Przeciwciała przeciwko GAD (cukrzyca)

Przeciwciała przeciwko GAD (cukrzyca) - więcej informacji o badaniu

Przeciwciała przeciw dekarboksylazie kwasu glutaminowego, w izoformie 65 kD (anty-GAD), są jednym z poznanych rodzajów autoprzeciwciał przeciwwyspowych występujących w autoimmunologicznej postaci cukrzycy (typ 1). Do pozostałych należą ICA, IAA, IA-2 oraz przeciwciała przeciw fosfatazie tyrozyny.

W cukrzycy typu 1 dochodzi do niszczenia komórek beta wysp Langerhansa na drodze autoimmunologicznej, co prowadzi do zaniku wydzielania insuliny. Choroba ujawnia się klinicznie dopiero po uszkodzeniu ponad 80% komórek, dlatego przez długi czas ma przebieg utajony. Przeciwciała anty-GAD występują w 60% nowo zdiagnozowanych przypadków cukrzycy typu 1.

Cukrzyca typu LADA (z ang. Latent autoimmune diabetes in adults) jest późno ujawniającą się cukrzycą o podłożu autoimmunologicznym (typ 1). Ujawnia się najczęściej w 4.–5. dekadzie życia, a ze względu na podobną symptomatologię może być błędnie rozpoznana jako cukrzyca typu 2. Rozpoznanie cukrzycy typu LADA opiera się na stwierdzeniu obecności przeciwciał anty-GAD, które nie występują w cukrzycy typu 2.

Przeciwciała anty-GAD mogą być wykrywane we krwi nawet na 10 lat przed wystąpieniem objawów klinicznych i są obecne u 70–90% osób w stanie przedcukrzycowym. Stanowią skuteczny marker wczesnego procesu destrukcji komórek beta trzustki o podłożu immunologicznym.

U osób zdrowych obecność jednego rodzaju przeciwciał skierowanych przeciw komórkom wysp trzustkowych wiąże się z niewielkim ryzykiem rozwoju cukrzycy. Natomiast jednoczesna obecność różnych rodzajów autoprzeciwciał świadczy o 90% prawdopodobieństwie wystąpienia choroby autoimmunizacyjnej.

Przeciwciała anty-GAD są stwierdzane również u chorych na rzadką neurologiczną chorobę o podłożu autoimmunizacyjnym - zespół sztywnego człowieka (z ang. stiff man syndrome).

Przeciwciała przeciwko GAD (cukrzyca) - kto i kiedy powinien wykonać badanie?

Badanie przeciwciał anty-GAD powinny wykonać przede wszystkim osoby, u których konieczne jest ustalenie autoimmunologicznego podłoża cukrzycy lub ocena ryzyka jej rozwoju.

Badanie jest szczególnie wskazane:

• u osób w trakcie diagnostyki cukrzycy typu 1,
• u osób dorosłych, u których cukrzyca ujawnia się później i wymaga różnicowania między cukrzycą typu 2 a cukrzycą typu LADA,
• u osób z podwyższonym ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 1, zwłaszcza u krewnych pierwszego stopnia osób chorych na cukrzycę typu 1,
• u osób w stanie przedcukrzycowym, u których poszukuje się wczesnych markerów autoimmunizacyjnej destrukcji komórek beta trzustki,
• u pacjentów z podejrzeniem zespołu sztywnego człowieka.

Przeciwciała przeciwko GAD (cukrzyca) - możliwe przyczyny odchyleń od normy

Obecność przeciwciał anty-GAD może wskazywać na:

• cukrzycę typu 1,
• cukrzycę typu LADA,
• ryzyko rozwoju cukrzycy typu 1,
• zespół sztywnego człowieka.

Przeciwciała przeciwko GAD (cukrzyca) - przygotowanie do badania

Materiałem do badania jest krew. Pacjent nie musi być na czczo. Zaleca się unikanie pobrania materiału bezpośrednio po obfitym posiłku.