Bakteryjna waginoza jest wciąż jedną z częstszych przyczyn infekcji intymnych wśród kobiet bez względu na wiek. W niemal 84% może pozostawać bezobjawowa, co często utrudnia diagnostykę i opóźnia włączenie odpowiedniego leczenia. W jaki sposób diagnozuje się tę przypadłość intymną, jakie daje objawy i czy należy ją leczyć?
| Z tego artykułu dowiesz się, że: >> fizjologicznie mikrośrodowisko okolic intymnych u kobiet stanowi skupisko zarówno bakterii probiotycznych Lactobacillus jak i domieszki bakterii beztlenowych. Stan homeostazy zapewniają odpowiednie proporcji między tymi bakteriami, >> prawidłowe pH okolic intymnych jest mniejsze niż 4.5, >> do zaburzeń mikroflory pochwy prowadzi wiele różnych chorób i stanów, >> bakteryjną waginozę wywołuje co najmniej kilka różnych grup bakterii beztlenowych, >> kryteria rozpoznania obejmują zarówno wywiad, badanie mikrobiologiczne (biocenozę pochwy) jak i bardziej specjalistyczne testy oceniające materiał genetyczny bakterii w próbce wydzieliny z okolic intymnych (real- time PCR), >> standardem rozpoznania choroby wciąż pozostaje skala Nugenta, >> leczenie bakteryjnej waginozy opiera się zarówno na zastosowaniu preparatów doustnych, miejscowych jak i suplementacji probiotykami, >> nieleczona infekcja prowadzi do szeregu powikłań miejscowych i ogólnych. |
Spis treści:
- Co to jest waginoza bakteryjna?
- Przyczyny i czynniki ryzyka – skąd bierze się waginoza?
- Waginoza bakteryjna – jakie daje objawy?
- Czy waginoza bakteryjna jest zaraźliwa?
- Jak rozpoznać waginozę bakteryjną?
- Jak leczyć waginozę?
- Waginoza bakteryjna: odpowiedzi na najczęstsze pytania (FAQ)
Co to jest waginoza bakteryjna?
W fizjologicznych warunkach w obrębie okolic intymnych, a dokładniej w pochwie zachodzi pewnego rodzaju równowaga pomiędzy bakteriami z grupy Lactobacillus, bakteriami beztlenowymi i grzybami z grupy Candida. Prawidłowe pH pochwy ma wartość mniejszą niż 4.5.
W sytuacjach, w których z różnych przyczyn dochodzi do zmian w mikroflorze pochwy czyli nieprawidłowych proporcji między bakteriami beztlenowymi a pałeczkami kwasu mlekowego, pojawia się szereg nieprzyjemnych objawów charakterystycznych dla bakteryjnej waginozy.
Bakteryjna waginoza (BV- bacterial vaginosis) wg klasyfikacji ICD-10 obejmuje grupę schorzeń o wspólnym kodzie N.76.
Jakie bakterie powodują waginozę bakteryjną?
Bakteryjna waginoza (BV – bacterial vaginosis) jest najczęściej wywołana drobnoustrojami z grupy: Prevotella, Mycoplasma hominis, Atopobium vaginae i Gardnerella vaginalis.
Przyczyny i czynniki ryzyka – skąd bierze się waginoza?
Do najczęstszych stanów mogących sprzyjać rozwojowi bakteryjnej waginozy zaliczamy:
- nadmierny stres;
- styl życia;
- współistnienie innych infekcji okolic intymnych jak infekcja wirusem HSV-2;
- częste zmiany lub duża ilość partnerów seksualnych;
- menstruację;
- ciążę;
- okres okołomenopauzalny;
- antybiotykoterapię w wywiadzie.
Waginoza bakteryjna – jakie daje objawy?
W niemal 84% choroba nie daje żadnych dolegliwości i objawów skłaniających kobiety do konsultacji medycznej. Do najbardziej charakterystycznych objawów zaliczamy m.in.:
- obecność wodnistej szarawo-białej wydzieliny z okolic intymnych o nieprzyjemnym rybim zapachu;
- świąd, pieczenie, dyskomfort w okolicy krocza;
- częstomocz i dyskomfort w trakcie oddawania moczu.
>> Przeczytaj także: Swędzenie pochwy – możliwe przyczyny, objawy i leczenie świądu okolic intymnych
Czy waginoza bakteryjna jest zaraźliwa?
W literaturze brak jakichkolwiek informacji na temat potencjalnej zakaźności w przypadku bakteryjnej waginozy, więc ryzyko zarażenia partnera osoby chorej jest znikome a tym samym nie ma wskazań do włączenia leczenia także u niego. Występowanie bakteryjnej waginozy u kobiety może jednak przyczynić się do ryzyka transmisji chorób przenoszonych drogą płciową na obojga partnerów.
Jak rozpoznać waginozę bakteryjną?
