Badanie ogólne moczu wraz z oceną mikroskopową jego osadu to podstawowe badanie laboratoryjne, którego wynik pozwala uzyskać wiele cennych informacji na temat stanu zdrowia pacjenta. Pasma śluzu to jeden z elementów, które możemy znaleźć w wyniku oceny osadu moczu.
| Z tego artykułu dowiesz się: >> Co to są pasma śluzu w moczu i skąd bierze się śluz w moczu? >> Czy pasma śluzu w moczu zawsze świadczą o problemach zdrowotnych? >> Czy śluz w moczu u dziecka świadczy o chorobie? >> Co robić w razie wystąpienia śluzu w moczu i jakie badania dodatkowe warto wykonać? |
Spis treści:
- Czym są pasma śluzu w moczu?
- Liczne pasma śluzu w moczu: co to znaczy?
- Jakie badanie może wykryć śluz w moczu?
- Przyczyny obecności śluzu w moczu
- Kiedy liczne pasma śluzu w moczu nabierają znaczenia diagnostycznego?
- Jakie objawy mogą pojawić się przy pasmach śluzu w moczu?
- Jak przeciwdziałać licznym pasmom śluzu w moczu?
- Liczne pasma śluzu w moczu: najczęstsze pytania (FAQ)
Czym są pasma śluzu w moczu?
Pasma śluzu to długie, niekiedy rozgałęzione struktury przypominające taśmy, które są typowo bezbarwne i mają różną szerokość. Pod względem biochemicznym są to glikoproteiny, a więc białka z cukrową komponentą. Za obecność śluzu w moczu odpowiadają przede wszystkim takie komórki jak:
- komórki kubkowe – które znajdują się przede wszystkim w obrębie błony śluzowej cewki moczowej i narządów rodnych, produkują mucyny, a więc wspomniane już glikoproteiny współtworzące śluz,
- komórki urothelium (a więc nabłonka przejściowego) – wyściela on przede wszystkim pęcherz moczowy, część cewki moczowej, miedniczki nerkowe, ale i moczowody,
- gruczoły Littrego – znajdujące się w obrębie w cewki moczowej.
>> Sprawdź: Śródmiąższowe zapalenie nerek – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie
Jakie funkcje pełni śluz wyściełające drogi moczowe?
Śluz produkowany przez wymienione w powyższym akapicie komórki pełni ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu moczowo-płciowego. Należy w tym miejscu wspomnieć przede wszystkim o takich właściwościach śluzu jak:
- ochrona komórek nabłonka przed substancjami znajdującymi się w moczu,
- ochrona przed tarciem mechanicznym i uszkodzeniami śluzówki,
- zapobieganie przyleganiu drobnoustrojów, w tym bakterii, a więc tym samym zmniejszenie ryzyka infekcji,
- utrzymywanie prawidłowego nawilżenia w obrębie błony śluzowej,
- branie udziału w sygnalizacji i reakcjach układu immunologicznego – na przykład w trakcie infekcji.
>> Przeczytaj: Swędzenie pochwy – możliwe przyczyny, objawy i leczenie świądu okolic intymnych
Liczne pasma śluzu w moczu: co to znaczy?
Sformułowanie liczne pasma śluzu odnosi się do sytuacji, w której obserwuje się zwiększoną ilość włóknistych, nitkowatych struktur śluzowych. Należy mieć jednak świadomość, że taki opis uzyskany w wyniku badania osadu moczu nie musi świadczyć o chorobie. W większości przypadków izolowana obecność licznych pasm śluzu w moczu nie jest związana ze schorzeniami układu moczowego i jest wyłącznie przypadkowym, fizjologicznym znaleziskiem. Taki stan może być związany również z intensywnym wysiłkiem fizycznym i odwodnieniem organizmu.
Jakie badanie może wykryć śluz w moczu?
Badaniem laboratoryjnych, które pozwala na ocenę ilości śluzu w moczu jest badanie jego osadu. Jest to część badania ogólnego moczu, w której poza oceną śluzu weryfikuje się również obecność i ilość innych elementów, w tym krwinek czerwonych (erytrocytów), krwinek białych (leukocytów), bakterii, kryształów czy wałeczków. Warto w tym miejscu podkreślić, że zwiększona ilość śluzu w moczu nie powinna być interpretowana w oderwaniu od innych elementów wyniku badania osadu moczu.
