Zapalenie cewki moczowej – objawy, przyczyny i leczenie

Pieczenie podczas oddawania moczu, uporczywy dyskomfort i wydzielina z cewki moczowej to bolesne, przykre i niekiedy wstydliwe dolegliwości. Objawy te mogą mieć wspólny mianownik – zapalenie cewki moczowej.

GoogleDodaj alab.pl jako preferowane źródłoCzęściej pojawimy się w Twoich wynikach wyszukiwania Google
Z tego artykułu dowiesz się, że:
>> zapalenie cewki moczowej oznacza stan zapalny przewodu odprowadzającego mocz z pęcherza,
>> u dorosłych ważną przyczyną są zakażenia przenoszone drogą płciową,
>> pieczenie przy mikcji, świąd i wydzielina z ujścia cewki należą do typowych objawów, choć zakażenie może przebiegać bezobjawowo,
>> u dzieci podobne dolegliwości często wywołują inne schorzenia, w tym zapalenie sromu, żołędzi lub zakażenie układu moczowego,
>> podstawą rozpoznania bywa badanie moczu i test molekularny wykrywający drobnoustroje, a leczenie zależy od przyczyny.

Spis treści:

  1. Czym jest zapalenie cewki moczowej?
  2. Zapalenie cewki moczowej – przyczyny
  3. Zapalenie cewki moczowej – objawy
  4. Zapalenie cewki moczowej u dzieci – na co zwrócić uwagę?
  5. Zapalenie cewki moczowej w ciąży
  6. Zapalenie cewki moczowej – jakie badania zrobić?
  7. Jak leczyć zapalenie cewki moczowej?
  8. Jak zapobiegać nawrotom zapalenia cewki moczowej?
  9. FAQ: najczęściej zadawane pytania o zapalenie cewki moczowej

Czym jest zapalenie cewki moczowej?

Cewka moczowa to przewód, którym mocz wydostaje się z pęcherza na zewnątrz organizmu. Zapalenie cewki moczowej (urethritis) polega na reakcji zapalnej jej błony śluzowej, która powstaje wskutek zakażenia lub działania czynników drażniących.

Chorobę dzieli się na rzeżączkowe zapalenie cewki, związane z bakterią Neisseria gonorrhoeae, i nierzeżączkowe zapalenie cewki (NGU), wywoływane przez inne czynniki. Samo uczucie pieczenia podczas mikcji nie wystarcza jednak do postawienia rozpoznania.

>> Przeczytaj też: Układ moczowy człowieka: budowa i funkcje

Zapalenie cewki moczowej – przyczyny

U aktywnych seksualnie dorosłych szczególną rolę odgrywają zakażenia przekazywane podczas kontaktów seksualnych, również oralnych. Najważniejsze patogeny to Chlamydia trachomatis i Neisseria gonorrhoeae. Nierzeżączkowe zapalenie cewki może ponadto wywoływać Mycoplasma genitalium, rzadziej Trichomonas vaginalis, wirus opryszczki HSV lub adenowirus.

Występowaniu objawów sprzyjają kontakty seksualne bez prezerwatywy, nowi lub liczni partnerzy oraz wcześniejsze zakażenia przenoszone drogą płciową. Podrażnienie mogą spowodować m.in. środki do higieny intymnej, preparaty zapachowe, intensywne tarcie, urazy mechaniczne czy niedawne cewnikowanie.

Zapalenie cewki moczowej – objawy

Najbardziej charakterystyczne dolegliwości to pieczenie, szczypanie lub ból przy oddawaniu moczu, świąd w obrębie ujścia cewki i uczucie podrażnienia. U mężczyzn może pojawić się śluzowa, śluzowo-ropna bądź ropna wydzielina z prącia, czasem szczególnie widoczna rano.

U kobiet dolegliwości bywają mniej swoiste. Pieczenie przy mikcji może współistnieć z upławami, bólem podczas współżycia lub objawami zapalenia szyjki macicy. Trzeba odróżnić zapalenie cewki od zapalenia pęcherza, zapalenia pochwy i podrażnienia sromu.

UWAGA nr 1
Pilnej pomocy medycznej wymagają m.in. gorączka z dreszczami, silny ból podbrzusza albo okolicy lędźwiowej, nagły ból i obrzęk jądra, zatrzymanie moczu czy znaczne pogorszenie stanu ogólnego.

Zapalenie cewki moczowej u dzieci – na co zwrócić uwagę?

