Kwas 5-hydroksyindolooctowy w moczu (dobowa zbiórka moczu)

Kwas 5-hydroksyindolooctowy (5-HIAA) jest produktem metabolizmu tryptofanu (aminokwas białkowy) i rozpadu serotoniny (hormon tkankowy). Oznaczenie 5-HIAA stosuje się przede wszystkim w diagnostyce rakowiaka- czynnego hormonalnie nowotworu przewodu pokarmowego, i innych nowotworów neuroendokrynnych. Raki tego typu produkują nadmierne ilości serotoniny  co przekłada się na zwiększoną zawartość 5-HIAA. Zwiększone wartości 5-HIAA czasem występują także w przebiegu raka płuc i trzustki. U części chorych, mimo obecności nowotworu,  stężenie 5-HIAA może pozostać w normie. U chorych bez objawów i z prawidłowym stężeniem metabolitu, prawdopodobieństwo obecności nowotworu wytwarzającego serotoninę jest niskie.

Instrukcja dobowej zbiórki moczu (DZM) ze stabilizatorem kwasowym

Co należy przygotować przed badaniem?

• Duży pojemnik o pojemności od 2 do 3 litrów z podziałką. Pojemnik ten należy zorganizować we własnym zakresie.
• Stabilizator 6 M HCl w probówce o pojemności 10 ml. Kwas odbiera się w wybranym Punkcie Pobrań ALAB laboratoria. Przed rozpoczęciem zbiórki kwas z probówki należy samodzielnie przelać do przygotowanego dużego pojemnika na mocz. Należy to robić niezwykle delikatnie, lejąc płyn po wewnętrznej ściance. Pustą probówkę po stabilizatorze należy zutylizować lub zwrócić do Punktu Pobrań.
• Standardowy jednorazowy pojemnik na mocz (dostępny w aptece).
• Czyste naczynie pośrednie, które posłuży do bezpiecznego oddawania poszczególnych porcji moczu.

Środki ostrożności

UWAGA: Kwas solny (HCl) jest środkiem o silnym działaniu drażniącym na skórę i oczy oraz może powodować podrażnienie dróg oddechowych. Rozpoczynając zbiórkę i przelewając płyny należy zachować szczególną ostrożność.

Przebieg zbiórki krok po kroku

1. Rozpoczęcie: Dobową zbiórkę moczu przeprowadza się przez równe 24 godziny. Zbiórkę należy rozpocząć rano (na przykład o godzinie 6:00). Pierwszą poranną porcję moczu należy oddać do toalety i dokładnie zanotować czas rozpoczęcia zbiórki.
2. Zbieranie do pojemnika: Drugą i każdą kolejną porcję moczu oddaną w ciągu dnia i nocy należy zbierać do dużego pojemnika z podziałką, z dodanym kwasem.
   - Bardzo ważne: Nigdy nie należy oddawać moczu bezpośrednio do pojemnika z podziałką zawierającego kwas. Każdą porcję moczu należy najpierw oddać do czystego naczynia pośredniego, a następnie bardzo ostrożnie przelać do dużego pojemnika z dodanym kwasem, lejąc delikatnie po jego ściance.
3. Mieszanie i przechowywanie: Po każdym dodaniu moczu pojemnik należy szczelnie zamknąć i wymieszać całość. Między kolejnymi pobraniami pojemnik musi być przechowywany w chłodnym i zacienionym miejscu. Pominięcie jakiejkolwiek porcji w ciągu doby może zafałszować wynik badania.
4. Zakończenie: Zbiórkę kończy się następnego dnia dokładnie o tej samej godzinie, o której ją rozpoczęto (na przykład o 6:00). Ostatnią próbką, którą należy dołączyć do dużego pojemnika, jest pierwszy poranny mocz oddany drugiego dnia.

Postępowanie po zakończeniu zbiórki

1. Całość zebranego moczu w dużym pojemniku z podziałką należy dokładnie wymieszać.
2. Zmierzyć i zapisać całkowitą objętość moczu w mililitrach (ml) korzystając z podziałki na naczyniu.
3. Odlać od 50 do 100 ml moczu do standardowego, małego pojemnika.
4. Standardowy pojemnik należy czytelnie opisać danymi:
   • Imię i Nazwisko Pacjenta
   • Numer PESEL
   • Całkowita objętość moczu w mililitrach
   • Oznaczenie „DZM”

1. Tak przygotowaną próbkę należy dostarczyć do wybranego Punktu Pobrań ALAB laboratoria w jak najkrótszym czasie.

Ważne wskazówki dodatkowe

Zbiórki moczu nie należy przeprowadzać na 1 do 2 dni przed spodziewaną menstruacją, w czasie jej trwania oraz do 3 dni po jej zakończeniu.

Dodatkowe przygotowanie