Holter serca to badanie, które pozwala ocenić pracę serca przez wiele godzin, najczęściej podczas zwykłej codziennej aktywności. Dzięki temu lekarz może sprawdzić, czy objawy takie jak kołatanie serca, zawroty głowy, zasłabnięcia lub omdlenia mają związek z zaburzeniami rytmu. Sprawdź, na czym polega monitorowanie pracy serca metodą Holtera, kiedy się je wykonuje i czym różni się ono od echa serca.
| Z tego artykułu dowiesz się że: >> Holter EKG to badanie pozwalające monitorować pracę serca przez całą dobę lub dłużej, także podczas codziennych aktywności i snu, >> dzięki ciągłej rejestracji zapisu EKG można wykryć zaburzenia rytmu serca, które nie zawsze są widoczne podczas krótkiego badania w gabinecie, >> Holter pomaga ocenić przyczyny takich objawów jak kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia czy uczucie nierównego bicia serca, >> prawidłowe przygotowanie do badania oraz przestrzeganie zaleceń podczas noszenia urządzenia wpływa na jakość uzyskanych wyników, >> zapisywanie odczuwanych dolegliwości i wykonywanych czynności ułatwia lekarzowi powiązanie objawów z pracą serca, >> Holter EKG i echo serca to dwa różne badania, które dostarczają odmiennych informacji i często wzajemnie się uzupełniają w diagnostyce kardiologicznej, >> wynik badania może pomóc lekarzowi w postawieniu trafnej diagnozy oraz dobraniu odpowiedniego leczenia lub dalszych badań. |
Spis treści:
- Co to jest Holter serca?
- Na czym polega badanie serca Holterem?
- Kiedy lekarz może zlecić Holter serca?
- Co wykrywa Holter serca?
- Jak przygotować się do badania Holterem?
- Jak wygląda dzień z Holterem serca?
- Wynik Holtera serca – jak go rozumieć?
- Echo serca czy Holter – które badanie będzie lepsze?
- Podsumowanie
Co to jest Holter serca?
Holter serca, a dokładniej monitorowanie holterowskie EKG, to metoda długotrwałej rejestracji pracy serca. Aparat zapisuje sygnały elektryczne serca w sposób ciągły, zwykle przez 24-48 godzin, choć w wybranych przypadkach rejestracja może trwać dłużej.
Badanie wykonuje się m.in. przy podejrzeniu zaburzeń rytmu serca, takich jak inne zaburzenia rytmu serca (kod ICD-10: I49) lub migotanie przedsionków i trzepotanie przedsionków (kod ICD-10: I48). W odróżnieniu od krótkiego EKG spoczynkowego Holter pozwala uchwycić nieprawidłowości pojawiające się napadowo, np. tylko podczas wysiłku, snu, stresu albo konkretnej aktywności.
>> Zobacz również: Zaburzenia rytmu serca – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie
Na czym polega badanie serca Holterem?
Badanie polega na przyklejeniu do skóry klatki piersiowej elektrod połączonych z niewielkim rejestratorem. Urządzenie nosi się przy sobie, np. na pasku lub w specjalnym etui. W tym czasie pacjent wykonuje zwykłe czynności, a aparat zapisuje rytm serca.
Podczas badania bardzo ważne jest prowadzenie dzienniczka. Należy zapisywać godzinę i okoliczności wystąpienia objawów, takich jak kołatanie serca, ból w klatce piersiowej, duszność, zawroty głowy, osłabienie, zasłabnięcie lub uczucie nierównej pracy serca. Takie notatki pomagają później sprawdzić, czy zgłaszane dolegliwości pokrywały się z konkretnymi zmianami w zapisie EKG.
Kiedy lekarz może zlecić Holter serca?
Lekarz może zlecić Holter serca wtedy, gdy objawy sugerują napadowe zaburzenia rytmu, ale nie udało się ich uchwycić w standardowym EKG. Dotyczy to zwłaszcza dolegliwości, które pojawiają się nieregularnie i trwają krótko.