U dzieci ból podczas oddawania moczu nie powinien automatycznie prowadzić do rozpoznania zapalenia cewki. Podobne objawy mogą powodować zakażenia dróg moczowych, zaparcia, niewłaściwe nawyki mikcyjne oraz podrażnienia skóry i błon śluzowych. Badanie ogólne moczu i posiew są potrzebne przy podejrzeniu zakażenia układu moczowego.

Zapalenie cewki moczowej u dziewczynek

U dziewczynek przed pokwitaniem częstą przyczyną pieczenia jest nieswoiste zapalenie sromu i pochwy, a nie rzeczywiste zapalenie cewki. Delikatne tkanki mogą reagować na płyny do kąpieli, pachnące mydła, wilgotną bieliznę lub drażnienie mechaniczne. Występują wówczas świąd, zaczerwienienie, dyskomfort i czasem wydzielina.

Ważne jest delikatne mycie wodą, unikanie środków zapachowych oraz prawidłowe podcieranie od przodu ku tyłowi.

Zapalenie cewki moczowej u chłopców

U chłopców ból podczas oddawania moczu może towarzyszyć zapaleniu żołędzi i napletka, miejscowym otarciom lub podrażnieniu ujścia cewki. Zaczerwienienie, obrzęk, wydzielina spod napletka i bolesność wymagają różnicowania z rzeczywistym zapaleniem cewki oraz zakażeniem układu moczowego. U nastolatków aktywnych seksualnie zakres diagnostyki uwzględnia także zakażenia przenoszone drogą płciową.

>> Sprawdź też: Choroby przenoszone drogą płciową

Zapalenie cewki moczowej w ciąży

Pieczenie przy oddawaniu moczu w ciąży wymaga konsultacji, ponieważ może wynikać z zapalenia pęcherza, podrażnienia okolic intymnych lub zakażenia przenoszonego drogą płciową.

Zwłaszcza chlamydioza i rzeżączka mają znaczenie położnicze: nieleczone mogą wiązać się z powikłaniami u matki i zakażeniem noworodka. Po terapii mogą być potrzebne kontrolne badania, a przy zakażeniach przenoszonych drogą płciową także diagnostyka i leczenie partnera. Samodzielne przyjmowanie antybiotyków jest niewskazane.

Zapalenie cewki moczowej – jakie badania zrobić?

Diagnostyka zaczyna się od wywiadu i szczegółowego badania przedmiotowego. Przy podejrzeniu zakażenia przenoszonego drogą płciową podstawowe znaczenie mają testy amplifikacji kwasów nukleinowych (NAAT), wykrywające m.in. C. trachomatis i N. gonorrhoeae.

Pakiet urogenitalny – 6 patogenów (met. RT-PCR)

U mężczyzn często pobiera się pierwszą porcję moczu, a u kobiet odpowiednio pobrany wymaz z pochwy bywa czulszym materiałem. Nie jest to to samo, co próbka ze środkowego strumienia moczu do posiewu. W przypadku utrzymywania się objawów lub nawrotu lekarz może zlecić badanie w kierunku M. genitalium, ewentualnie T. vaginalis.

Badanie ogólne moczu i posiew pomagają rozpoznać klasyczne zakażenie układu moczowego, ale ujemny posiew nie wyklucza chlamydiozy czy rzeżączki. W podejrzeniu rzeżączki, zwłaszcza przy nieskutecznym leczeniu, istotna bywa hodowla umożliwiająca oznaczenie lekowrażliwości.

Jak leczyć zapalenie cewki moczowej?

Leczenie powinno być ukierunkowane na przyczynę. Jeśli potwierdzono zakażenie bakteryjne lub istnieje uzasadnione podejrzenie wymagające natychmiastowej terapii, lekarz dobiera antybiotyk zgodnie z aktualnymi wytycznymi, możliwą opornością drobnoustrojów, wiekiem i ciążą.

Jeśli przyczyną jest infekcja przenoszona drogą płciową, znaczenie ma poinformowanie partnerów seksualnych, ich ocena i ewentualne leczenie.

UWAGA nr 2
Do zakończenia terapii, ustąpienia objawów i odpowiedniego zakończenia leczenia partnerów należy powstrzymać się od kontaktów seksualnych.

Domowe sposoby na zapalenie cewki moczowej

Postępowanie domowe może złagodzić dyskomfort, ale nie zastępuje leczenia zakażenia. Pomocne jest regularne picie płynów zgodnie z pragnieniem, unikanie odwodnienia i drażniących kosmetyków oraz łagodna higiena okolic intymnych.

