Elastaza trzustkowa w kale

Elastaza trzustkowa w kale – więcej informacji

Elastaza trzustkowa to jeden z głównych enzymów wydzielanych przez trzustkę, odpowiedzialny za trawienie białek w przewodzie pokarmowym. Co istotne, po spełnieniu swojej funkcji enzym ten przechodzi przez przewód pokarmowy w postaci niezmienionej, dzięki temu jego stężenie w próbce kału bardzo dokładnie odzwierciedla ilość elastazy wydzielonej przez trzustkę. Badanie wskazuje nie tylko na produkcję elastazy, ale pośrednio obrazuje wydzielanie innych enzymów trzustkowych, co czyni je dobrym wskaźnikiem czynności zewnątrzwydzielniczej trzustki.

Elastaza trzustkowa w kale – kto i kiedy powinien wykonać badanie?

Badanie stężenia elastazy trzustkowej w kale jest wskazane w celu potwierdzenia diagnozy niewydolności trzustki, ale również w celu jej wykluczenia.

Wskazaniami do wykonania oznaczenia stężenia elastazy trzustkowej w kale mogą być następujące objawy:

• tłuszczowe stolce (steatorrhoea),
• wzdęcia i cuchnące gazy,
• uporczywy dyskomfort w jamie brzusznej, przewlekłe lub nawracające bóle brzucha,
• niewyjaśniona utrata masy ciała (po wykluczeniu innych przyczyn, np. nowotworu),
• uporczywe nudności i wymioty,
• problemy z trawieniem białek i tłuszczów, objawiające się np. uczuciem ciężkości po posiłkach,
• u osób z objawami niedoborów witamin A, D, E, K.

Badanie to może być również pomocne w monitorowaniu postępu chorób trzustki, takich jak przewlekłe zapalenie trzustki, mukowiscydoza, czy w ocenie funkcji trzustki po zabiegach chirurgicznych. Wskazane jest także w przypadkach gdy badania obrazowe nie rozstrzygnęły o diagnozie.

Elastaza trzustkowa w kale – normy

Normy stężenia elastazy trzustkowej w kale są zazwyczaj podawane w mikrogramach na gram stolca (µg/g). Dokładne wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić w zależności od laboratorium, dlatego zawsze należy interpretować wyniki w odniesieniu do norm podanych na wydruku badania.

Ogólne interpretacyjne progi stężenia elastazy trzustkowej w kale to:

• prawidłowa czynność trzustki: > 200 µg/g stolca,
• łagodna lub umiarkowana niewydolność trzustki: 100-200 µg/g stolca,
• ciężka niewydolność trzustki: < 100 µg/g stolca.

Normy dla dorosłych i dzieci są zazwyczaj takie same.

Elastaza trzustkowa w kale – możliwe przyczyny odchyleń od normy

Obniżony poziom elastazy trzustkowej w kale wskazuje na niewydolność trzustki, która może być spowodowana różnymi przyczynami. Najczęściej wynika z przewlekłego zapalenia trzustki, ale może być również spowodowana rzadziej występującymi przyczynami, takimi jak: mukowiscydoza, nowotwór, cukrzyca t.1, celiakia, zespół krótkiego jelita, zespół Shwachmana-Diamonda czy zespół Zollingera-Ellisona.

Wysokie poziomy elastazy trzustkowej w kale nie mają znaczenia klinicznego.

Elastaza trzustkowa w kale – co może wpłynąć na wynik? Przygotowanie do badania

Badanie elastazy trzustkowej w kale nie wymaga specjalnego przygotowania.

• Pobranie próbki - próbkę kału należy pobrać do czystego, suchego pojemnika przeznaczonego do badań laboratoryjnych (dostępnego w aptekach lub punktach pobrań). Wystarczy niewielka ilość kału (około wielkości orzecha laskowego). Ważne jest, aby próbka nie była zanieczyszczona moczem ani wodą. Po pobraniu próbkę należy jak najszybciej dostarczyć do laboratorium.
• Należy unikać pobierania kału gdy jego konsystencja jest bardzo płynna, ponieważ może to utrudniać ocenę.
• Leki, w tym suplementy enzymów trzustkowych - nie jest konieczne odstawianie ich przed badaniem. Metoda laboratoryjna stosowana w badaniu pozwala na odróżnienie enzymu, który jest składnikiem suplementów od ludzkiej elastazy trzustkowej, Z tego względu przyjmowanie leków nie wpłynie na zafałszowanie wyników badania.