Helicobacter pylori to Gram-ujemna bakteria, zdolna do przeżycia w kwaśnym środowisku żołądka, która wywołuje ponad 90% zapaleń tego narządu. Choć zapalenie żołądka wywołane przez Helicobacter pylori kojarzy się przede wszystkim z objawami ze strony przewodu pokarmowego, to warto wiedzieć, że stan ten może manifestować się również objawami dermatologicznymi.
| Z tego artykułu dowiesz się: >> Z jakimi objawami skórnymi może wiązać się infekcja wywołana przez Helicobacter pylori? >> Na czym polega diagnostyka Helicobacter pylori? >> Czy świąd skóry może być związany z infekcją Helicobacter pylori? >> Jak leczy się zakażenie Helicobacter pylori? |
Spis treści:
- Zakażenie Helicobacter pylori: objawy skórne
- Jak dochodzi do zakażenia skóry Helicobacter pylori?
- Jakie badania wykonać przy Helicobacter pylori i objawach skórnych?
- Jak leczyć zakażenie H. pylori i objawy skórne?
- Podsumowanie
- Najczęstsze pytania o Helicobacter pylori i objawy skórne zakażenia
Zakażenie Helicobacter pylori: objawy skórne
Z jakimi objawami skórnymi może wiązać się zakażenie bakterią Helicobacter pylori? Należy w tym miejscu wymienić takie schorzenia jak:
To stan objawiający się rumieniem, teleangiektazjami, niekiedy zmianami grudkowo-krostkowymi na skórze twarzy. Badania pokazują, że u wysokiego odsetka pacjentów z tym schorzeniem stwierdza się zakażenie Helicobacter pylori; istnieją również obserwacje świadczące o istotnej poprawie stanu dermatologicznego po leczeniu eradykacyjnym Helicobacter pylori,
Jest to schorzenie objawiające się silnym świądem, istotnie obniżającym jakość życia pacjentów i obecnością zmian skórnych w postaci guzków. Niektóre badania donoszą, że eradykacja Helicobacter pylori w części przypadków zmniejszała uporczywe dolegliwości dermatologiczne, w tym świąd skóry,
Manifestuje się bąblami pokrzywkowymi i świądem. W części przypadków opisywanych w literaturze obserwowano związek przyczynowy między pokrzywką a infekcją Helicobacter pylori,
Istnieją doniesienia literaturowe dowodzące związku między zaostrzeniem stanu dermatologicznego w przebiegu AZS, choć danych tych jest stosunkowo mało.
| To ważne: Helicobacter pylori to spiralna, Gram-ujemna bakteria, wytwarzająca liczne enzymy, rozkładające mocznik, co pozwala na neutralizowanie kwasu solnego i alkalizację środowiska. Nawet u 70% populacji wykrywa się obecność Helicobacter pylori w obrębie przewodu pokarmowego, jednak nie u każdego pacjenta infekcja ta wiąże się z pojawieniem objawów klinicznych. |
Jak dochodzi do zakażenia skóry Helicobacter pylori?
Do zakażenia bakterią Helicobacter pylori dochodzi typowo drogą oralno-oralną i fekalno-oralną. Dzieje się to zwykle w dzieciństwie i w okresie dojrzewania, rzadziej w dorosłym wieku. Bakteria ta w początkowym etapie wywołuje stan zapalny błony śluzowej w okolicy odźwiernikowej, a z czasem infekcja może jednak objąć cały żołądek i wywołać przewlekłe zapalenie jego błony śluzowej. Następnie może dojść do zaniku błony śluzowej i bezkwaśności.
Jakie badania wykonać przy Helicobacter pylori i objawach skórnych?
Jeżeli podejrzewa się związek zakażenia Helicobacter pylori z obecnością zmian dermatologicznych, należy wykonać diagnostykę w kierunki zakażenia Helicobacter pylori. W tym celu można wykonać badania nieinwazyjne, jak i inwazyjne.
Do badań inwazyjnych, których realizacja wymaga badania endoskopowego i pobrania wycinka zalicza się:
- test ureazowy,
- badanie histologiczne wycinka błony śluzowej żołądka.
Z kolei do badań nieinwazyjnych zalicza się:
- oznaczenie antygenu H. pylori w kale – metodą manualną bądź automatyczną,
- testy oddechowe ze znakowanym mocznikiem,
- badania serologiczne – a więc oznaczanie we krwi przeciwciał; należy podkreślić, że badanie to nie powinno być wykorzystywane do potwierdzenia skuteczności leczenia infekcji, ponieważ przeciwciała te będą dodatnie mimo podjęcia terapii.
