Ameba (czerwonka pełzakowata, Entamoeba histolytica) przeciwciała, metoda odczynu hemaglutynacji pośredniej

Ameba (czerwonka pełzakowata, Entamoeba histolytica) przeciwciała, metoda odczynu hemaglutynacji pośredniej - więcej informacji o badaniu

Entamoeba histolytica, czyli pełzak czerwonki, jest pierwotniakiem występującym u ludzi. Największą zapadalność na pełzakowicę obserwuje się w obszarach tropikalnych i subtropikalnych, zwłaszcza w krajach Azji Południowo-Wschodniej, Afryki Południowo-Wschodniej, Afryki Zachodniej oraz Ameryki Środkowej i Południowej.

Do zakażenia dochodzi drogą fekalno-oralną, podczas spożycia żywności lub wody zanieczyszczonej odchodami osoby chorej lub bezobjawowego nosiciela.

Podstawowym objawem pełzakowego zapalenia jelita grubego jest biegunka. Stolce są zwykle niezbyt obfite, zawierają znaczną ilość śluzu i nie towarzyszy im silne parcie. Nasilenie biegunki może być różne - od kilku wypróżnień na dobę do licznych stolców z domieszką krwi. W ciężkich przypadkach krwistej biegunki mówi się o czerwonce pełzakowej.

Do innych objawów należą:

• kurczowe bóle brzucha,
• wzdęcia,
• utrata apetytu,
• spadek masy ciała,
• osłabienie,
• stany podgorączkowe,
• ból głowy,
• bóle okolicy lędźwiowej.

Badanie wykrywa przeciwciała IgG metodą hemaglutynacji pośredniej, która opiera się na reakcji zlepiania się (aglutynacji) krwinek czerwonych. Metoda cechuje się wyższą czułością w wykrywaniu aktywnej postaci choroby, niż rutynowo wykonywane badanie przeciwciał, wykrywając silną odpowiedź immunologiczną. Miano przeciwciał w IHA szybko rośnie w ostrej fazie i wyraźnie spada po skutecznym leczeniu, co nie zawsze ma miejsce w tradycyjnej metodzie, gdzie przeciwciała IgG utrzymują się przez kilka miesięcy, a nawet kilka lat.

Ameba (czerwonka pełzakowata, Entamoeba histolytica) przeciwciała, metoda odczynu hemaglutynacji pośredniej - kto i kiedy powinien wykonać badanie?

Najważniejsze wskazanie, w którym testy serologiczne z krwi mają najwyższą wartość diagnostyczną to podejrzenie amebozy pozajelitowej (tkankowej), w tym:

• ropnia wątroby o podłożu amebowym (gdy pacjent ma gorączkę, ból w prawym podżebrzu, powiększoną wątrobę, a badania USG lub TK wykazują zmianę płynową),
• podejrzenie zajęcia innych narządów (np. amebowe zapalenie płuc, osierdzia lub rzadkie ropnie mózgu).

Ponadto objawy ostrej amebozy jelitowej (czerwonki):

• przewlekła, ostra lub nawracająca biegunka z domieszką krwi i dużych ilości śluzu,
• silne, skurczowe bóle brzucha (szczególnie w podbrzuszu),
• bolesne parcie na stolec, nudności oraz wysoka gorączka z towarzyszącym osłabieniem.

Pozostałe wskazania to:

• monitorowanie skuteczności leczenia - wysokie miano w metodzie IHA po udanej terapii powinno stopniowo i wyraźnie spadać,
• pobyt w rejonach endemicznych (Azja Południowa, Afryka, Ameryka Południowa i Środkowa) i wystąpienie objawów w trakcie lub po powrocie,
• wystąpienie objawów jelitowych u partnerów, członków rodziny lub współlokatorów osoby, u której potwierdzono amebozę po powrocie z tropików.
• różnicowanie z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (np. wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego lub chorobą Leśniowskiego-Crohna) - objawy mogą być łudząco podobne, a podanie sterydów w przypadku niewykrytej amebozy grozi perforacją jelita.

Ameba (czerwonka pełzakowata, Entamoeba histolytica) przeciwciała, metoda odczynu hemaglutynacji pośredniej - normy i interpretacja wyników

Norma dla tego badania w Laboratorium Centralnym ALAB określona jest jako < 10 U. Każdy wynik poniżej tej wartości uznaje się za ujemny, a powyżej - za dodatni.

Wynik < 10 U (ujemny) oznacza, że nie wykryto specyficznych przeciwciał przeciwko Entamoeba histolytica w ilości, która świadczyłaby o infekcji. Najbardziej prawdopodobną interpretacją tego wyniku jest brak zakażenia amebą.

Wynik > 10 U (dodatni) - im wyższa wartość (np. wynik rzędu 50, 100 U lub więcej), tym większe prawdopodobieństwo ostrej i inwazyjnej postaci tkankowej (np. pełzakowego ropnia wątroby lub ostrej czerwonki jelitowej). Wyniki musi być interpretowany w połączeniu z objawami u pacjenta, jeśli wykrywa się niskie miana przeciwciał może być konieczne powtórzenie badania po 2-3 tygodniach, aby sprawdzić dynamikę narastania poziomu przeciwciał. O postępowaniu zawsze decyduje lekarz.

Ameba (czerwonka pełzakowata, Entamoeba histolytica) przeciwciała, metoda odczynu hemaglutynacji pośredniej - przygotowanie do badania

Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania, nie trzeba być na czczo, można je wykonać o dowolnej porze dnia.

Co może wpłynąć na wynik badania?

Na wynik badania wpływa zjawisko okienka serologicznego. Polega ono na tym, że przeciwciała IgG pojawiają się dopiero po 7-10 dniach od momentu wystąpienia pierwszych objawów inwazyjnych. Badanie wykonane zbyt wcześnie da fałszywy wynik ujemny.