Najczęstsze wskazania do badania obejmują:
- nawracające kołatanie serca,
- omdlenia lub stany przedomdleniowe o nieustalonej przyczynie,
- zawroty głowy, osłabienie lub nagłe uczucie „zamierania” serca,
- kontrolę skuteczności leków antyarytmicznych,
- ocenę rytmu serca u pacjentów z wybranymi chorobami serca,
- diagnostykę po udarze o nieustalonej przyczynie, gdy podejrzewa się napadowe migotanie przedsionków,
- podejrzenie nieprawidłowej pracy stymulatora serca lub kardiowertera-defibrylatora.
| Ważne! Holter nie zastępuje pilnej pomocy medycznej. Jeśli ból w klatce piersiowej jest silny, towarzyszy mu duszność, omdlenie, zimne poty lub nagłe pogorszenie stanu, należy niezwłocznie skontaktować się z pomocą medyczną. |
Co wykrywa Holter serca?
Odpowiedź zależy od rodzaju zapisu i czasu trwania monitorowania. Najczęściej badanie służy do oceny rytmu serca i wykrywania nieprawidłowości, które mogą nie pojawić się podczas krótkiej wizyty w gabinecie.
Holter może wykazać m.in.:
- zbyt wolny rytm serca,
- zbyt szybki rytm serca,
- przerwy w pracy serca,
- przedwczesne pobudzenia nadkomorowe i komorowe,
- napadowe częstoskurcze,
- epizody migotania lub trzepotania przedsionków,
- wybrane zaburzenia przewodzenia,
- zmiany odcinka ST, które wymagają ostrożnej oceny klinicznej.
Wynik badania zawsze trzeba interpretować w szerszym kontekście. Nie każda wykryta nieprawidłowość oznacza chorobę wymagającą leczenia. Na przykład pojedyncze dodatkowe pobudzenia mogą pojawiać się także u osób zdrowych. O tym, czy mają znaczenie kliniczne, decydują m.in. ich częstość, rodzaj, okoliczności występowania oraz to, czy towarzyszą im objawy zgłaszane przez pacjenta.
Jak przygotować się do badania Holterem?
Badanie zwykle nie wymaga specjalnego przygotowania. Najczęściej nie trzeba być na czczo, a leki przyjmuje się tak jak zwykle, chyba że lekarz zaleci inaczej. Przed założeniem aparatu dobrze jest wziąć prysznic, ponieważ podczas rejestracji urządzenia nie wolno go moczyć.
Przed badaniem najlepiej:
- założyć wygodne, luźne ubranie,
- nie nakładać balsamu, kremu ani oliwki na skórę klatki piersiowej,
- zabrać listę przyjmowanych leków,
- mieć przy sobie wcześniejsze wyniki EKG, Holtera lub echa serca, jeśli były wykonywane,
- poinformować personel o wszczepionym stymulatorze, kardiowerterze-defibrylatorze lub innych urządzeniach medycznych.
U mężczyzn z obfitym owłosieniem klatki piersiowej może być konieczne miejscowe ogolenie skóry, aby elektrody dobrze się trzymały.
Jak wygląda dzień z Holterem serca?
Dzień z Holterem powinien możliwie przypominać zwykły dzień pacjenta. Nie chodzi o to, aby leżeć i ograniczać wszystkie aktywności, ale o to, by aparat zapisał pracę serca w realnych warunkach.
Podczas badania nie należy brać prysznica, kąpieli, korzystać z basenu ani sauny. Nie powinno się też samodzielnie zdejmować elektrod. Jeśli elektroda się odklei, należy postępować zgodnie z instrukcją otrzymaną przy zakładaniu aparatu.
W dzienniczku warto zapisywać nie tylko objawy, ale również ważniejsze aktywności: sen, wysiłek fizyczny, silny stres, przyjęcie leków czy wypicie kawy. Dzięki temu lekarz może porównać zapis EKG z konkretnymi sytuacjami z dnia.
Wynik Holtera serca – jak go rozumieć?
