Migdały są znane ludzkości od wielu tysięcy lat. Wspomina się o nich już w Biblii jako o cennym, wręczanym w darze, pokarmie. Co dziś wiemy o migdałach, czy warto je włączyć do codziennej diety? Ile kalorii mają migdały, jaki jest IG migdałów. Zapraszamy do przeczytania.
| Z tego artykułu dowiesz się, że: >> z botanicznego punktu widzenia migdały nie są orzechami, jednak w klasyfikacji alergenów wymieniane są w grupie orzechów; >> migdały są bardzo cennym źródłem witaminy E w codziennej diecie; >> migdały mają udokumentowany wpływ na obniżanie LDL-cholesterolu i mogą być wykorzystywane jako dodatek do leczenia farmakologicznego lub jako element profilaktyki; >> migdały obniżają ładunek glikemiczny posiłków węglowodanowych, jednak same nie mają wpływu na obniżanie poziomu glukozy we krwi; >> uczulenie na migdały jest stosunkowo rzadkie; >> warto spożywać porcję 30-50 g surowych migdałów dziennie. |
Spis treści:
- Migdał – co to właściwie jest?
- Migdały – kalorie i właściwości odżywcze
- Migdały – właściwości zdrowotne
- Uczulenie na migdały – jakie daje objawy?
- Jak rozpoznaje się uczulenie na migdały?
- FAQ: często zadawane pytania o migdały
- Podsumowanie
Migdał – co to właściwie jest?
Botanicznie migdał nie jest orzechem, tylko jadalną częścią pestki. Pochodzi z drzewa o nazwie migdałowiec pospolity. Jego owoc składa się ze zdrewniałej skorupki, we wnętrzu której znajdziemy jadalne nasiono, czyli właśnie migdał.
Migdały występują w dwóch odmianach botanicznych – migdały słodkie i gorzkie. Główna różnica pomiędzy nimi sprowadza się do jednego związku chemicznego – amigdaliny, która warunkuje bezpieczeństwo ich spożywania.
Migdały słodkie
Słodkie migdały są łagodne, maślane i delikatnie słodkawe w smaku. Zawierają śladowe ilości amigdaliny, są w pełni bezpieczne dla zdrowia. Można je spożywać w każdej postaci, również na surowo.
Migdały gorzkie
Gorzkie migdały mają intensywnie gorzki smak oraz bardzo silny, charakterystyczny „migdałowy” aromat. Mają bardzo wysoką zawartość amigdaliny, dlatego są trujące i niedostępne w sprzedaży detalicznej jako produkt do bezpośredniego spożycia. Znajdują zastosowanie do produkcji aromatów spożywczych czy w przemyśle perfumeryjnym. Zastosowanie spożywcze gorzkich migdałów wymaga obróbki technologicznej, która niweluje ich toksyczne działanie.
Migdały – kalorie i właściwości odżywcze
Migdały to cenne źródło zdrowych kwasów tłuszczowych, a także witaminy E.
W 100 g surowych migdałów znajdziemy:
- ok. 50-51 g tłuszczów, w tym ok. 70% zdrowych, jednonienasyconych kwasów tłuszczowych – głównie kwasu oleinowego, 11% wielonienasyconych kwasów tłuszczowych i tylko ok. 8 % tłuszczów nasyconych;
- ok. 21 g białka, które stanowi cenne źródło aminokwasów dla wegan i wegetarian;
- ok. 9 g przyswajalnych węglowodanów;
- ok. 12 g błonnika.
Migdały – witaminy
Migdały zawierają witaminy i minerały, w szczególności wyróżniają się wysoką zawartością:
- witaminy E – 100 g migdałów pokrywa prawie 130% dziennego zapotrzebowania na tę witaminę;
- magnezu;
- wapnia – to jedno z najlepszych, roślinnych źródeł tego pierwiastka;
- pierwiastków śladowych, np. miedzi;
- fitoskładników, zwłaszcza flawonoidów, steroli roślinnych i kwasów fenolowych.
Wiele źródeł wspomina także, że migdały są dobrym źródłem biotyny. Niestety wynika to z powielania danych uzyskiwanych starszymi metodami. Badania metodą HPLC wykazały, że migdały zawierają ok. zawierają ok. 4,4 µg biotyny w 100 g produktu, a dobowe zapotrzebowanie na tę witaminę ocenia się na 150-300 μg.
