Łuszczyca to jedno z najczęściej występujących schorzeń dermatologicznych. Jedną z jej odmian klinicznych jest łuszczyca kropelkowata, nazywana również łuszczycą drobnogrudkową. Przeczytaj poniższy artykuł i dowiedz się więcej na temat łuszczycy kropelkowatej, jej diagnostyki i leczenia.
| Z tego artykułu dowiesz się, że: >> Łuszczyca kropelkowata może wystąpić po przechorowaniu anginy lub innej infekcji o etiologii paciorkowcowej. >> Łuszczyca kropelkowata cechuje się nagłym wysiewem licznych, drobnych zmian grudkowych, którym może towarzyszyć świąd. >> Łuszczyca kropelkowata diagnozowana jest na podstawie obrazu klinicznego, rzadziej konieczne jest pobranie wycinka do badania histopatologicznego. >> W leczeniu łuszczycy kropelkowatej zastosowanie znajduje leczenie miejscowe, fototerapia, a także leczenie ogólne klasycznymi lekami przeciwłuszczycowymi i leczenie biologiczne. |
Spis treści:
- Łuszczyca kropelkowata – co to za choroba?
- Łuszczyca kropelkowata – objawy
- Łuszczyca kropelkowata – przyczyny i czynniki wyzwalające
- Łuszczyca kropelkowata u dzieci i młodzieży – jak różni się jej przebieg?
- Jak diagnozuje się łuszczycę kropelkowatą?
- Łuszczyca kropelkowata – leczenie
- Jak dbać o skórę przy łuszczycy kropelkowatej?
- FAQ: inne najczęstsze pytania o łuszczycę kropelkowatą
Łuszczyca kropelkowata – co to za choroba?
Łuszczyca kropelkowata to jedna z odmian łuszczycy pospolitej, która swoją nazwę wiąże z charakterystycznym obrazem dermatologicznym. Ten rodzaj łuszczycy jest często związany z infekcjami. Występuje przede wszystkim w populacji pediatrycznej i u młodych dorosłych, jednak należy mieć świadomość, że może pojawić się w każdym wieku. W klasyfikacji ICD-10 łuszczyca kropelkowata jest oznaczana kodem L40.5.
>> Przeczytaj także: Łuszczyca – rodzaje, przyczyny, objawy, badania
Czy łuszczyca kropelkowata i grudkowa to samo?
Zgodnie z nomenklaturą dermatologiczną, łuszczycę kropelkowatą określa się również mianem drobnogrudkowej (psoriasis guttata) i łuszczycy wysiewnej. Jednostka chorobowa opisywana w tym artykule bywa określana również jako łuszczyca kropelkowa. Opisane powyżej sformułowania są zazwyczaj używane wymiennie.
Łuszczyca kropelkowata – objawy
Łuszczyca kropelkowata manifestuje się zmianami w obrębie skóry gładkiej, jednak wykwity mogą pojawić się również na paznokciach i na owłosionej skórze głowy. Zmiany skórne pojawiają się nagle i mogą im towarzyszyć dolegliwości świądowe. Ważną cechą, która dotyczy łuszczycy kropelkowatej, jak i innych odmian tej choroby jest dodatni objaw Köbnera. Polega on na pojawianiu się typowych zmian łuszczycowych w miejscu urazu skóry (może być to uraz mechaniczny, ale i na przykład oparzenie).
Jak wygląda łuszczyca kropelkowata?
W obrazie klinicznym łuszczycy kropelkowatej dominują liczne, drobne, rumieniowe zmiany grudkowe, których średnica nie przekracza zazwyczaj 1 cm. Zmiany grudkowe to wykwity wyniosłe ponad poziom skóry, co oznacza, że są one wyczuwalne palpacyjnie. Wykwity chorobowe zajmują typowo skórę tułowia i bliższych części kończyn.
Warto wspomnieć w tym miejscu również o łuszczycy pieniążkowatej, która cechuje się nieco większymi zmianami, o wielkości monet. Ten rodzaj łuszczycy może rozwijać się z łuszczycy kropelkowatej. Łuszczyca kropelkowata może przekształcić się z czasem w klasyczną łuszczycę plackowatą. Dochodzi wówczas do zlewania się zmian łuszczycowych w większe zmiany, nazywane blaszkami.
Łuszczyca kropelkowata – przyczyny i czynniki wyzwalające
W wielu sytuacjach klinicznych wysiew łuszczycy kropelkowatej pojawia się po około 1-3 tygodniach po przebyciu infekcji paciorkowcowej, typowo infekcji gardła i migdałków podniebiennych. Czynnikiem wyzwalającym zachorowaniu jest w tym przypadku czynnik infekcyjny. Należy mieć jednak świadomość, że nie zawsze łuszczyca wysiewna będzie związana z infekcjami. Inne czynniki sprzyjające pojawieniu się tego schorzenia to przede wszystkim:
- stosowanie niektórych leków – w tym ogólnych glikokortykosteroidów, litu, beta-blokerów, niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), leków antymalarycznych, cymetydyny, czy interferonu-beta,
- używki – palenie tytoniu, alkohol,
- stres, czynniki emocjonalne,
- ciąża i okres porodu,
- otyłość, zaburzenia metaboliczne.
Nie należy również zapominać o podłożu genetycznym łuszczycy. Łuszczyca pospolita występuje w sposób rodzinny nawet u 30% pacjentów. Gdy choruje jedno z rodziców, to ryzyko wystąpienia schorzenia u dziecka wynosi około 10-20%, z kolei, gdy chorują obydwoje, ryzyko to wzrasta do 50-70%.
