Zakażenie Helicobacter pylori u dzieci to problem, który wciąż budzi wiele pytań zarówno wśród rodziców oraz lekarzy. Bakteria ta może przez długi czas nie dawać objawów, a jednocześnie prowadzić do poważnych chorób przewodu pokarmowego. Dowiedz się, co warto o niej wiedzieć.
| Z artykułu dowiesz się: >> jak dochodzi do zakażenia, >> jakie są objawy helicobacter u dzieci, >> czy zakażenie może prowadzić do zapalenia żołądka i/lub choroby wrzodowej, >> jak wygląda choroba u niemowląt i małych dzieci, >> jakie są metody diagnostyczne oraz wskazania do ich wykonania, >> na czym polega leczenie. |
Spis treści:
- Helicobacter pylori u dzieci – co to za bakteria?
- Helicobacter pylori u dzieci – objawy zakażenia
- Helicobacter pylori u niemowląt i małych dzieci – czy objawy są inne?
- Diagnostyka Helicobacter pylori u dzieci – jakie badania należy wykonać?
- Leczenie Helicobacter pylori u dzieci – na czym polega terapia?
- Czy Helicobacter pylori u dzieci jest groźny? Możliwe powikłania
- Zakończenie
- Helicobacter pylori u dzieci – FAQ
Helicobacter pylori u dzieci – co to za bakteria?
Helicobacter pylori to spiralna bakteria Gram-ujemna, która kolonizuje błonę śluzową żołądka. Dzięki zdolności do produkcji enzymu zwanego ureazą potrafi przetrwać w kwaśnym środowisku, neutralizując kwas solny. Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą pokarmową lub poprzez kontakt z wydzielinami osoby zakażonej.
U dzieci infekcja zwykle następuje we wczesnym okresie życia, często w obrębie rodziny. W wielu przypadkach przebiega bezobjawowo, jednak może prowadzić do przewlekłego stanu zapalnego błony śluzowej żołądka.
Helicobacter pylori u dzieci – objawy zakażenia
Objawy zakażenia są często niespecyficzne i mogą być mylone z innymi schorzeniami przewodu pokarmowego.
Objawy ze strony układu pokarmowego u dzieci
Najczęściej obserwuje się:
- bóle brzucha (szczególnie w nadbrzuszu),
- nudności i wymioty,
- uczucie pełności po posiłku,
- brak apetytu,
- zgagę lub odbijanie.
Dolegliwości mogą mieć charakter przewlekły i nawracający, co utrudnia ich jednoznaczną interpretację.
>> Sprawdź: Refluks i zgaga u dzieci: objawy, przyczyny, leczenie i dieta
Czy Helicobacter pylori może powodować zapalenie żołądka i wrzody u dzieci?
Tak, bakteria jest główną przyczyną przewlekłego zapalenia żołądka u dzieci. W niektórych przypadkach może prowadzić także do powstawania wrzodów żołądka u dzieci oraz wrzodów dwunastnicy, niemniej są one rzadkie w tej populacji. Choć występują one rzadziej niż u dorosłych, ich obecność zawsze wymaga leczenia i kontroli lekarskiej.
Helicobacter pylori u niemowląt i małych dzieci – czy objawy są inne?
U najmłodszych dzieci objawy zakażenia mogą być mniej charakterystyczne. Zamiast typowych bólów brzucha pojawiają się:
- drażliwość i płaczliwość,
- problemy z karmieniem,
- słaby przyrost masy ciała,
- częste ulewania lub wymioty z jednoczesnym zaburzeniem wzrastania.
>> Może Cię zainteresować: Wymioty u dziecka – możliwe przyczyny. Co robić, gdy dziecko wymiotuje?
| UWAGA nr 1 Ze względu na niespecyficzny obraz kliniczny rozpoznanie u niemowląt jest trudniejsze i wymaga dokładnej oceny pediatrycznej. Ulewania są u niemowląt najczęściej zjawiskiem fizjologicznym i nawet dodatnie testy z kału i/lub krwi nie są wskazaniem do leczenia. |
Diagnostyka Helicobacter pylori u dzieci – jakie badania należy wykonać?
Rozpoznanie zakażenia opiera się na badaniach nieinwazyjnych i inwazyjnych. Do najczęściej stosowanych należą:
- gastroskopia z pobraniem wycinków do badania mikrobiologicznego – podstawa rozpoznania i leczenia,
- badanie antygenu H. pylori w kale,
- badania serologiczne (rzadziej stosowane u dzieci).
| UWAGA nr 2 Zgodnie z wytycznymi ESPGHAN/NASPGHAN leczenie zakażeń wywołanych przez Helicobacter pylori nie może opierać się wyłącznie na badaniu antygenu w kale i/lub serologicznych poza dziećmi z krewnymi I stopnia chorującymi na raka żołądka. |
Kiedy należy wykonać badania w kierunku Helicobacter pylori u dziecka?