Należy wyraźnie zaznaczyć, że wykonanie badania oddechowego, antygenowego i ureazowego wymaga zastosowania się do pewnych zaleceń. Mianowicie, należy odstawić antybiotyki i preparaty bizmutu na 4 tygodnie przed badaniem. Leki takie jak inhibitory pompy protonowej (IPP) powinny być odstawione 14 dni przed badaniem. Trzeba również podkreślić, że przyjmowanie wyżej wymienionych leków nie wpływa na wyniki badań serologicznych.
Jak leczyć zakażenie H. pylori i objawy skórne?
Leczenie eradykacyjne Helicobacter pylori jest konieczne w każdym przypadku potwierdzenia zakażenia. W Polsce preferowanym schematem leczenia tej infekcji jest terapia poczwórna z bizmutem. W leczeniu tym zastosowanie znajdują cztery ważne substancje, w tym:
- inhibitor pompy protonowej – na przykład esomeprazol,
- bizmut,
- metronidazol,
- tetracyklina.
Na rynku dostępne są preparaty zawierające w jednej kapsułce wszystkie te substancje, co znacznie upraszcza terapię. Leczenie trwa 10-14 dni. Skuteczność terapii powinna zostać oceniona po miesiącu od jego zakończenia. W tym celu wykonuje się badania nieinwazyjne, a więc mocznikowy test oddechowy lub test wykrywający antygeny H. pylori w kale.
Czy można zapobiec rozwojowi objawów skórnych Helicobacter pylori?
Zmiany skórne w przebiegu Helicobacter pylori są objawem zakażenia, a więc w celu zapobiegania ich wystąpieniu należy leczyć potwierdzone przypadki infekcji. Pojawienie się zmian skórnych u pacjenta z infekcją Helicobacter pylori zależy od wielu czynników, w tym czynników immunologicznych. Nie u każdego pacjenta z tym zakażeniem można zaobserwować zmiany dermatologiczne. Z tego powodu nie ma konkretnych możliwości zapobiegania pojawieniu się zmian przy obecności zakażenia.
>> Sprawdź: Choroba wrzodowa, dyspepsja, infekcja Helicobacter pylori – diagnostyka i postępowanie
Podsumowanie
Zakażenie Helicobacter pylori może wiązać się z licznymi objawami dermatologicznymi. Badania w kierunku infekcji wywołanej przez Helicobacter pylori należy wykonać w przebiegu diagnostyki świądu skóry, pokrzywki, uporczywych zmian wypryskowych, ale również w przypadku opornego na leczenie trądziku różowatego.
Najczęstsze pytania o Helicobacter pylori i objawy skórne zakażenia
Zakażenie Helicobacter pylori to powszechne zjawisko. Nic więc dziwnego, że rodzi wśród pacjentów wiele pytań i wątpliwości. Poniżej odpowiedzi na najczęstsze z nich.
Infekcja Helicobacter pylori jest wywołana przez bakterię Gram-ujemną. Stres może zaostrzać objawy gastrologicznej, jak i dermatologiczne, ale nie jest bezpośrednią przyczyną zakażenia.
Opisane w tym artykule objawy dermatologiczne nie są częstą manifestacją infekcji wywołanej przez Helicobacter pylori. Warto mieć jednak świadomość, że w pewnych przypadkach zakażenie Helicobacter pylori może wiązać się z poważnymi powikłaniami, w tym wystąpieniem:
• chłoniaków żołądka (MALT),
• małopłytkowości immunologicznej,
• niedokrwistości – typowo z niedoboru żelaza,
• rozrostu bakteryjnego w obrębie przewodu pokarmowego.
W przypadku zakażenia Helicobacter pylori najczęściej obserwuje się zmiany odpowiadające trądzikowi różowatemu i wykwity pokrzywkowe. Należy jednak zaznaczyć, że określenie wysypka bakteryjna to potoczne sformułowanie, które obejmuje zmiany skórne wywołane nie tylko przez Helicobacter pylori, ale i inne bakterie.
Bibliografia
- E. Deroń i inni, Rola Helicobacter pylori w powstawaniu zmian skórnych, Medycyna Pracy, 2002; 53; 4; 333—337,
- G. Herold i inni, Medycyna wewnętrzna, repetytorium dla studentów medycyny i lekarzy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004,
- A. Dembińska-Kieć i inni, Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2005 (dodruk), s. 654–659,
- A. Szczeklik, Piotr Gajewski, Interna Szczeklika, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2020/2021,
- J. Tatoń, A. Czech, Diagnostyka internistyczna, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2005.
