Śledź (F205) IgE swoiste

Śledź - IgE swoiste - więcej informacji o badaniu

Śledź (Clupea harengus), podobnie jak węgorz i dorsz, należą do nadrzędu ryb kostnoszkiletowych (Teleostei). Antygeny tych ryb są źródłem reakcji krzyżowych. Najczęściej z ryb tych uczula dorsz, alergenem dorsza jest Gad c 3, parwalbuminą, której odpowiedniki wykryto u wielu innych gatunków (w tym u śledzia oraz u węgorza).

Według Międzynarodowej Bazy Nazewnictwa Alergenów (WHO/IUIS) śledź atlantycki zawiera tylko jeden oficjalnie zarejestrowany molekularny alergen główny o nazwie Clu h 1. Białko to, należące do rodziny beta-parwalbumin, znajduje się w tkance mięśniowej ryby i wykazuje wysoką odporność na działanie wysokich temperatur.

Śledź - IgE swoiste - kto i kiedy powinien wykonać badanie?

Badanie stężenia swoistych przeciwciał IgE przeciwko śledziowi powinny wykonać:

• osoby z objawami po spożyciu śledzia - u których w krótkim czasie (od kilku minut do kilku godzin) po zjedzeniu tej ryby w jakiejkolwiek postaci (np. płatów solonych, matjasów, śledzia w oleju, w śmietanie czy marynowanego w occie) pojawiły się: ostra pokrzywka, świąd skóry, obrzęk warg, języka lub twarzy, nudności, gwałtowne wymioty, skurcze brzucha, duszność czy świszczący oddech;
• pacjenci po przebytej anafilaksji - osoby, które doświadczyły ciężkiej, zagrażającej życiu reakcji ogólnoustrojowej (np. nagły spadek ciśnienia, obrzęk krtani), jeśli w ciągu kilku godzin przed tym incydentem spożywały śledzie lub potrawy, w których śledź mógł być ukrytym składnikiem (np. sałatki rybne);
• osoby z potwierdzoną już alergią na inne ryby (np. dorsza) - w celu sprawdzenia przez lekarza alergologa, czy u pacjenta zachodzi silna reakcja krzyżowa na alergeny śledzia, w tym białko Clu h 1, i czy śledź musi zostać bezwzględnie wyeliminowany z jadłospisu;
• osoby wykazujące objawy alergii na owoce morza lub roztocza kurzu domowego - u których lekarz podejrzewa reakcję krzyżową wywołaną nie przez samą rybę, ale przez białka pasożyta Anisakis simplex (nicienia często bytującego w śledziach), którego tropomiozyna przypomina alergeny skorupiaków.

Śledź - IgE swoiste - normy i przyczyny odchyleń od normy

Norma referencyjna jest identyczna dla wszystkich pojedynczych alergenów badanych z krwi i wynosi:

• wynik prawidłowy (norma): < 0,35 kU/l (Klasa 0) - oznacza brak wykrywalnych przeciwciał IgE przeciwko białkom śledzia w surowicy krwi.

Przyczyny odchyleń od normy (wynik powyżej 0,35 kU/l)

• Czynna alergia pokarmowa IgE-zależna na śledzia

Jeśli wynikowi powyżej normy towarzyszą objawy kliniczne (np. pokrzywka, wymioty, duszność), potwierdza to aktywną chorobę. Wyższe wartości liczbowe korelują statystycznie z większym ryzykiem wystąpienia gwałtownego wstrząsu anafilaktycznego.

• Asymptomatyczne uczulenie (sensybilizacja)

Układ odpornościowy produkuje przeciwciała IgE przeciwko śledziowi, ale organizm wykształcił mechanizmy tolerancji klinicznej. Pacjent ma wynik powyżej 0,35 kU/l, jednak po zjedzeniu śledzia nie występują u niego żadne objawy chorobowe. Sam dodatni wynik bez objawów nie pozwala na rozpoznanie alergii.

• Reaktywność krzyżowa (monosensybilizacja na parwalbuminy)

Wynik powyżej normy może pojawić się u osób, które nigdy nie jadły śledzia. Jest to spowodowane obecnością panalergenu (beta-parwalbuminy). Jeśli pacjent jest pierwotnie uczulony na dorsza (białko Gad c 1), jego przeciwciała rozpoznają podobną strukturę białka śledzia (Clu h 1) i wiążą się z nią w teście laboratoryjnym, dając wynik dodatni.

• Ukryta alergia na pasożyta Anisakis simplex

Podwyższony wynik testu na śledzia może być wynikiem fałszywie dodatnim, wywołanym nie przez białka samej ryby, lecz przez białka nicienia Anisakis simplex, który powszechnie pasożytuje w tkankach śledzi. Jeśli pacjent jest uczulony na antygeny tego pasożyta (lub wykazuje reakcję krzyżową z roztoczami/skorupiakami przez białko tropomiozynę), pełen ekstrakt śledzia może wejść w reakcję z tymi przeciwciałami i zawyżyć wynik.

Śledź - IgE swoiste - przygotowanie do badania

• Pobranie krwi obwodowej z żyły nie wymaga przyjścia do punktu pobrań na czczo, można je zrobić w dowolnym momencie, niezależnie od pory dnia .
• Przyjmowanie leków przeciwhistaminowych oraz sterydów nie wpływa na stężenie przeciwciał IgE we krwi, dlatego badanie można wykonać bez przerywania dotychczasowej terapii.