NT-proBNP marker niewydolności serca

NT-proBNP marker niewydolności serca - więcej informacji

NT-proBNP jest fragmentem peptydu natriuretycznego typu B. Rolą tego peptydu jest utrzymywanie prawidłowego ciśnienia tętniczego i optymalnej objętości krwi w naczyniach. Jeśli serca zaczyna pracować pod zbyt dużym obciążeniem, jest to sygnałem dla kardiomiocytów (komórek mięśnia sercowego), że trzeba zwiększyć wydzielanie peptydu, wówczas jego poziom we krwi wzrasta.

Dlatego oznaczenie poziomu peptydu natriuretycznego typu B, lub jego fragmentu - NT-proBNP - jest wykorzystywane do oceny stopnia przeciążenia mięśnia sercowego, a co za tym idzie niewydolności serca. Stężenie NT-proBNP wzrasta jeszcze przed wystąpieniem pierwszych objawów niewydolności serca, co umożliwia wykrycie choroby na wcześniejszym etapie.

Niskie stężenie NT-proBNP u osób nieleczonych eliminuje konieczność badania ECHO serca jako metody rozpoznawania zaburzeń pracy lewej komory i jest wskazówką do poszukiwania innych niż niewydolność serca przyczyn objawów klinicznych.

NT-proBNP marker niewydolności serca - kto i kiedy powinien wykonać badanie?

Oznaczenie NT-pro-BNP jest rekomendowane dla kilku grup pacjentów.

Znajduje zastosowanie u osób:

• z podejrzeniem niewydolności serca:
  • jako pierwsze badanie laboratoryjne u każdej osoby, u której podejrzewa się niewydolność serca - zgodnie z wytycznymi ESC powinno zawsze poprzedzać skierowanie na badanie echokardiograficzne (echo serca) i konsultację kardiologiczną;
  • do rozpoznania zarówno niewydolności skurczowej (z obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory), jak i rozkurczowej (z zachowaną frakcją wyrzutową);
  • u pacjentów z długotrwałym nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, zespołami wieńcowymi, kardiomiopatiami;
• odczuwających następujące objawy:
  • duszność - zwłaszcza pojawiająca się w spoczynku;
  • bóle i obrzęki nóg;
  • bóle w klatce piersiowej;
  • powiększenie obwodu brzucha, wzrost masy ciała z powodu zatrzymywania płynów w organizmie;
  • uporczywy suchy kaszel;
• z grup ryzyka występowania niewydolności serca:
  • z nadwagą lub otyłością;
  • palących papierosy;
  • chorujących na nadciśnienie tętnicze, cukrzycę;
  • z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku chorób serca;
• zakwalifikowanych do leczenia onkologicznego:
  • NT-pro-BNP jest jednym z podstawowych markerów oceny sercowo-naczyniowej u pacjentów rozpoczynających i kontynuujących leczenie onkologiczne (chemioterapia, radioterapia, przeszczepienie szpiku);
  • jest szczególnie ważne u pacjentów leczonych: antracyklinami (np. doksorubicyna), lekami anty-HER2 (np. trastuzumab, pertuzumab), lekami hamującymi VEGF (np. bewacizumab, sorafenib, sunitinib), inhibitorami proteasomów (np. bortezomib, karfilzomib) oraz inhibitorami z grupy ICI (np. niwolumab, pembrolizumab);
  • w przypadku pacjentów zakwalifikowanych do immunoterapii badania wykonuje się przed leczeniem, w trakcie terapii, po jej zakończeniu, a w niektórych przypadkach rozważa się monitorowanie do końca życia;
• z migotaniem przedsionków - o potrzebie jego oznaczenia decyduje lekarz, ale praktycznie każdy chory z migotaniem przedsionków podlega diagnostyce stanu mięśnia sercowego i jego przeciążenia. Wynik może wpływać na intensywność leczenia, dawki leków lub planowane leczenie zabiegowe, a także zwiększać dokładność oceny ryzyka udaru mózgu;
• z podejrzeniem nadciśnienia płucnego - obok badania lekarskiego, EKG i pomiaru saturacji krwi - podstawowym badaniem na początku diagnostyki. U pacjentów z rozpoznanym nadciśnieniem płucnym współdecyduje o zakwalifikowaniu do grupy ryzyka;
• ze stanami ostrymi w warunkach szpitalnych - ostre zespoły wieńcowe (zawał serca), diagnostyka różnicowa duszności na izbach przyjęć oraz diagnostyka i ocena ryzyka zatorowości płucnej.

NT-proBNP marker niewydolności serca - normy i interpretacja wyników

Powszechnie przyjęte wartości prawidłowe dla NT-proBNP:

• <125 pg/ml - dla ogółu populacji,
• <300 pg/ml - dla kobiet w ciąży.

Należy jednak mieć świadomość, że interpretacja wyniku zależy również od wieku, płci, funkcji nerek, obecności migotania przedsionków.

Interpretacja wyników NT-proBNP:

• NT-pro-BNP <125 pg/ml w ponad 90% wyklucza rozpoznanie niewydolności serca
• podwyższone NT-pro-BNP
  • >125 pg/ml - niewydolność rozkurczowa serca
  • ≥125 pg/ml - uszkodzenie mięśnia sercowego w trakcie leczenia kardiotoksycznego u pacjentów na terapii onkologicznej
  • ≥300 pg/ml - ostra niewydolność serca i zaostrzenie przewlekłej niewydolności serca
  • >365 pg/ml - niewydolność serca u pacjentów ze współistniejącym migotaniem przedsionków
• podwyższone NT-pro-BNP w nadciśnieniu płucnym NT-pro-BNP współdecyduje o zakwalifikowaniu pacjenta do grupy ryzyka:
  • < 300 ng/L - niskie ryzyko
  • 300–649 ng/L - umiarkowanie niskie
  • 650–1100 ng/L - umiarkowanie wysokie
  • 1100 ng/L - wysokie ryzyko

NT-proBNP marker niewydolności serca - co może wpływać na wyniki? Przygotowanie do badań

NT-proBNP jest markerem stabilnym i nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż u osób z bardzo dużą otyłością stężenie NT-proBNP może być obniżone.