Przyczyny obecności śluzu w moczu
W niektórych przypadkach pasma śluzu w moczu mogą współtowarzyszyć pewnym przypadłościom, do których zalicza się między innymi:
- infekcje układu moczowego – na przykład zapalenie cewki moczowej, zapalenie pęcherza moczowego, w tych przypadkach infekcja bakteryjna stymuluje komórki kubkowe do zwiększonej produkcji śluzu, co ma na celu usunięcie drobnoustrojów,
- infekcje dróg rodnych – w tym zapalenie pochwy,
- kamica nerkowa – przesuwające się kamienie drażnią śluzówkę dróg moczowych, stymulując produkcję śluzu,
- choroby autoimmunologiczne – z towarzyszącym zajęciem nerek,
- choroby prostaty – śluz w moczu u mężczyzny może wynikać ze schorzeń prostaty, w tym jej zapalenia i łagodnego rozrostu,
- schorzenia nowotworowe dróg moczowo-płciowych.
W każdej z wymienionych powyżej sytuacji klinicznych obserwuje się również inne odchylenia dotyczące osadu moczu, dlatego izolowane zwiększenie ilości śluzu w moczu nie potwierdza żadnego z tych rozpoznań.
Pasma śluzu w moczu u dziecka: co je powoduje?
Częstą przyczyną obecności pasm śluzu w moczu u dziecka jest nieprawidłowy sposób pobrania próbki moczu. U małych dzieci pobranie moczu może sprawiać problemy natury technicznej, co sprzyja uzyskaniu takiego wyniku. Jeżeli pasmom śluzu w moczu towarzyszą inne odchylenia laboratoryjne, a dziecko gorączkuje – należy niezwłocznie wykluczyć zakażenie układu moczowego (ZUM).
>> Zobacz: ZUM u dzieci i niemowląt – objawy, przyczyny i leczenie zakażenia układu moczowego
Pasma śluzu w moczu w ciąży: co je powoduje?
Obecność pasm śluzu w moczu u ciężarnej to dość powszechne zjawisko. Może ono wynikać ze zmian hormonalnych, które zwiększają produkcję śluzu w obrębie dróg rodnych. Co więcej, ciąża zwiększa ryzyko wystąpienia zakażenia układu moczowego, dlatego warto również ocenić pozostałe elementy wyniku badania moczu i zapytać o ewentualne objawy kliniczne.
Kiedy liczne pasma śluzu w moczu nabierają znaczenia diagnostycznego?
Pasma śluzu w moczu mogą mieć znaczenie diagnostyczne w sytuacji, gdy współwystępują z innym odchyleniami laboratoryjnymi. Jak już bowiem wspomniano, izolowane zwiększenie ilości pasm śluzu jest nieistotne z klinicznego punktu widzenia. Poniżej zostaną przedstawione konkretne sytuacje kliniczne, współwystępowania zwiększonej ilości pasm śluzu z innymi odchyleniami.
Pasma śluzu w moczu i obecność bakterii
Tego rodzaju odchylenia uzyskane w wyniku badania moczu świadczą zazwyczaj o infekcji, w tym na przykład o:
- zapaleniu cewki moczowej,
- zapaleniu pęcherza moczowego,
- odmiedniczkowym zapaleniu nerek.
Nabłonki płaskie przy pasmach śluzu w moczu
Jeżeli w wyniku badania osadu moczu odnotowuje się obecność pasm śluzu i nabłonków płaskich, to zazwyczaj świadczy to o zanieczyszczeniu próbki moczu. Jeżeli nie ma żadnych innych odchyleń (np. zwiększonej liczby leukocytów czy bakterii) to taki wynik nie ma znaczenia diagnostycznego.
>> Przeczytaj: Laboratoryjne badania nerek
Współwystępowanie śluzu w moczu, erytrocytów oraz kryształów
Taki wynik jest najczęściej związany z występowaniem kamicy nerkowej. W takiej sytuacji konieczne jest przeprowadzenie wnikliwego wywiadu chorobowego, badania przedmiotowego, a także badań obrazowych, mających na celu potwierdzenie rozpoznania kamicy nerkowej.
Liczne pasma śluzu, białka i wałeczki
Tego rodzaju połączenie odchyleń może wskazywać na nieprawidłowości dotyczące nerek, w tym między innymi kłębuszkowe zapalenie nerek i ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek. Taki wynik osadu moczu wymaga pogłębienia diagnostyki.
