Pakiet wątroba pod kontrolą

Symbol: PKWPK

Wątroba to ważny narząd detoksykacyjny – od jej sprawnego funkcjonowania zależy sprawne oczyszczanie organizmu z toksyn. Ponadto bierze udział m.in. w metabolizmie leków, przetwarzaniu tłuszczów, węglowodanów, magazynuje m.in. żelazo, syntetyzuje niektóre witaminy. Uszkodzenie wątroby przez długi czas może nie daje wyraźnych objawów, dlatego ocena parametrów biochemicznych jest bardzo ważnym elementem profilaktyki chorób tego narządu.

Pakiet zawiera:

• ALT (aminotransferaza alaninowa) - enzym obecny głównie w komórkach wątroby (hepatocytach). Podwyższona aktywność ALT sugeruje uszkodzenie hepatocytów, np. w przebiegu: wirusowych zapaleń wątroby, stłuszczeniowej choroby wątroby, toksycznego działania alkoholu lub niektórych leków;
• AST (aminotransferaza asparaginianowa) - enzym występujący w wątrobie, ale także w mięśniach i sercu. Interpretowany łącznie z ALT pomaga ocenić charakter i nasilenie uszkodzenia wątroby oraz odróżnić uszkodzenie wątrobowe od mięśniowego.
• GGTP (gammaglutamylotranspeptydaza) - enzym związany głównie z komórkami dróg żółciowych i wątroby. Jego wzrost obserwuje się m.in. w: zaburzeniach odpływu żółci (cholestaza), uszkodzeniu wątroby związanym z alkoholem, przyjmowaniu niektórych leków działających na wątrobę lub drogi żółciowe, w tym paracetamolu;
• przeciwciała anty‑HCV - badanie przesiewowe w kierunku zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C, które przez wiele lat przebiega bezobjawowo. Groźnym powikłaniem WZW typu C jest rak wątroby, dlatego wczesne wykrycie infekcji i wyeliminowanie wirusa jest kluczowe dla zapobiegania tej chorobie. Wykrycie przeciwciał świadczy o kontakcie z wirusem HCV w przeszłości lub trwającym zakażeniu, dlatego – aby potwierdzić czy jest to aktywna infekcja – wynik dodatni wymaga dalszej diagnostyki - badania RNA HCV.
• Lipidogram - cholesterol całkowity, cholesterol frakcji LDL i HDL, cholesterol nie-HDL i trójglicerydy. Długotrwale podwyższone stężenia trójglicerydów i cholesterolu, zwłaszcza nie-HDL, sprzyjają odkładaniu się tłuszczu w wątrobie (stłuszczenie). Stłuszczenie wątroby może prowadzić do przewlekłego, postępującego uszkodzenia narządu i podwyższenia enzymów wątrobowych.

Kto i kiedy powinien zrobić badania

Pakiet WĄTROBA POD KONTROLĄ rekomendowany jest:

• profilaktycznie – dla osób zdrowych, które chcą sprawdzić funkcjonowanie wątroby w celu wczesnego wykrycia ewentualnych zaburzeń;
• pacjentów z czynnikami ryzyka stłuszczeniowej choroby wątroby: nadwaga lub otyłość, cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe;
• osób spożywających regularnie alkohol;
• osób, które w przeszłości mogły mieć zwiększone ryzyko zakażenia HCV (np. transfuzje krwi przed lub duże zabiegi chirurgiczne przed wprowadzeniem rutynowych badań krwi dawców – przed 1992 rokiem, dożylne przyjmowanie narkotyków, zabiegi z naruszeniem ciągłości skóry w warunkach o niepewnej sterylności – np. tatuaże, piercing.

Co może wpływać na wynik?

Na wyniki badań mogą wpływać czynniki niezwiązane z przewlekłą chorobą wątroby. Należą do nich m.in.:

• spożycie alkoholu w ciągu 24–72 godzin przed badaniem – może przejściowo podnosić aktywność GGTP oraz transaminaz (ALT, AST), co nie zawsze odzwierciedla stan przewlekły;
• bardzo intensywny wysiłek fizyczny dzień przed pobraniem krwi – może powodować wzrost AST (pochodzenia mięśniowego) i w mniejszym stopniu ALT, co utrudnia jednoznaczną ocenę wątroby;
• ostra infekcja lub stan zapalny (np. wirusowa infekcja dróg oddechowych, gorączka) – u części osób może przejściowo podwyższać aktywność enzymów wątrobowych oraz wpływać na poziomy lipidów.