Pakiet insulinooporność i glikemia pod kontrolą

Symbol: PKINSOP

Pakiet badań INSULINOOPORNOŚĆ I GLIKEMIA POD KONTROLĄ to zestawienie czterech kluczowych testów, które pomagają ocenić stan gospodarki węglowodanowej organizmu. Jest on szczególnie polecany osobom, które chcą sprawdzić ryzyko rozwoju insulinooporności oraz cukrzycy typu 2.

Insulinooporność to stan, w którym komórki organizmu stają się mniej wrażliwe na działanie insuliny – hormonu odpowiedzialnego za regulację poziomu cukru (glukozy) we krwi. W efekcie trzustka musi produkować coraz więcej insuliny, by utrzymać prawidłowy poziom glukozy. Nieleczona insulinooporność może prowadzić do rozwoju cukrzycy typu 2 oraz innych powikłań metabolicznych. Regularne monitorowanie parametrów laboratoryjnych jest kluczowe w profilaktyce i wczesnym wykrywaniu zaburzeń gospodarki węglowodanowej, pozwala ocenić ryzyko i podjąć działania, które mogą poprawić stan zdrowia, zanim rozwinie się cukrzyca, lub wykryć chorobą na wczesnym etapie i zapobiegać poważnym jej powikłaniom.

W skład pakiety wchodzą następujące badania:

• glukoza na czczo – podstawowe badanie wykorzystywane w diagnostyce cukrzycy typu 2
• hemoglobina glikowana - daje obraz średniego poziomu cukru we krwi z ostatnich 2-3 miesięcy. Wynik HbA1c nie zależy od wahań glukozy w ciągu dnia, dlatego jest dobrym wskaźnikiem długoterminowej kontroli glikemii
• insulina na czczo - wysoki poziom insuliny, mimo prawidłowego lub tylko nieznacznie podwyższonego poziomu glukozy, jest silnym wskaźnikiem insulinooporności. Jest obrazem nadmiernej pracy trzustki w celu utrzymania prawidłowej glikemii.
• wskaźnik HOMA-IR – wyliczany na podstawie wyników glukozy i insuliny na czczo, służy do oceny insulinooporności.

Kto i kiedy powinien wykonać badania?

Pakiet przeznaczony jest dla każdego, jako profilaktyka zdrowotna.

Szczególnie polecany jest dla osób, u których występują czynniki ryzyka rozwoju insulinooporności i cukrzycy, takie jak:

• nadwaga lub otyłość (zwłaszcza typu brzusznego);
• niska aktywność fizyczna;
• dieta bogata w produkty wysoko przetworzone, cukry proste, tłuszcze nasycone;
• cukrzyca typu 2 w rodzinie;
• nadciśnienie tętnicze;
• podwyższony poziom cholesterolu lub trójglicerydów
• przebyta cukrzyca ciążowa lub urodzenie dziecka o masie powyżej 4 kg
• zespól policystycznych jajników (PCOS).

Pakiet jest również elementem profilaktyki zdrowotnej dla osób spoza wymienionych grup ryzyka. Insulinooporność i cukrzyca początkowo nie dają wyraźnych objawów, jedynym sposobem na wykrycie zmian na wczesnym etapie są badania laboratoryjne.

Badania powinny również wykonać osoby z objawami sugerującymi insulinooporność, np. przewlekłe zmęczenie, senność po posiłkach, trudności z utratą masy ciała czy napady głodu na słodycze.

Możliwe przyczyny odchyleń od normy

Podwyższony poziom glukozy na czczo może świadczyć o stanie przedcukrzycowym lub o rozwijającej się cukrzycy. Jest wskazaniem do ponownego badania glukozy na czczo (wynik ≥ 126 mg/dl), lub do wykonania krzywej cukrowej (wynik 100-125 mg/dl).

Hemoglobina glikowana - wynik powyżej normy może wskazywać na nieprawidłową gospodarkę węglowodanową i stan przedcukrzycowy (wartości 5,7–6,4%) lub o cukrzycy (wartość ≥ 6,5%).

Wysoki poziom insuliny, mimo prawidłowego lub tylko nieznacznie podwyższonego poziomu glukozy, jest silnym wskaźnikiem insulinooporności.

Wysoka wartość HOMA-IR (> 2,5) przemawia za występowaniem insulinooporności i jest wskazówką do ewentualnego pogłębienia diagnostyki.

Przygotowanie do badania

Badania należy wykonywać w godzinach porannych, na czczo, po 8-12 godzinach od ostatniego posiłku. W przeddzień badania należy zachować zwyczajowo stosowaną dietę, należy powstrzymać się od intensywnego - odbiegającego od codziennej rutyny - wysiłku fizycznego. Wskazane jest aby pacjent był po przespanej nocy

Co może wpłynąć na wynik

Na wyniki badań wchodzących w skład pakietu mogą mieć wpływ czynniki, które nie są bezpośrednio związane z cukrzycą czy insulinoopornością. Spożycie posiłku, a nawet niewielkiej ilości słodkiego napoju, może spowodować gwałtowny wzrost poziomu glukozy i insuliny, co zaburzy wiarygodność pomiarów. Również zbyt długo okres postu wpływa na wyniki badania.

Czynnikiem wpływającym na wynik są również niektóre leki, np. glikokortykosteroidy , ponadto stres, brak snu, aktywna infekcja.