Warto zrezygnować z intensywnego tarcia i kontaktów seksualnych do czasu wyjaśnienia problemu. W razie bólu można rozważyć lek przeciwbólowy dopuszczony dla danej osoby, po uwzględnieniu przeciwwskazań. Nie ma wiarygodnych dowodów, że żurawina, zioła, soda oczyszczona czy „płukanie” cewki leczą rzeżączkę lub chlamydiozę. Nie należy także stosować antybiotyków pozostałych po wcześniejszej infekcji.

Jeśli objawy nasilają się, pojawia się gorączka albo trudność w oddawaniu moczu, konieczna jest ocena lekarska.

Jak zapobiegać nawrotom zapalenia cewki moczowej?

Przy zakażeniach przenoszonych drogą płciową ważne są prawidłowe używanie prezerwatyw, testowanie zgodne z indywidualnym ryzykiem oraz diagnostyka i leczenie partnerów.

Przy dolegliwościach wywoływanych podrażnieniem warto stosować bezzapachowe preparaty, unikać nadmiernej higieny i dbać o komfort skóry.

U dzieci pomocne jest spokojne uczenie regularnego oddawania moczu, właściwej higieny i leczenie zaparć, jeżeli współistnieją.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o zapalenie cewki moczowej

Ile może trwać zapalenie cewki moczowej?

Po skutecznym leczeniu bakteryjnego zapalenia, poprawa często następuje w ciągu kilku dni. Nieleczone zakażenie może trwać tygodniami i prowadzić do powikłań.

Do jakiego lekarza udać się z podejrzeniem zapalenia cewki moczowej?

Pierwszym kontaktem może być lekarz rodzinny lub internista, a u dzieci pediatra.

Czy ustąpienie objawów oznacza, że można przerwać leczenie?

Nie. Antybiotyk należy przyjmować dokładnie według zaleconego schematu.


Źródła

  1. Werner RN, Vader I, Abunijela S, Bickel M, Biel A, Boesecke C, Branke L, Bremer V, Brockmeyer NH, Buder S, Esser S, Heuer R, Köhn FM, Mais A, Nast A, Pennitz A, Potthoff A, Rasokat H, Sabranski M, Schellberg S, Schmidt AJ, Schmidt S, Schneidewind L, Schubert S, Schulte C, Spinner C, Spornraft-Ragaller P, Sunderkötter C, Vester U, Zeyen C, Jansen K. German evidence- and consensus-based guideline on the management of penile urethritis. J Dtsch Dermatol Ges. 2025 Feb;23(2):254-275. doi: 10.1111/ddg.15617. Epub 2025 Jan 17. PMID: 39822084; PMCID: PMC11803366.
    https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11803366/
  2. Hufstetler K, Llata E, Miele K, Quilter LAS. Clinical Updates in Sexually Transmitted Infections, 2024. J Womens Health (Larchmt). 2024 Jun;33(6):827-837. doi: 10.1089/jwh.2024.0367. Epub 2024 May 21. PMID: 38770770; PMCID: PMC11270754.
    https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11270754/
  3. Alsaywid BS, Alyami FA, Alqarni N, Neel KF, Almaddah TO, Abdulhaq NM, Alajmani LB, Hindi MO, Alshayie MA, Alsufyani H, Alajlan SA, Albulushi BI, Labani SK. Urinary tract infection in children: A narrative review of clinical practice guidelines. Urol Ann. 2023 Apr-Jun;15(2):113-132. doi: 10.4103/ua.ua_147_22. Epub 2023 Mar 17. PMID: 37304508; PMCID: PMC10252788.
    https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10252788/
  4. Sadoghi B, Kränke B, Komericki P, Hutterer G. Sexually transmitted pathogens causing urethritis: A mini-review and proposal of a clinically based diagnostic and therapeutic algorithm. Front Med (Lausanne). 2022 Aug 26;9:931765. doi: 10.3389/fmed.2022.931765. PMID: 36091700; PMCID: PMC9459106.
    https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9459106/

Damian Matusiak
Damian Matusiak
Specjalista pediatrii, kierujący Oddziałem Pediatrycznym w Lesznie, absolwent Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu; pasjonat ultrasonografii i nowinek ze świata nauki.
 alabbanerek_wdomu

Social

93,838FaniLubię
6,044ObserwującyObserwuj
19,600SubskrybującySubskrybuj

Przeczytaj też

do -50% na BADANIA i PAKIETY BADAŃ

z kodem: Sprawdź