Badanie sIgA (sekrecyjna/wydzielnicza immunoglobulina A) w kale to nieinwazyjny test laboratoryjny oceniający stan lokalnej odporności błony śluzowej jelit, która stanowi kluczowy ważny element bariery jelitowej.
Badanie IgA z krwi ocenia ogólną odporność humoralną organizmu, natomiast oznaczanie sIgA bezpośrednio w kale pozwala precyzyjnie sprawdzić jak układ immunologiczny reaguje na bodźce wewnątrz przewodu pokarmowego.
Wydzielnicza IgA (sIgA) to specyficzny rodzaj przeciwciał syntetyzowany przez komórki plazmatyczne w ścianie jelita. Występuje w postaci dimeru połączonego ze składnikiem sekrecyjnym (SC), co chroni ją przed strawieniem przez enzymy w żołądku i jelitach.
sIgA pełni funkcję strażnika w pierwszej linii obrony śluzówek:
- neutralizuje patogeny - wiąże wirusy, bakterie oraz grzyby, uniemożliwiając im przyleganie (adhezję) do komórek nabłonka jelitowego;
- wpływa na stan mikrobioty jelitowej - zapobiega przerostowi patogenów, sprzyjając homeostazie pożytecznych bakterii jelitowych;
- wpływa na odporność ogólną - stan mikrobioty jelitowej i poziom sIgA modulują ogólnoustrojową odpowiedź odpornościową. Przewlekły spadek sIgA w jelitach (wywołany np. stresem lub złą dietą) otwiera drogę dla patogenów w całym organizmie.
sIgA wydzielnicza IgA w kale - kto i kiedy powinien wykonać badanie?
Oznaczanie sIgA bezpośrednio w kale ma zastosowanie w diagnostyce procesów toczących się lokalnie w przewodzie pokarmowym.
Badanie to wykonuje się, aby ocenić stan funkcjonalny bariery jelitowej oraz stopień aktywacji tkanki limfatycznej GALT (tkanki odpornościowej jelit) w odpowiedzi na bodźce wewnątrzjelitowe.
Główne wskazania to:
- przewlekłe dolegliwości jelitowe, których przyczyny nie została potwierdzona w innych badaniach, w tym wzdęcia, zaparcia, przewlekłe biegunki, bóle brzucha;
- dysbioza jelitowa, np. jako uzupełnienie badań FloraGEN lub Organix Gastro, także podejrzenie dysbiozy;
- pomocniczo w diagnostyce alergii i nadwrażliwości pokarmowych (szczególnie w mechanizmie IgE-niezależnym);
- w chorobach autoimmunologicznych (w tym celiakii i enteropatiach) w celu weryfikacji funkcji odpornościowej śluzówki jelit;
- monitorowania efektów terapii probiotycznej lub mikrobiologicznej;
- ocena zaostrzeń w Zespole Jelita Drażliwego (IBS), zwłaszcza postaci biegunkowej (IBS-D), gdzie obserwuje się podwyższone stężenia tego parametru.
sIgA wydzielnicza IgA w kale - normy i interpretacja wyników
Dokładne zakresy referencyjne mogą się nieznacznie różnić w zależności od laboratorium Standardowo dla osób dorosłych najczęściej podawana norma sIgA wynosi 510 – 2040 µg/ml (lub mg/l).
Przyczyny odchyleń od normy
- Podwyższony poziom sIgA - świadczy o wzmożonej reakcji obronnej i toczącym się miejscowym stanie zapalnym w jelitach. Może być wywołany aktywną infekcją (bakteryjną, wirusową, pasożytniczą), przerostem grzybów (np. Candida), silną reakcją na alergeny pokarmowe lub nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit.
- Obniżony poziom sIgA - wskazuje na osłabienie odporności śluzówkowej i upośledzenie funkcji ochronnej bariery jelitowej. Często występuje u osób zmagających się z przewlekłym stresem, niedożywieniem, a także u pacjentów z wrodzonym (genetycznym) niedoborem IgA. Wiąże się z wysoką podatnością na wnikanie patogenów i rozwój alergii.
sIgA wydzielnicza IgA w kale - co może wpłynąć na wyniki?
Na poziom sIgA wpływ mają przyjmowane leki:
- NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne): ibuprofen, ketoprofen czy naproksen przyjmowane na 14 dni przed badaniem obniżają poziom sIgA w kale, dając wynik fałszywie ujemny;
- antybiotyki, leki przeciwpasożytnicze, przeciwgrzybicze - badanie najlepiej wykonać minimum 2 tygodnie po zakończeniu leczenia;
sIgA wydzielnicza IgA w kale - przygotowanie do badania
Przed badaniem należy utrzymywać swoją standardową dietę, nie wprowadzać radykalnych zmian żywieniowych ani głodówek na kilka dni przed pobraniem.
Prawidłowe pobranie materiału do badania:
- kał należy oddać do czystego, suchego naczynia (np. na specjalne podkłady papierowe do muszli). Próbka nie może mieć kontaktu z moczem, wodą z toalety ani detergentami;
- następnie pobierając materiał z 3 różnych miejsc tej samej porcji stolca, przenieść część do pojemnika zakupionego w aptece. Pojemnik na kał powinien być napełniony do maksymalnie 1/4 wysokości;
- po pobraniu pojemnik należy szczelnie zamknąć i jak najszybciej dostarczyć do laboratorium. Jeśli nie jest to możliwe próbkę należy przechowywać w lodówce (w temperaturze 2-8°C).