Migdały – kcal
Migdały mają wysoką zawartość tłuszczów, dlatego są stosunkowo kaloryczne. 100 g migdałów to ok. 580 kcal – 600 kcal. Badania wskazują jednak, że rzeczywista energia przyswajalna z migdałów jest niższa, niż wynika z klasycznych przeliczników i wynosi około 4,6 kcal/g zamiast 6,0 kcal/g. Część tłuszczu w migdałach nie wchłania się i pozostaje zamknięta w nienaruszonych ścianach komórkowych.
Ile kalorii mają migdały – informacje praktyczne
Wartość kaloryczna migdałów zależy od ich wielkości i wagi, jednak standardowo przyjmuje się następujące wartości:
- 1 migdał (ok. 1–1,2 g) to ok. 6-7 kcal,
- 5 migdałów (ok. 5–6 g) to ok. 30-35 kcal,
- 10 migdałów (ok. 10-12 g) to 60-70 kcal,
- garść migdałów (ok. 30 g, czyli około 23–25 sztuk) to ok. 170–180 kcal.
Migdały – IG (indeks glikemiczny)
W wielu miejscach w Internecie można znaleźć informację, że indeks glikemiczny migdałów (IG) wynosi 15. Jednak jest to wartość szacunkowa, ponieważ w rzeczywistości naturalne migdały, ze względu na niską zawartość węglowodanów, nie mają mierzalnego IG.
Aby można było laboratoryjnie wyznaczyć IG danego produktu, porcja testowa podawana ochotnikom musi zawierać dokładnie 50 gramów czystych, przyswajalnych węglowodanów. Ponieważ migdały składają się głównie ze zdrowych tłuszczów, białka i błonnika, człowiek musiałby zjeść jednorazowo ponad 600-700 gramów migdałów, co jest niewykonalne w warunkach laboratoryjnych.
To co można zmierzyć, to wpływ migdałów na obniżenie indeksu glikemicznego posiłku. W jednym z badań sprawdzono, jak dodatek migdałów wpływa na wyrzut glukozy po zjedzeniu białego chleba (źródła szybko przyswajalnych węglowodanów).
Uczestnicy spożywali porcję chleba zawierającą 50 g węglowodanów samodzielnie lub w połączeniu z 30 g, 60 g lub 90 g migdałów. Wyniki pokazały stopniowe obniżanie indeksu glikemicznego całego posiłku wraz ze wzrostem porcji migdałów. Wskaźnik IG wyniósł odpowiednio:
- dla bułki z dodatkiem 30 g migdałów – 105,8
- 60 g migdałów – 63,0
- 90 g migdałów – 45,2.
Migdały – właściwości zdrowotne
Włączenie migdałów do diety może przynosić pewne korzyści zdrowotne. Opisywane są dobroczynne właściwości migdałów w obniżaniu cholesterolu, obniżaniu poziomu glukozy, pozytywny wpływ na mikrobiotę jelit, utratę masy ciała a nawet zwalczanie zgagi. Co na ten temat mówią badania?
Migdały – wpływ na serce, ciśnienie tętnicze i poziom cholesterolu
Najlepiej udokumentowanym efektem prozdrowotnym migdałów jest obniżanie cholesterolu LDL, chociaż nie jest to efekt znaczący. Badania pokazały, że codzienne jedzenie migdałów obniża tę frakcję średnio o około 5 mg/dl, dlatego migdały mogą być traktowane jako element profilaktyki hipercholesterolemii – dodatek do zdrowej diety – lub uzupełnienie leczenia farmakologicznego. Większy efekt, około 12 mg/dl, pojawił się tylko w badaniach u osób jedzących ponad 50 g migdałów dziennie, te próby miały jednak po 20–33 uczestników. Za efekt obniżania LDL w migdałach w największym stopniu odpowiada β-sitosterol, który jest głównym i najobficiej występującym fitosterolem w migdałach i innych orzechach.

