Monitorowanie terapii lekami: leki przeciwpadaczkowe-4, metoda LC-MS/MS

Monitorowanie terapii lekami: leki przeciwpadaczkowe-4, LC-MS/MS - więcej informacji o badaniu

Panel służy do ilościowego oznaczania stężeń dwóch substancji leczniczych w organizmie.

• Styrypentol - innowacyjny lek przeciwpadaczkowy stosowany głównie w ciężkiej, mioklonicznej padaczce niemowląt (zespół Dravet).
• Normetasuksymid (N-desmetylometasuksymid) - aktywny główny metabolit etosuksymidu (leku stosowanego tradycyjnie w napadach nieświadomości).

Monitorowanie terapii tymi lekami jest istotne z kilku powodów. Są to:

• bardzo wąski indeks terapeutyczny - różnica między dawką, która leczy, a dawką, która wywołuje silne toksyczne objawy neurologiczne, jest niewielka,
• interakcje farmakokinetyczne - styrypentol silnie hamuje enzymy wątrobowe (cytochrom CYP450). Jeśli pacjent przyjmuje go razem z kwasem walproinowym lub klobazamem zmienia się tempo metabolizmu leków. Monitorowanie terapii chroni przed niebezpieczną kumulacją substancji we krwi.
• indywidualne tempo eliminacji - metabolizm tych substancji u niemowląt i małych dzieci jest niezwykle zmienny, dynamiczny i zależy od dojrzałości wątroby pacjenta.

Monitorowanie terapii lekami: leki przeciwpadaczkowe-4, LC-MS/MS - kto i kiedy powinien wykonać badanie?

Wskazania do wykonania panelu obejmują:

• brak kontroli napadów pomimo teoretycznie prawidłowego dawkowania leku (np. w zespole Dravet),
• podejrzenie toksyczności - pojawienie się działań niepożądanych, takich jak: utrata apetytu, nagły spadek masy ciała, silna senność, wiotkość mięśni lub zaburzenia równowagi (ataksja),
• zmianę schematu leczenia - włączenie nowego, dodatkowego leku przeciwpadaczkowego lub zmiana jego dawki,
• potrzebę kontroli regularności przyjmowania leku przez opiekunów pacjenta (tzw. compliance).

Monitorowanie terapii lekami: leki przeciwpadaczkowe-4, LC-MS/MS - zakresy terapeutyczne (normy) i interpretacja wyników

Orientacyjne przedziały terapeutyczne we krwi (mogą się minimalnie różnić w zależności od wytycznych danego laboratorium):

• styrypentol: 4-22 mg/L (µg/mL)
• normetasuksymid: 10-40 mg/L (µg/mL)

Wyniki bezwzględnie musi zinterpretować lekarz prowadzący w oparciu o aktualny stan kliniczny pacjenta.

Monitorowanie terapii lekami: leki przeciwpadaczkowe-4, LC-MS/MS - przygotowanie do badania

Najistotniejszym czynnikiem wpływającym na wiarygodność wyników jest czas pobrania w odniesieniu do pory zażycia leków.

Krew należy pobrać bezpośrednio PRZED podaniem porannej dawki leku (najlepiej do 60 minut przed zażyciem). Oznacza to badanie tzw. stężenia korytowego (najniższego dobowego).