Diagnostykę należy rozważyć, gdy:
- dziecko ma przewlekłe bóle brzucha,
- podejrzewa się zapalenie żołądka u dzieci lub chorobę wrzodową,
- występują objawy alarmowe (np. utrata masy ciała, krwawienia z przewodu pokarmowego),
- w rodzinie występuje zakażenie H. pylori,
- występuje niedokrwistość z niedoboru żelaza oporna na leczenie.
>> Zobacz również: Niedobór żelaza w organizmie: objawy, przyczyny, badania i skutki
Leczenie Helicobacter pylori u dzieci – na czym polega terapia?
Leczenie polega na zastosowaniu tzw. terapii eradykacyjnej, czyli eliminacji bakterii z organizmu. Standardowo obejmuje ona:
- dwa antybiotyki (głównie amoksycylinę, klarytromycynę i/lub metronidazol),
- inhibitor pompy protonowej (IPP),
- czasem dodatkowe leki wspomagające.
Terapia trwa zwykle 10-14 dni. Skuteczność leczenia zależy od przestrzegania zaleceń oraz oporności bakterii na antybiotyki. Po zakończeniu terapii zaleca się kontrolne badania w celu potwierdzenia eradykacji.
>> Warto przeczytać także: Antybiotyki – czy nadal są skuteczne?
Czy Helicobacter pylori u dzieci jest groźny? Możliwe powikłania
W większości przypadków zakażenie przebiega łagodnie, jednak nieleczone może prowadzić do poważnych konsekwencji:
- przewlekłego zapalenia błony śluzowej żołądka,
- choroby wrzodowej,
- niedokrwistości z niedoboru żelaza,
- rzadko – zmian przednowotworowych w przyszłości.
Z powyższych względów tak ważne jest odpowiednie (oparte o aktualne wytyczne) wczesne rozpoznanie i leczenie.
Zakończenie
Zakażenie Helicobacter pylori u dzieci to problem, którego nie należy bagatelizować, mimo że często przebiega bezobjawowo. Wczesna diagnostyka i skuteczne leczenie pozwalają uniknąć powikłań oraz poprawić komfort życia dziecka. Jeśli zauważasz niepokojące objawy u swojego dziecka, skonsultuj się z lekarzem i rozważ wykonanie odpowiednich badań – szybka reakcja ma kluczowe znaczenie.
Helicobacter pylori u dzieci – FAQ
Najczęściej są to bóle brzucha, nudności, brak apetytu oraz uczucie pełności; u młodszych dzieci objawy mogą być niespecyficzne.
Może prowadzić do przewlekłego zapalenia żołądka, wrzodów, niedokrwistości, a w dłuższej perspektywie do poważniejszych powikłań.
Źródła
- Homan M, Jones NL, Bontems P, Carroll MW, Czinn SJ, Gold BD, Goodman K, Harris PR, Jerris R, Kalach N, Kori M, Megraud F, Rowland M, Tavares M; on behalf of ESPGHAN/NASPGHAN. Updated joint ESPGHAN/NASPGHAN guidelines for management of Helicobacter pylori infection in children and adolescents (2023). J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2024 Sep;79(3):758-785. doi: 10.1002/jpn3.12314. Epub 2024 Aug 15. PMID: 39148213. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/jpn3.12314 (dostęp: 11.05.2026 r.)
- Le Thi TG, Werkstetter K, Kotilea K, Bontems P, Cabral J, Cilleruelo Pascual ML, Kori M, Barrio J, Homan M, Kalach N, Lima R, Tavares M, Urruzuno P, Misak Z, Urbonas V, Koletzko S; Helicobacter pylori Special Interest Group of ESPGHAN. Management of Helicobacter pylori infection in paediatric patients in Europe: results from the EuroPedHp Registry. Infection. 2023 Aug;51(4):921-934. doi: 10.1007/s15010-022-01948-y. Epub 2022 Nov 3. PMID: 36329342; PMCID: PMC10352155. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10352155/ (dostęp: 11.05.2026 r.)
- Nguyen J, Kotilea K, Bontems P, Miendje Deyi VY. Helicobacter pylori Infections in Children. Antibiotics (Basel). 2023 Sep 12;12(9):1440. doi: 10.3390/antibiotics12091440. PMID: 37760736; PMCID: PMC10525885. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10525885/ (dostęp: 11.05.2026 r.)
