Pękające kąciki ust – co może być przyczyną, jak sobie z nimi radzić?

Pękające kąciki ust powodują duży dyskomfort, w szczególności podczas jedzenia, mówienia i szerokiego otwierania ust. Ich przyczyny zazwyczaj nie są poważne, jednak nie należy ich bagatelizować. Po przeczytaniu artykułu będziesz wiedzieć, co robić z pękającymi kącikami ust, a także czy da się im zapobiec.

Dodaj alab.pl jako preferowane źródłoCzęściej pojawimy się w Twoich wynikach wyszukiwania Google

Spis treści:

1. Pękające kąciki ust – co mogą oznaczać?
2. Pękające kąciki ust – przyczyny
   • Nadmierne oblizywanie warg
   • Zakażenie grzybicze i bakteryjne
   • Niedobory witamin i składników mineralnych
   • Choroby ogólnoustrojowe
   • Podrażnienia i alergie kontaktowe
3. Kiedy popękane kąciki ust powinny zaniepokoić?
4. Pękające kąciki ust u dzieci – kiedy skonsultować się z lekarzem?
5. Leczenie pękających kącików ust
6. Jak zapobiegać nawrotom pękających kącików ust?
7. Pękające kąciki ust – podsumowanie informacji

Pękające kąciki ust – co mogą oznaczać?

Pękające kąciki ust mogą powodować dyskomfort, ból i pieczenie, w szczególności podczas jedzenia, mówienia czy szerokiego otwierania ust. Często miejsce w rogu ust jest zaczerwienione, szorstkie i przesuszone. Mogą pojawić się nadżerki, a także delikatne krwawienia. O ile jednorazowa sytuacja nie wymaga pilnej konsultacji lekarskiej, to w przypadku nawracającego pękania kącików ust należy rozszerzyć diagnostykę.

Pękanie kącików ust nazywane jest także cheilitis angularis, czyli zapalenie kącików ust. Może się ono rozwijać w wyniku niedoborów witaminowych, zakażenia grzybiczego lub bakteryjnego, nieprawidłowej higieny jamy ustnej, podrażnienia skóry, a także w przebiegu niektórych chorób. Prawidłowe rozpoznanie pozwala dobrać najlepsze metody leczenia.

>> Sprawdź: Zajady – skąd się biorą i co oznaczają? Przyczyny i leczenie

Pękające kąciki ust – przyczyny

Przyczyny pękających kącików ust są różne. Czasem może występować ich kilka na raz.

Nadmierne oblizywanie warg

Oblizywanie ust na zewnątrz może nadmiernie przesuszać naskórek i uszkadzać barierę naskórkową, a gromadząca się w kącikach ust ślina dodatkowo prowadzić do maceracji. Uszkodzona w ten sposób skóra o wiele bardziej jest narażona na namnażanie i wnikanie drobnoustrojów, pękanie i nadkażenia.

Zakażenie grzybicze i bakteryjne

W kącikach ust mogą namnażać się drobnoustroje, w tym bakterie i grzyby. Jednym z nich jest Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty), który jest powszechnie występującą bakterią kolonizującą skórę. Jej sama obecność nie oznacza rozwoju zakażenia, jednak w połączeniu z obniżoną odpornością, stale wilgotną skórą i uszkodzeniami, może spowodować pojawienie się zmian na skórze i w kącikach ust.

Niedobory witamin i składników mineralnych

Częstą przyczyną pękania kącików ust są niedobory witamin z grupy B, w szczególności B2 i B12. Wpływ na stan skóry ma również cynk i żelazo. Jeśli jest ich za mało w diecie wzrasta ryzyko pojawienia się niedoborów, a następnie także zmian w obrębie jamy ustnej i ich utrudnionego gojenia.

>> Zobacz: Cynk – na co ma wpływ w organizmie człowieka. Niedobór i nadmiar cynku – objawy, diagnostyka

Choroby ogólnoustrojowe

Ryzyko pojawienia się pękających ust w kącikach zwiększają niektóre choroby, jak cukrzyca typu 2, celiakia, choroby zapalne jelit, niedokrwistość, choroby przebiegające z obniżeniem odporności, a także niektóre choroby dermatologiczne, w tym atopowe zapalenie skóry.

Podrażnienia i alergie kontaktowe

Kontaktowe zapalenie skóry zwiększa ryzyko pojawienia się pękających kącików ust. Dodatkowo stosowanie drażniących kosmetyków, past do zębów czy płynów do płukania jamy ustnej może podrażniać tą okolicę.