Łuszczyca kropelkowata u dzieci i młodzieży – jak różni się jej przebieg?
Łuszczyca drobnogrudkowa u dzieci i młodzieży cechuje się bardziej gwałtownym przebiegiem, w porównaniu z populacją pediatryczną. Łuszczyca kropelkowata w tej grupie wiekowej cechuje się większą tendencją do ustępowania, jednak należy mieć świadomość, że przejście z przewlekłą postać choroby nadal jest możliwe.
Jak diagnozuje się łuszczycę kropelkowatą?
W większości przypadków łuszczyca kropelkowata jest diagnozowana na podstawie obrazu klinicznego prezentowanego przez pacjenta. W wywiadzie często uzyskuje się informacje o niedawno przebytej infekcji. W celu różnicowania łuszczycy z innymi jednostkami chorobowymi wykonuje się badanie histopatologiczne wycinka skóry. Schorzenie dermatologiczne, które mogą cechować się podobnym obrazem klinicznym i wymagają różnicowania z łuszczycą kropelkową to przede wszystkim:
- łupież różowy Gilberta,
- pityriasis lichenoides,
- osutka w przebiegu kiły,
- grzybica skóry gładkiej,
- łojotokowe zapalenie skóry.
Badaniem, które może wspomóc powiązanie łuszczycy kropelkowatej z infekcją paciorkowcową jest oznaczenie ASO we krwi. ASO (antystreptolizyna O) to przeciwciała, których obecność jest związana z infekcją paciorkowcową. Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że prawidłowe ASO nie wyklucza przebytej infekcji paciorkowcowej. Badanie to ma znaczenie jedynie pomocnicze i nie potwierdza rozpoznania łuszczycy drobnogrudkowej.
Łuszczyca kropelkowata – leczenie
Sposób terapii łuszczycy kropelkowatej zależy od zaawansowania klinicznego choroby, wieku pacjenta, ale i schorzeń towarzyszących. W przypadku ograniczonego zajęcia skóry możliwe jest zastosowanie leczenia miejscowego (maści, żele, piana, z zawartością takich składników jak kalcypotriol i glikokortykosteroidy). Jeżeli zmian jest dużo konieczna może okazać się włączenie fototerapii (w tym UVB 311 nm, czy też PUVA) i leczenia ogólnego. W terapii ogólnej zastosowanie znajdują leki immunosupresyjne (metotreksat, cyklosporyna) oraz acytretyna. Kolejnym krokiem terapeutycznym jest leczenie biologiczne. Terapia łuszczycy kropelkowatej powinna być prowadzona pod okiem lekarza dermatologa.
Jak dbać o skórę przy łuszczycy kropelkowatej?
Pielęgnacja skóry łuszczycowej powinna opierać się na stosowaniu dermokosmetyków przeznaczonych do skóry problematycznej. Idealnym wyborem są tutaj emolienty, które nie tylko nawilżają skórę, ale i wspierają barierę naskórkową. Emolienty można nabyć w każdej aptece, bez konieczności posiadania recepty.
FAQ: inne najczęstsze pytania o łuszczycę kropelkowatą
Łuszczyca kropelkowa rodzi wiele pytań i obaw. Poniżej odpowiedzi na najczęściej zadawane przez pacjentów pytania.
Łuszczyca kropelkowata, jak i inne postaci łuszczycy nie są chorobami zakaźnymi. W przypadku łuszczycy drobnogrudkowej infekcja jest czynnikiem wyzwalającym pojawienie się zmian skórnych. Jest to tylko pośrednia przyczyna schorzenia. Łuszczycą nie można się zarazić.
Angina to infekcja wywołana najczęściej przez paciorkowce. Łuszczyca kropelkowata może ujawnić się po przebyciu anginy paciorkowcowej i jest to stosunkowo popularny scenariusz kliniczny.
Łuszczyca kropelkowata może ulec samoograniczeniu. Jednak w przypadku pojawienia się zmian skórnych, które odpowiadają łuszczycy kropelkowatej warto wprowadzić leczenie zaordynowane przez lekarza dermatologa.
Łuszczyca to schorzenie, które przebiega zazwyczaj w sposób nawrotowy. Choć możliwa jest jednorazowo manifestacja łuszczycy drobnogrudkowej, to wysiewy zmian mogą nawracać (na przykład po kolejnej infekcji, czy silnym stresie).
Łuszczyca kropelkowata może przejść w inne typy łuszczycy, w tym w łuszczycę pieniążkowatą i łuszczycę plackowatą. Włączenie odpowiedniego leczenia pozwala jednak na indukcję remisji i ograniczenie pojawiania się nowych zmian skórnych.
Łuszczyca kropelkowata to odmiana łuszczycy często występująca u dzieci i młodych pacjentów, która może wystąpić po przechorowaniu infekcji paciorkowcowej. Pojawienie się na skórze jakichkolwiek nowych wykwitów powinno skłonić nas do konsultacji dermatologicznej. Lekarz dermatolog po ocenie stanu skóry i przeprowadzeniu wywiadu zaproponuje dalsze postępowanie diagnostyczno-lecznicze.
Bibliografia
- L. Rudnicka i inni, Współczesna Dermatologia, PZWL, Warszawa 2022,
- L. Bolognia i inni, Fourth Edition Dermatologia, Medipage, Warszawa 2022,
- S. Jabłońska, Sławomir Majewski Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, PZWL 2005,
- A. Dembińska-Kieć i inni, Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2005,
- A. Reich i inni, Psoriasis. Diagnostic and therapeutic recommendations of the Polish Dermatological Society. Part 1. Dermatology Review/Przegląd Dermatologiczny 2020, 107(2), 92-108.