Migdały niestety nie mogą być alternatywą dla statyn, nie tylko ze względu na niewielki wpływ na LDL- cholesterol, ale także ze względu na to, że ich dawki dzienne w badaniach wynosiły 20-113 g (nie ustalono jednej, efektywnej dawki), obserwacje trwały od 4 tygodni do 18 miesięcy (nie ustalono jak długo należy je spożywać) a grupy badanych były małe.
| WAŻNE! Migdały mają niewielki wpływ na obniżenie cholesterolu LDL, ale efekty ich działania mogą sumować się z działaniem zdrowej diety, np. DASH, lub z przyjmowaną farmakoterapią. |
Jeśli chodzi o wpływ migdałów na ciśnienie tętnicze, badania wskazują iż nie obniżają one ciśnienia skurczowego, a rozkurczowe w bardzo niewielkim stopniu (o 0,17–1,3 mm Hg). Nieco większy efekt sugerowano przy spożyciu migdałów trwającym ponad 10 tygodni i dawkach powyżej 50 g, ale wymaga to dalszych, lepiej zaprojektowanych, badań.
W większości metaanaliz dotyczących działania migdałów na glukozę na czczo i HOMA-IR nie obserwuje się ich pozytywnego wpływu na te parametry. Wyniki dla HbA1c – hemoglobiny glikowanej są niejednoznaczne.
Migdały a odchudzanie – wpływ na masę ciała
Migdały są stosunkowo kaloryczne, dlatego osoby na dietach redukcyjnych mają obawy, czy powinny je włączać do jadłospisu.
Metaanaliza 37 badań, w których przyjmowano od 10 do 100 g migdałów dziennie, nie wykazała przyrostu masy ciała. Przy spożyciu ≥50 g/dzień u części osób obserwowano nawet nieznaczne spadki, co tłumaczy się większą sytością i tym, że rzeczywista energia przyswajalna z migdałów jest niższa, niż wynika z klasycznych przeliczników – około 4,6 kcal/g zamiast 6,1 kcal/g.
Zatem migdały mogą być bezpiecznie włączane do menu osób, którym zależy na obniżeniu masy ciała.

Migdały – wpływ na przewód pokarmowy
Migdały mają także dobrą prasę, jeśli chodzi o ich wpływ na przewód pokarmowy. Mają pomagać „na zgagę” oraz pozytywnie wpływać na skład mikrobioty jelit. Co mówią badania?
- Migdały a zgaga
Migdały mają opinię produktu, który pomaga zwalczać refluks, czyli tzw. zgagę. Warto wiedzieć, że żadne badania nie potwierdzają takich właściwości migdałów. Dodatkowo w wielu opracowaniach w Internecie można znaleźć informację, że wskaźnik PRAL dla migdałów – używany do określania czy dany produkt ma działanie zakwaszające czy alkalizujące – wskakuje na ich działania lekko zasadotwórcze, w szczególności po namoczeniu i obraniu ze skórki. Tymczasem oficjalne bazy danych przypisują całemu surowemu migdałowi wartość PRAL na poziomie +3,1 do +4,3 mEq/100g, czyli jest to jednak działanie kwasotwórcze. Migdały blanszowane również nie mają wskaźnika „ujemnego”, zatem nie działają alkalizująco.
Działanie łagodzące refluks, który obserwują niektóre osoby, może wynikać z zawartości w migdałach wapnia. Wodorowęglan wapnia to główny składnik niektórych leków zobojętniających kwas żołądkowy (tzw. mleczka), które dają przejściowy efekt łagodzący. Wysoka zawartość tłuszczu w migdałach może z kolei odpowiadać za nasilanie zgagi, ponieważ produkty tłuste opóźniają opróżnianie żołądka i rozluźniają dolny zwieracz przełyku.