Wynik Holtera zwykle zawiera informacje o średniej, minimalnej i maksymalnej częstości rytmu serca, liczbie pobudzeń dodatkowych, ewentualnych przerwach rytmu, epizodach częstoskurczu, migotania przedsionków lub innych zaburzeń. Może obejmować również opis zmian odcinka ST. Odcinek ST to fragment zapisu EKG związany z pracą mięśnia sercowego między jego skurczem a powrotem do stanu spoczynku. Nieprawidłowości w tym obszarze mogą czasem sugerować niedokrwienie serca, ale zawsze wymagają interpretacji przez lekarza w kontekście objawów i innych badań.
>> Przeczytaj również: Choroba niedokrwienna serca – przyczyny, objawy i diagnostyka
Automatyczna analiza zapisu nie wystarcza do ostatecznej oceny. Wynik wymaga sprawdzenia przez specjalistę, ponieważ system może błędnie rozpoznać artefakty, nieprawidłowo policzyć część pobudzeń albo nie odróżnić dokładnie niektórych typów częstoskurczu.
Najważniejsze jest to, czy nieprawidłowości w zapisie wystąpiły w tym samym czasie co objawy pacjenta. Jeśli kołatanie serca pojawiło się o konkretnej godzinie, a w zapisie widać wtedy arytmię, wynik ma większe znaczenie diagnostyczne. Jeśli objawy występują rzadko, prawidłowy wynik 24-godzinnego Holtera nie zawsze wyklucza problem – lekarz może wtedy rozważyć dłuższe monitorowanie.
Echo serca czy Holter – które badanie będzie lepsze?
Choć wiele osób zastanawia się, co lepsze echo serca czy Holter, w rzeczywistości badania te pełnią różne funkcje i wzajemnie się uzupełniają. Każde z nich dostarcza innych informacji potrzebnych do postawienia diagnozy.
Holter ocenia głównie rytm i przewodzenie elektryczne serca w czasie. Jest szczególnie przydatny, gdy pacjent zgłasza kołatanie serca, omdlenia, zasłabnięcia lub podejrzenie napadowych arytmii. Echo serca jest badaniem ultrasonograficznym. Pokazuje budowę serca, kurczliwość mięśnia sercowego, pracę zastawek i przepływ krwi.
W praktyce lekarz może zlecić jedno lub oba badania. Przy kołataniu serca częściej potrzebny jest Holter, a przy podejrzeniu wady zastawkowej, niewydolności serca, kardiomiopatii lub ocenie frakcji wyrzutowej – echo serca. Czasem dopiero zestawienie wyników pozwala lepiej ocenić przyczynę objawów.
Podsumowanie
Holter serca jest prostym i nieinwazyjnym badaniem, które pozwala ocenić pracę serca podczas codziennych aktywności i wychwycić zaburzenia rytmu niewidoczne w standardowym EKG. Ostateczna interpretacja wyniku zawsze powinna należeć do lekarza, który oceni jego znaczenie w kontekście objawów i stanu zdrowia pacjenta.
Bibliografia
- Kukla P., Dąbrowski A. Elektrokardiogram rejestrowany metodą Holtera. W: Interna Szczeklika – duży podręcznik. Data aktualizacji: 3.06.2025.
- American Heart Association. Holter Monitor. Dostęp: https://www.heart.org/en/health-topics/arrhythmia/diagnosing-arrhythmia/holter-monitor (data dostępu: 2.06.2026).
- Fabian D. i wsp. Ambulatory ECG Monitoring. StatPearls, NCBI Bookshelf. Dostęp: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK597374/ (data dostępu: 02.06.2026).
- Medonet. Holter EKG – wskazania, przebieg, wyniki. Jak się przygotować? Dostęp: https://www.medonet.pl/badania,holter-ekg—wskazania–przebieg–wyniki–jak-sie-przygotowac-,artykul,1729184.html (data dostępu: 02.06.2026).
- Mayo Clinic. Echocardiogram. Dostęp: https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/echocardiogram/about/pac-20384683 (data dostępu: 02.06.2026).