Kiedy popękane kąciki ust powinny zaniepokoić?

Sporadyczne pękanie kącików ust nie powinno wzbudzać większego niepokoju, jednak nie należy tego bagatelizować. Do wizyty u lekarza powinny skłonić:

• nawracające pękanie kącików ust,
• utrzymywanie się zmian przez ponad 2 tygodnie,
• krwawienie z miejsca zmiany,
• pojawienie się zmian w innych częściach twarzy,
• jednoczesne występowanie nalotu, nadżerek lub obrzęków w jamie ustnej,
• występowanie innych objawów, np. niezamierzona utrata masy ciała, duże osłabienie, bladość skóry.

Często pękające kąciki ust powinny zostać skonsultowane z lekarzem, najlepiej internistą.

>> Przeczytaj: Skóra – budowa, funkcje i najczęstsze choroby

Pękające kąciki ust u dzieci – kiedy skonsultować się z lekarzem?

U dzieci pękające kąciki ust mogą występować częściej niż u dorosłych. Częste wkładanie rąk do ust, oblizywanie warg, ssanie palców czy podrażnienia zwiększają ryzyko występowania zmian. U najmłodszych pękającym kącikom ust często towarzyszą również pleśniawki, a także zmiany skórne. Nawracające problemy są powodem do konsultacji lekarskiej, ponieważ mogą wynikać z nawyków, złego sposobu karmienia czy zakażeń grzybiczych lub bakteryjnych.

Leczenie pękających kącików ust

Sposób leczenia pękających kącików ust zależy od przyczyny. Nie ma jednego preparatu, który przyspieszy gojenie, jednak niezależnie od powodu duże znaczenie ma regeneracja skóry i ochrona jej przed czynnikami zewnętrznymi. Pomocne będą pomadki do ust, a także balsamy dermokosmetyczne, które pokrywają usta niewidzialną warstwą ochronną, zapobiegając przed wysuszeniem i uszkodzeniami.

W przypadku bakteryjnego lub grzybiczego zakażenia stosowane są preparaty przeciwgrzybicze lub niekiedy również antybiotyki.

Częste pękanie kącików ust może wynikać z niedoborów witamin i składników mineralnych. Można to sprawdzić wykonując odpowiednie badania, np. witaminę B2, B12, żelazo, cynk czy kwas foliowy. Niedobory można uzupełnić łącząc dietę z suplementacją pod opieką lekarza.

Jak zapobiegać nawrotom pękających kącików ust?

Przy pękających kącikach ust pomocne będzie ograniczenie czynników uszkadzających skórę. Należy:

• unikać oblizywania ust,
• stosować łagodne kosmetyki do ust,
• dbać o higienę jamy ustnej,
• zadbać o urozmaiconą dietę bogatą w witaminy z grupy B, cynk, żelazo i białko,
• dbać o odporność organizmu.

Nie należy ignorować nawrotów. Jeśli pękające kąciki ust pojawiają się często, należy skonsultować się z lekarzem i wykonać odpowiednią diagnostykę.

Pękające kąciki ust – podsumowanie informacji

• Pękanie kącików ust może mieć różne przyczyny.
• Istotny wpływ na stan skóry mają witaminy z grupy B, cynk, żelazo.
• Nie należy stosować suplementów diety bez sprawdzenia niedoborów i konsultacji lekarskiej.
• Pomocne jest stosowanie pomadek ochronnych i regeneracyjnych do ust.
• Nawracające, sączące się i krwawiące zmiany należy skonsultować z lekarzem.

Opieka merytoryczna: lek. Katarzyna Banaszczyk

Bibliografia

1. Park KK, Brodell RT, Helms SE. Angular cheilitis, part 2: nutritional, systemic, and drug-related causes and treatment. Cutis. 2011 Jul;88(1):27-32.
2. Cabras M, Gambino A, Broccoletti R, Lodi G, Arduino PG. Treatment of angular cheilitis: A narrative review and authors’ clinical experience. Oral Dis. 2020 Sep;26(6):1107-1115.
3. Chiriac A, Chiriac AE, Pinteala T, Spinei A, Savin L, Zelenkova H, Wollina U. Angular cheilitis-an oral disease with many facets. Wien Med Wochenschr. 2024 Nov;174(15-16):315-322.
4. Papierz U., Żegota A., Dudko A., Kłosek S.,  Zapalenie kątów ust – jak nie popełnić błędu? Dermatologia po Dyplomie, polskie opracowanie diagnostyki różnicowej, 2018.