| Warto wiedzieć Literatura medyczna nie rekomenduje migdałów jako środka na zgagę. Ich działanie pozostaje jedynie kwestią indywidualnej reakcji organizmu. |
- Migdały i wpływ na mikrobiotę
Migdały zyskały również dobrą prasę jeśli chodzi o wpływ na mikrobiotę jelitową. Jednak dokładne przyjrzenie się badaniom prowadzi do wniosku, że spożywanie garści migdałów dziennie nie przebudowuje mikrobioty jelitowej, nie potwierdzono też, że migdały zwiększają liczbę bifidobakterii. To, co zaobserwowano w badaniu, to niewielkie zwiększenie częstotliwości wypróżnień przy spożywaniu całych migdałów – mediana zmiany to dodatkowe 1,5 wypróżnienia na tydzień. Druga, również niewielka zmiana, to wyższe stężenie maślanu w kale w grupie osób spożywających migdały. Maślan jest krótkołańcuchowym kwasem tłuszczowym, wytwarzanym w jelicie przez bakterie i ważnym źródłem energii dla komórek wyściełających okrężnicę. Autorzy badania podkreślają jednak, że jest to sygnał możliwej zmiany metabolizmu bakterii, a nie mocny dowód, że codzienna garść migdałów znacząco zwiększa produkcję maślanu.
| Warto wiedzieć Migdały nie działają jak klasyczny prebiotyk. Mogą nieznacznie zwiększyć liczbę wypróżnień, gdy są jedzone w całości i u części osób wiązać się z wyższym stężeniem maślanu w kale. |
Praktycznym wnioskiem z badania jest wskazówka, że u zdrowych dorosłych jedzących mało błonnika, włączenie całych migdałów do diety zwiększa jego spożycie, bez nasilenia dolegliwości jelitowych
Uczulenie na migdały – jakie daje objawy?
Uczulenie na migdały jest stosunkowo rzadkie. Objawy alergii na migdały mogą obejmować świąd i obrzęk warg lub jamy ustnej, pokrzywkę, ból brzucha, wymioty, kaszel czy duszność. Najcięższą reakcją jest anafilaksja, która może zagrażać życiu.
Przetwarzanie migdałów może zmniejszać potencjał alergizujący niektórych białek. Nie oznacza to jednak, że pieczone lub przetworzone migdały są bezpieczne dla każdej osoby z alergią – część alergenów zachowuje aktywność również po obróbce.
Jak rozpoznaje się uczulenie na migdały?
Alergię na migdały rozpoznaje się za pomocą wywiadu lekarskiego, testów skórnych (punktowych) oraz badań krwi na obecność swoistych przeciwciał IgE, a w niektórych przypadkach kontrolowanej próby prowokacji pokarmowej.
- Wywiad alergologiczny analizuje czas wystąpienia objawów po zjedzeniu migdałów oraz historię rodzinną.
- Testy skórne punktowe polegają na naniesieniu na skórę przedramienia ekstraktu alergenu.
- Oznaczanie specyficznego IgE we krwi polega na zbadaniu poziomu przeciwciał IgE przeciwko alergenom migdałów. Zaletą badania krwi jest brak konieczności odstawiania leków przeciwhistaminowych przed pobraniem, co jest konieczne w przypadku testów skórnych.
- Próba prowokacji pokarmowej polega na zjedzeniu kontrolowanych, stopniowo zwiększanych dawek migdałów pod nadzorem medycznym. Stosowana jest w niejednoznacznych przypadkach.

FAQ: często zadawane pytania o migdały
Z botanicznego punktu widzenia migdały nie są orzechami, lecz pestkowcami – tak jak brzoskwinie czy morele. Choć botanicznie to pestkowce w klasyfikacji alergenów (np. według unijnych norm) traktuje się je jako orzechy drzewne (tree nuts). Osoby uczulone na orzechy często muszą uważać również na migdały.
Migdały są jednym z najlepszych naturalnych źródeł witaminy E. Zawierają także niewielkie ilości biotyny.
Migdały nie mają bezpośredniego efektu hipoglikemizującego, nie obniżają poziomu cukru we krwi. Jednak dodanie ich do posiłku węglowodanowego obniża ładunek glikemiczny całego dania, co może być pomocne w unikaniu skoków glukozy po posiłku.
Nie, surowe migdały praktycznie nie podnoszą poziomu cukru we krwi.
Tak, migdały mają udokumentowany wpływ na obniżanie cholesterolu LDL, jednak nie zastąpią leczenia farmakologicznego w przypadku hipercholesterolemii. Mogą być traktowane jako element profilaktyki i dodatek do zdrowej diety.
