Pakiet profilaktyka nowotworów żołądka i jelit – badania z kału – więcej informacji
Pakiet profilaktyki nowotworów żołądka i jelit to narzędzie diagnostyczne, mające na celu wczesne wykrywanie czynników ryzyka oraz wczesnych zmian związanych z rozwojem nowotworów w obrębie układu pokarmowego. Wszystkie badania w pakiecie wykonywane są z próbki kału.
Pakiet profilaktyka nowotworów żołądka i jelit – jakie badania zawiera pakiet?
Pakiet składa się z trzech istotnych badań, które wspólnie dają pełniejszy obraz zdrowia układu pokarmowego.
- Krew utajona w kale metodą ilościową – jest to badanie przesiewowe w kierunku raka jelita grubego.
- Helicobacter pylori w kale – antygen – metoda automatyczna – badanie to pozwala na wykrycie obecności bakterii Helicobacter pylori w przewodzie pokarmowym. Jest ona znanym czynnikiem ryzyka rozwoju choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, a także, w dłuższej perspektywie, raka żołądka. Wczesne wykrycie i eradykacja bakterii mogą zapobiec poważnym powikłaniom.
- Kalprotektyna w kale (ilościowo) – to marker stanu zapalnego jelit. Podwyższony poziom kalprotektyny może wskazywać na obecność procesów zapalnych w jelitach, takich jak nieswoiste choroby zapalne jelit (np. choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego), a także być pomocny w różnicowaniu chorób zapalnych od czynnościowych.
Pakiet profilaktyka nowotworów żołądka i jelit – kto i kiedy powinien wykonać pakiet badań?
Pakiet badań profilaktycznych w kierunku nowotworów żołądka i jelit jest zalecany przede wszystkim osobom:
- po 50. roku życia, w ramach regularnych badań przesiewowych,
- z rodzinną historią nowotworów jelita grubego lub żołądka,
- doświadczającym niepokojących objawów ze strony układu pokarmowego, takich jak przewlekłe bóle brzucha, zmiany rytmu wypróżnień (biegunki, zaparcia), niewyjaśniona utrata masy ciała, anemia, obecność krwi w stolcu,
- zmagającym się z przewlekłymi problemami trawiennymi, mimo braku innych jasnych przyczyn,
- monitorującym stan zdrowia po leczeniu lub w przypadku chorób zapalnych jelit.
Pakiet profilaktyka nowotworów żołądka i jelit – możliwe przyczyny odchyleń od normy
Odchylenia od normy w poszczególnych badaniach pakietu są wskazówką do pogłębienia diagnostyki.
- Krew utajona w kale - pozytywny wynik może sugerować krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą być spowodowane polipami, hemoroidami, uchyłkami, stanami zapalnymi (np. wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Crohna), wrzodami żołądka/dwunastnicy, a także, co najważniejsze, nowotworami jelita grubego. Wynik pozytywny jest wskazaniem do konsultacji z lekarzem i kolonoskopii.
UWAGA! Jeśli wynik jest ujemny, badanie należy powtórzyć jeszcze dwa razy, w różnych dniach. Dopiero trzykrotny ujemny wynik jest podstawą do wykluczenia procesu nowotworowego.
- Antygen Helicobacter pylori w kale - pozytywny wynik świadczy o aktywnej infekcji bakterią Helicobacter pylori, która może prowadzić do zapalenia błony śluzowej żołądka, choroby wrzodowej, a w długiej perspektywie zwiększa ryzyko rozwoju raka żołądka.
- Kalprotektyna w kale - wynik prawidłowy < 50 μg/g – brak stanu zapalnego. 50-150 μg/g – łagodny stan zapalny – monitorowanie i powtórzenie badania po 6-8 tygodniach. Wynik > 150 μg/g jest wskazaniem do konsultacji z lekarzem i kolonoskopii, wskazuje na aktywny stan zapalny.
Pakiet profilaktyka nowotworów żołądka i jelit – przygotowanie do badania
Przygotowanie do badań z kału jest proste, ale wymaga dokładności, aby zapewnić wiarygodność wyników.
- Zaleca się odstawienie IPP na 2 tygodnie przed badaniem, a antybiotyków na 4 tygodnie przed badaniem. Zaleca się również unikanie spożywania mięsa czerwonego, suplementów żelaza, niektórych warzyw (np. brokuły, rzodkiewka) oraz leków (np. NLPZ, aspiryna) na kilka dni przed badaniem, aby uniknąć fałszywie pozytywnych wyników.
- Pakiet wymaga dostarczenia próbek do każdego z trzech badań w OSOBNYCH pojemniczkach. Oznacza to, że z jednego wypróżnienia należy pobrać trzy oddzielne próbki do trzech różnych pojemników (lub trzy próbki z różnych dni, jeśli tak zaleci lekarz lub laboratorium w przypadku krwi utajonej).
- Próbki należy jak najszybciej dostarczyć do laboratorium. W przypadku braku możliwości natychmiastowego dostarczenia, przechowywać w lodówce w temperaturze 2-8°C, nie dłużej niż 24 godziny.
Pakiet profilaktyka nowotworów żołądka i jelit – co może wpłynąć na wynik?
Na wyniki badań kału mogą wpływać różne czynniki:
- Krew utajona w kale:
- fałszywie pozytywne - krwawienia z dziąseł, nosa, spożycie czerwonego mięsa (jeśli metoda jest nieimmunologiczna), niektóre leki (NLPZ, aspiryna), spożycie pokarmów bogatych w peroksydazę (brokuły, rzodkiewka, chrzan);
- fałszywie negatywne - niska ilość krwawienia, nieregularne krwawienia (wymagające wielokrotnego pobrania próbek), zbyt szybki pasaż jelitowy.
- Helicobacter pylori w kale:
- fałszywie negatywne - stosowanie antybiotyków, inhibitorów pompy protonowej (IPP) lub bizmutu na krótko przed badaniem. Zaleca się odstawienie IPP na 2 tygodnie, a antybiotyków na 4 tygodnie przed badaniem, po konsultacji z lekarzem.
Dodatkowe przygotowanie
Próbki do badania należy dostarczyć w trzech osobnych pojemniczkach.