
Choroba Alzheimera: Nowe nadzieje w leczeniu i wyzwania diagnostyczne
Badanie mierzy poziom fosforylowanego białka tau (pTau217) w osoczu krwi. Cząsteczka ta jest precyzyjnym markerem biologicznym ściśle powiązanym z odkładaniem się amyloidu w mózgu, co stanowi kluczowy element rozwoju choroby Alzheimera. Test ułatwia ocenę prawdopodobieństwa wystąpienia tych zmian u pacjentów od 55. roku życia, którzy zmagają się z objawami pogorszenia pamięci lub sprawności intelektualnej. Uzyskany wynik pełni funkcję wyłącznie pomocniczą, co oznacza, że nie może być wykorzystywany jako jedyna podstawa do postawienia diagnozy lub wykluczenia choroby Alzheimera.
-
Białko tau występuje głównie w komórkach nerwowych (neuronach). Odpowiada za stabilizację ich wewnętrznego rusztowania, co pozwala utrzymać prawidłową strukturę komórek oraz umożliwia transport substancji odżywczych w ich wnętrzu.
W przebiegu choroby Alzheimera dochodzi do nieprawidłowych zmian chemicznych tego białka – procesu zwanego fosforylacją. Cząsteczka pTau217 to specyficzna odmiana tego zmienionego białka. Wzrost jej stężenia we krwi jest bezpośrednim dowodem na to, że w mózgu zaczynają odkładać się szkodliwe złogi innego białka, zwanego amyloidem.
Wynik testu wskazuje, czy prawdopodobieństwo obecności złogów amyloidu w mózgu jest niskie, niejednoznaczne czy wysokie. Informacja jest pomocna w podjęciu decyzję o ewentualnym rozszerzeniu diagnostyki o dodatkowe kroki, takie jak:
Badanie powinno być rozważone przede wszystkim u osób w wieku 55 lat i starszych, u których występują objawy lub subiektywnie odczuwane pogorszenie funkcji poznawczych, m.in.:
Badanie nie jest przeznaczone jako rutynowy test przesiewowy dla osób bez objawów ani jako samodzielny test prognostyczny. Decyzję o wykonaniu i interpretację wyniku należy omówić z lekarzem, najlepiej neurologiem, geriatrą lub lekarzem prowadzącym diagnostykę zaburzeń poznawczych.
Interpretacja wyniku:
• ≤0,223 pg/ml - wynik ujemny, wskazujący na niskie prawdopodobieństwo patologii amyloidowej, wyklucza odładanie amyloidu. Obserwowane objawy, np. problemy z pamięcią, wynikają z innych przyczyn (choroby naczyniowe, zaburzenia hormonalne)
• >0,223 do ≤0,378 pg/ml - wynik pośredni, wymagający rozważenia dalszej diagnostyki;
• >0,378 pg/ml - wynik dodatni, wskazujący na wysokie prawdopodobieństwo patologii amyloidowej, jednak nie oznacza rozpoznania choroby Alzheimera. Świadczy natomiast o obecności zmian biologicznych, które wymagają dalszej oceny.
Każdy wynik musi być zawsze oceniany przez lekarza w połączeniu z aktualnymi objawami pacjenta, jego historią zdrowia oraz badaniem lekarskim.
WAŻNE! Wyników uzyskanych testami od różnych producentów nie należy bezpośrednio ze sobą porównywać, ponieważ laboratoria używają odmiennych metod pomiaru i innych wartości granicznych (norm).
Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania. Krew można pobrać o dowolnej porze dnia; nie trzeba być na czczo, jednak bezpośrednio przed pobraniem nie należy spożywać obfitego posiłku. Przed pobraniem zaleca się odpoczynek przez około 15 minut.
Nie należy samodzielnie odstawiać leków ani suplementów. Materiałem do badania jest osocze z krwi.