Ból żołądka to jedna z najczęstszych dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Może mieć charakter łagodny i przemijający, ale bywa też objawem poważniejszych schorzeń wymagających diagnostyki i leczenia. Jeśli chcesz zrozumieć, skąd bierze się ból żołądka, jak go rozpoznać i kiedy zgłosić się do lekarza – przeczytaj artykuł do końca.
| Z tego artykułu dowiesz się: >> czym jest ból żołądka, gdzie dokładnie jest zlokalizowany i dlaczego bywa mylony z bólem innych narządów jamy brzusznej, >> jakie są najczęstsze przyczyny bólu żołądka, w tym ból żołądka po jedzeniu, w nocy, po alkoholu czy kawie, >> jakie objawy towarzyszące mogą wskazywać na łagodną dolegliwość, a które powinny wzbudzić niepokój, >> jak skutecznie radzić sobie z bólem żołądka – od zmian stylu życia i diety po leczenie farmakologiczne, >> co jeść przy bólu żołądka i jak powinna wyglądać dieta wspierająca regenerację błony śluzowej, >> w jakich sytuacjach ból żołądka wymaga pilnej konsultacji lekarskiej i nie powinien być bagatelizowany. |
Spis treści:
- Co to jest ból żołądka i gdzie boli żołądek?
- Przyczyny bólu żołądka
- Objawy towarzyszące bólowi żołądka
- Diagnostyka bólu żołądka – jakie badania wykonać?
- Jak radzić sobie z bólem żołądka?
- Kiedy ból żołądka wymaga pilnej konsultacji lekarskiej?
- Ból żołądka: odpowiedzi na najczęstsze pytania (FAQ)
Co to jest ból żołądka i gdzie boli żołądek?
Ból żołądka (w klasyfikacji ICD-10 oznaczony kodem R10.1) to dolegliwość zlokalizowana najczęściej w nadbrzuszu, czyli w górnej, środkowej części brzucha – tuż pod mostkiem. Pacjenci opisują go jako pieczenie, kłucie, ucisk lub silny ból żołądka promieniujący do pleców. Niekiedy trudno jednoznacznie wskazać źródło bólu, ponieważ w tej okolicy znajdują się również przełyk, dwunastnica, trzustka i drogi żółciowe.
Przyczyny bólu żołądka
Przyczyny bólu żołądka są bardzo zróżnicowane – od błahych po poważne. Najczęściej obejmują zaburzenia czynnościowe oraz choroby zapalne błony śluzowej. Do najczęstszych należą:
• zapalenie żołądka (ostre lub przewlekłe),
• zakażenie Helicobacter pylori,
• choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy,
• ból żołądka po jedzeniu, zwłaszcza tłustym lub obfitym,
• ból żołądka po alkoholu lub kawie,
• stres i napięcie nerwowe,
• niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ).
Ostry ból żołądka może być również objawem krwawienia z przewodu pokarmowego lub perforacji wrzodu i wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej.
>> Zobacz też: Choroba wrzodowa, dyspepsja, infekcja Helicobacter pylori – diagnostyka i postępowanie
Objawy towarzyszące bólowi żołądka
Ból żołądka rzadko występuje samodzielnie. Często towarzyszą mu inne objawy ze strony układu pokarmowego, które pomagają w rozpoznaniu przyczyny.
Najczęściej obserwuje się:
• nudności i wymioty,
• zgagę i odbijanie,
• uczucie pełności po posiłku,
• ból żołądka w nocy lub ból żołądka w nocy, który wybudza ze snu,
• utratę apetytu,
• spadek masy ciała.
Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż kilka tygodni, mówimy o przewlekłym bólu żołądka, który zawsze wymaga diagnostyki.
Diagnostyka bólu żołądka – jakie badania wykonać?
Nowoczesna diagnostyka bólu żołądka opiera się na dokładnym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz odpowiednio dobranych testach. Szczególną rolę może odgrywać wykrycie zakażenia Helicobacter pylori.
Najczęściej wykonywane badania to:
• gastroskopia z oceną błony śluzowej,
• badanie na obecność Helicobacter pylori w kale – metoda nieinwazyjna, szczególnie zalecana u młodszych pacjentów,
• badania laboratoryjne (morfologia, CRP),
• USG jamy brzusznej w diagnostyce różnicowej.
Wczesne rozpoznanie zakażenia H. pylori ma kluczowe znaczenie, ponieważ bakteria ta zwiększa ryzyko choroby wrzodowej i raka żołądka.
Jak radzić sobie z bólem żołądka?
Postępowanie zależy od przyczyny dolegliwości. W łagodnych przypadkach wystarczają zmiany stylu życia i krótkotrwałe leczenie objawowe. W innych konieczne jest leczenie przyczynowe, np. eradykacja Helicobacter pylori.
Najczęściej stosuje się:
• leki zmniejszające wydzielanie kwasu solnego (IPP),
• leki osłaniające błonę śluzową żołądka,
• probiotyki jako wsparcie terapii,
• modyfikację diety i unikanie czynników drażniących.
Domowe sposoby na ból żołądka
Domowe sposoby na ból żołądka mogą przynieść ulgę przy łagodnych dolegliwościach. Warto jednak traktować je jako uzupełnienie, a nie zamiennik diagnostyki.
Pomocne mogą być:
• ciepły termofor na nadbrzusze,
• napary z rumianku lub siemienia lnianego,
• jedzenie mniejszych, regularnych posiłków,
• unikanie alkoholu i kawy.
Co jeść przy bólu żołądka?
Dieta na ból żołądka powinna być lekkostrawna i oparta na produktach, które nie podrażniają błony śluzowej. Zaleca się gotowane warzywa, ryż, kaszę manną, chude mięso i ryby, banany, sucharki, suchy tost oraz picie wody niegazowanej.
Unikać należy potraw smażonych, ostrych przypraw i dużych ilości cukru.
Kiedy ból żołądka wymaga pilnej konsultacji lekarskiej?
Natychmiast zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się:
• silny ból żołądka o nagłym początku,
• krwiste wymioty lub czarne stolce,
• ból żołądka promieniujący do pleców z gorączką,
• niezamierzona utrata masy ciała,
• ból u osób po 50. roku życia pojawiający się po raz pierwszy.
Ból żołądka: odpowiedzi na najczęstsze pytania (FAQ)
Jeśli ból jest nagły i silny, towarzyszą mu wymioty krwiste lub czarne stolce, gorączka, utrata masy ciała lub pojawia się u osób po 50. roku życia – zgłoś się do lekarza.
Ból trzustki promieniuje do pleców i często występują nudności oraz wymioty. Ból żołądka zwykle związany jest z posiłkami i odczuwany w nadbrzuszu.
Ból żołądka może przypominać dolegliwości ze strony pęcherzyka żółciowego, serca lub trzustki.
Najlepiej półleżąco, z lekko podpartym tułowiem. Ciepły termofor może przynieść ulgę.
Krótko po jedzeniu – kilka godzin. Jeśli ból powtarza się przez tygodnie lub miesiące, wymaga konsultacji lekarskiej.
Bibliografia
- Ford AC, Mahadeva S, Carbone MF, Lacy BE, Talley NJ. Functional dyspepsia. Lancet. 2020
- Gabbard S, Vijayvargiya N. Functional dyspepsia: How to manage the burn and the bloat. Cleve Clin J Med. 2024
- Gravina AG, Zagari RM, De Musis C, Romano L, Loguercio C, Romano M. Helicobacter pylori and extragastric diseases: A review. World J Gastroenterol. 2018