Tak, migdały są produktem wysokokalorycznym. Jednak badania pokazują, że organizm przyswaja o ok. 20-30% kalorii mniej niż migdały rzeczywiście zawierają, dlatego włączenie migdałów do diety nie powoduje przyrostu masy ciała.
Podsumowanie
Wokół migdałów i ich dobroczynnego działania na zdrowie narosło wiele mitów. Warto wiedzieć, że jest to zdrowa przekąska i w praktyce warto włączyć mniej więcej garść migdałów (30–50 g dziennie) do diety. Zwłaszcza w miejsce chipsów, ciastek albo innej tłustej przekąski. Jednak nie są one zdrowotnym panaceum, w przypadku już istniejących chorób (cukrzyca, hipercholesterolemia) należy je traktować jako dopełnienie leczenia.
Bibliografia
- Singar S, Kadyan S, Patoine C, Park G, Arjmandi B, Nagpal R. The Effects of Almond Consumption on Cardiovascular Health and Gut Microbiome: A Comprehensive Review. Nutrients. 2024 Jun 20;16(12):1964. doi: 10.3390/nu16121964. PMID: 38931317; PMCID: PMC11207051.
- Almonds • The Nutrition Source
- Fatahi S, Daneshzad E, Lotfi K, Azadbakht L. The Effects of Almond Consumption on Inflammatory Biomarkers in Adults: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Clinical Trials. Adv Nutr. 2022 Oct 2;13(5):1462-1475. doi: 10.1093/advances/nmab158. PMID: 34967837; PMCID: PMC9526836.
- Josse AR, Kendall CW, Augustin LS, Ellis PR, Jenkins DJ. Almonds and postprandial glycemia–a dose-response study. Metabolism. 2007 Mar;56(3):400-4. doi: 10.1016/j.metabol.2006.10.024. PMID: 17292730.
- Jenkins DJ, Kendall CW, Josse AR, Salvatore S, Brighenti F, Augustin LS, Ellis PR, Vidgen E, Rao AV. Almonds decrease postprandial glycemia, insulinemia, and oxidative damage in healthy individuals. J Nutr. 2006 Dec;136(12):2987-92. doi: 10.1093/jn/136.12.2987. PMID: 17116708.
- Gulati S, Misra A, Tiwari R, Sharma M, Pandey RM, Upadhyay AD, Chandra Sati H. Premeal almond load decreases postprandial glycaemia, adiposity and reversed prediabetes to normoglycemia: A randomized controlled trial. Clin Nutr ESPEN. 2023 Apr;54:12-22. doi: 10.1016/j.clnesp.2022.12.028. Epub 2022 Dec 29. PMID: 36963852.
- Staggs CG, Sealey WM, McCabe BJ, Teague AM, Mock DM. Determination of the biotin content of select foods using accurate and sensitive HPLC/avidin binding. J Food Compost Anal. 2004 Dec;17(6):767-776. doi: 10.1016/j.jfca.2003.09.015. PMID: 16648879; PMCID: PMC1450323.
- https://www.healthline.com/nutrition/biotin-rich-foods#nuts-and-seeds
- Wieërs MLAJ, Beynon-Cobb B, Visser WJ, Attaye I. Dietary acid load in health and disease. Pflugers Arch. 2024 Apr;476(4):427-443. doi: 10.1007/s00424-024-02910-7. Epub 2024 Jan 29. PMID: 38282081; PMCID: PMC11006742.
- https://inaturally.com.au/wp-content/uploads/2020/04/The-PRAL-Table.pdf
- https://tools.myfooddata.com/nutrition-facts/170567/wt5/1
- Laura T, Giorgio C, Sonia I, Paola M, Giulia B, Anna Maria Z, Caterina A. Almond Allergy in Children and Adults: A Narrative Review of Current Knowledge, Clinical Challenges, and Research Gaps. Nutrients. 2026 Mar 4;18(5):831. doi: 10.3390/nu18050831. PMID: 41830001; PMCID: PMC12986931.
- Musa-Veloso K, Gauntlett C, Geronimo K, Vicente I, Ho SPL. Blood Lipid Levels in Response to Almond Consumption: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Nutrients. 2025 Aug 28;17(17):2791. doi: 10.3390/nu17172791. PMID: 40944180; PMCID: PMC12430622.