Jakie objawy mogą pojawić się przy pasmach śluzu w moczu?
Izolowana obecność śluzu w moczu jest zazwyczaj bezobjawowa. Jeżeli jednak w wyniku osadu moczu pojawiają się leukocyty i bakterie, to wówczas można spodziewać się wystąpienia objawów zakażenia układu moczowego, w tym gorączki, bólu w podbrzuszu, pieczenia przy oddawaniu moczu czy też częstomoczu. Jeżeli poza pasmami śluzu w moczu pojawią się krwinki czerwone, a także kryształy – mogą pojawić się objawy kamicy nerkowej, w tym silny ból w okolicy lędźwiowej, nudności, wymioty, a także krwiomocz.
Jakie inne badania wykonać przy licznych pasmach śluzu w moczu?
Wykonanie jakich procedur diagnostycznych może zlecić lekarz w celu pogłębienia diagnostyki? Należy w tym miejscu wymienić przede wszystkim takie badania jak:
- stężenie białka CRP,
- morfologia krwi obwodowej,
- stężenie kreatyniny,
- posiew moczu,
- USG jamy brzusznej (badanie ultrasonograficzne),
- tomografia komputerowa brzucha i miednicy mniejszej.
| Wskazówka: Należy wyraźnie podkreślić, jak ważną kwestią jest odpowiednie pobranie moczu do badania. Zastosowanie się do określonych zasad pozwala na uniknięcie zanieczyszczeń, a także domieszki wydzielin z dróg rodnych. Dzięki temu rośnie znaczenie diagnostyczne uzyskanych wyników. |
Jak przeciwdziałać licznym pasmom śluzu w moczu?
Sama obecność śluzu w moczu nie wymaga leczenia. Jednak w przypadku istotnie zwiększonej jego ilości warto skupić się na odpowiednim nawodnieniu organizmu i prawidłowej pielęgnacji okolic moczowo-płciowych.
Czy można przeciwdziałać pojawieniu się śluzu w moczu?
Śluz w moczu to w większości sytuacji klinicznych fizjologiczne zjawisko. Z tego powodu nie ma powodu do przeciwdziałania jego pojawianiu się w moczu. Warto jednak pamiętać o prawidłowej technice pobierania próbki moczu do badań.
>> Zobacz: Badanie moczu a okres. Czy miesiączka ma wpływ na badanie moczu?
Liczne pasma śluzu w moczu: najczęstsze pytania (FAQ)
Śluz w moczu budzi wiele wątpliwości wśród pacjentów. Poniżej odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.
Obecność śluzu w moczu nie ma znaczenia diagnostycznego jeżeli występuje bez innych, istotnych odchyleń laboratoryjnych. W większości przypadków śluz w moczu nie świadczy jednak o problemach zdrowotnych.
W obrazie klinicznym zespołu jelita drażliwego obserwuje się niekiedy zwiększoną ilość śluzu, który produkowany jest w przewodzie pokarmowym. W pewnych przypadkach śluz ten może przedostać się również do moczu.
Może to wynikać z wielu przyczyn. Najczęstsze z nich to nieprawidłowy sposób pobrania próbki, a także odwodnienie organizmu. W przypadku wątpliwości warto skonsultować się w pierwszej kolejności ze swoim lekarzem rodzinnym.
Odwodnienie to częsta przyczyna obecności śluzu w moczu. Wynika to powstawania zagęszczonego moczu, który może podrażniać nabłonek dróg moczowych i tym samym stymulować produkcję śluzu.
Śluz w moczu to zazwyczaj przypadkowe znalezisko, które nie wymaga poszerzenia diagnostyki i włączania leczenia. Jednak elementu tego nie należy interpretować w oderwaniu od pozostałych parametrów wyniku badania moczu. W razie jakichkolwiek wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem rodzinnym.
Bibliografia
- B. Solnica i inni, Standardy analityczne w badaniu ogólnym moczu – rekomendacje Polskiego Towarzystwa Diagnostyki Laboratoryjnej, Diagnostyka Lab., 2022;58(1):5-22,
- G. Herold i inni, Medycyna wewnętrzna, repetytorium dla studentów medycyny i lekarzy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004,
- A. Dembińska-Kieć i inni, Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2005 (dodruk), s. 654–659,
- A. Szczeklik, Piotr Gajewski, Interna Szczeklika, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2020/2021,
- J. Tatoń, A. Czech, Diagnostyka internistyczna, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2005.