Diagnostykę choroby opiera się przede wszystkim na wywiadzie zebranym od pacjentki odnośnie zgłaszanych niepokojących ją objawów, czasie trwania dolegliwości i występowaniu ewentualnych czynników ryzyka mogących przyczynić się do rozwoju infekcji.
Kolejnym etapem jest badanie ginekologiczne wraz z pobraniem wydzieliny z dróg intymnych do analizy.
Kryteria Amsela to czynniki warunkujące postawienie odpowiedniego rozpoznania.
Obejmują one takie parametry jak:
- pozytywny test aminowy (test z barwieniem KOH – wodorotlenkiem potasu wydzieliny z okolic intymnych i obecność “rybiego zapachu”);
- pH pochwy powyżej 4.5;
- obecność nieprawidłowej wodnistej biało-szarej wydzieliny z pochwy;
- obecność komórek tzw. clue cells w badaniu pod mikroskopem.
Wystąpienie minimum 3 na 4 kryteria, daje możliwość postawienia diagnozy bakteryjnej waginozy.
Inną skalą wykorzystywaną w ocenie biocenozy pochwy jest skala Nugenta. Jest to skala 10-stopniowa, pozwalająca ocenić materiał mikrobiologiczny po specjalnym barwieniu pod mikroskopem. Na podstawie oceny proporcji między ilością bakterii Lactobacillus a beztlenowcami można podzielić wynik na 3 grupy:
- 0-3 punktów- jest to wynik charakterystyczny dla prawidłowej flory pochwy z zachowanymi odpowiednimi proporcjami między poszczególnymi bakteriami;
- 4-6 punktów to stan przejściowy;
- 7-10 uzyskanych punktów oznacza bakteryjną waginozę.
W celu uzyskania bardziej precyzyjnego wyniku zwłaszcza w sytuacjach trudnych klinicznie, istnieje możliwość wykonania badania real-time PCR wydzieliny z okolic intymnych na obecność materiału genetycznego najczęstszych patogenów bakteryjnych wywołujących to zakażenie.
Jak leczyć waginozę?
Waginoza bakteryjna mimo, że często przebiega skąpoobjawowo lub bezobjawowo u większości kobiet borykających się z tą przypadłością, nie ustępuje samoistnie. Wymaga odpowiedniego leczenia.
W terapii stosowane są takie preparaty jak:
- chlorek dekwaliny;
- metronidazol;
- tynidazol;
- klindamycyna;
- preparaty probiotyczne zawierające bakterie Lactobacillus.
Terapia trwa średnio od 5 do 7 dni, obejmuje zarówno preparaty miejscowe (dopochwowe) jak i doustne. Wspomagająco można w leczeniu wykorzystać także preparaty dostępne bez recepty o działaniu antyseptycznym, obniżającym pH pochwy jak też łagodzące dyskomfort związany z infekcją. Są one dostępne pod postacią żelu, globulek, maści.
Niektóre bakterie wywołujące infekcję mogą prowadzić do nawrotów choroby i trudności w pełnym wyleczeniu bakteryjnej waginozy.
Waginoza bakteryjna: odpowiedzi na najczęstsze pytania (FAQ)
Zakażenie dróg rodnych wywołane bakteriami beztlenowymi odpowiedzialnymi za bakteryjną waginozę może trwać od kilku dni do kilku tygodni (w przypadku infekcji bezobjawowych, pozostawionych bez rozpoznania i leczenia w odpowiednim czasie).
Charakterystycznym dla waginozy bakteryjnej zapachem jest rybi zapach okolic intymnych.
Brak odpowiedniego leczenia może sprzyjać zarówno nawrotom choroby, jak i prowadzić do przewlekłego procesu zapalnego dróg rodnych, a tym samym sprzyjać koinfekcjom innymi patogenami chorobotwórczymi. Do najczęstszych schorzeń zaliczamy m.in.:
– zapalenie narządów miednicy mniejszej;
– zakażenie wyższego piętra układu moczowo-płciowego;
– ryzyko zakażenia HPV, HIV, kiłą, rzeżączką, grzybicą okolic intymnych.
Nieleczone infekcje intymne mogą prowadzić także do komplikacji związanych z planowaniem potomstwa, utrzymaniem rozwijającej się ciąży. Konsekwencją może być m.in.: zakażenie wewnątrzmaciczne płodu, poronienie, poród przedwczesny czy zbyt niska masa urodzeniowa płodu.
Bibliografia
- P. Miotła “ Praktyczne aspekty leczenia bakteryjnej waginozy oraz zakażeń pochwy o nieznanej etiologii- rola terapii skojarzonej”; Ginekologia po dyplomie, 2022-05
- dostęp online 14.04.2026 https://www.forumginekologii.pl/artykul/najnowsze-wytyczne-postepowania-w-przypadku-bakteryjnej-waginozy-w-ciazy
- dostęp online 15.04.2026 https://www.mp.pl/pacjent/ginekologia/choroby/256372,bakteryjne-zapalenie-pochwy
