, Gradówka (guzek na powiece) – jak powstaje, objawy, postępowanie i leczenie, https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/chorobyoczu/chorobypowiekiukladulzowego/334925,gradowka-guzek-na-powiece-jak-powstaje-objawy-postepowanie-i-leczenie, dostęp 13.01.2026 r.
