Pakiet lipidogram rozszerzony

Symbol: PKLIPRN

Pakiet lipidogram rozszerzony - więcej informacji

Lipidogram to jedno z podstawowych badań diagnostycznych, oceniające poziom cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL ("złego"), HDL ("dobrego"), nie-HDL oraz trójglicerydów. Rozszerzony pakiet lipidogramu w ALAB laboratoria uzupełnia tę diagnostykę o lipoproteinę A - Lp(a), apolipoproteinę A1 (ApoA1) oraz apolipoproteinę B (ApoB), oferując znacznie dokładniejszą ocenę ryzyka sercowo-naczyniowego niż standardowy lipidogram.

Pakiet lipidogram rozszerzony - jakie badania zawiera pakiet?

W skład pakietu wchodzą następujące parametry:

• APO-B - Apolipoproteina B (APO B) - apolipoproteina B (ApoB) to główny składnik białkowy lipoprotein LDL, odpowiedzialnych za transport cholesterolu do tkanek. Jej podwyższone stężenie jest silnie związane ze zwiększonym ryzykiem miażdżycy i chorób układu krążenia, niezależnie od poziomu cholesterolu LDL;
• APO-A1 - Apolipoproteina A1 (APO A1) – apolipoproteina A1 (ApoA1) jest z kolei głównym białkiem budującym lipoproteiny HDL, które odpowiadają za transport zwrotny cholesterolu z tkanek do wątroby, chroniąc przed jego nadmiernym odkładaniem w naczyniach krwionośnych. Niskie poziomy ApoA1 korelują ze zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych;
• Lipoproteina a - Lp(a) – niezależny czynnik ryzyka, którego podwyższone stężenie jest genetycznie uwarunkowane i może znacząco zwiększać ryzyko zawału serca czy udaru, nawet przy prawidłowym poziomie pozostałych lipidów. Lipoproteina A to parametr, który powinien być wykonany u każdej osoby co najmniej raz w życiu;
• INDAPO - index – wskaźnik obliczany na podstawie wyników ApoA1 i ApoB, dodatkowo wspierający ocenę ryzyka sercowo-naczyniowego;
• CHOL - cholesterol całkowity – mierzy całkowity poziom cholesterolu we krwi, będący sumą wszystkich frakcji;
• TG - triglicerydy – rodzaj tłuszczów obecnych we krwi; ich podwyższony poziom może zwiększać ryzyko chorób serca;
• HDL - HDL cholesterol – tzw. "dobry cholesterol", transportujący nadmiar cholesterolu z tkanek do wątroby;
• LDL-WYL - LDL cholesterol – tzw. "zły cholesterol", którego nadmiar sprzyja odkładaniu się blaszek miażdżycowych w naczyniach;
• nie-HDL cholesterol – parametr obejmujący wszystkie aterogenne frakcje cholesterolu (LDL, VLDL, IDL), uważany za silniejszy predyktor ryzyka niż sam LDL. Jest to parametr obliczany ze wzoru CHOL (cholesterol całkowity) minus HDL.

WAŻNE! Nie-HDL cholesterol i ApoB są uważane za lepsze wskaźniki ryzyka miażdżycy niż sam LDL, ponieważ odzwierciedlają całkowitą liczbę cząstek aterogennych.

Pakiet lipidogram rozszerzony - kto i kiedy powinien wykonać pakiet badań?

Pakiet lipidogram rozszerzony jest rekomendowany dla:

• osób zdrowych – w ramach profilaktyki; parametr lipoproteina A jest czynnikiem niezależnym od trybu życia i diety, dostarcza istotnych dla pacjenta informacji o zagrożeniu chorobami układu sercowo-naczyniowego, wskazują osoby, które w sposób szczególny narażone są na te schorzenia i ich powikłania;
• osób z chorobami układu krążenia, w tym miażdżycą, chorobą wieńcową, nadciśnieniem tętniczym;
• osób z grup ryzyka – otyłość, cukrzyca, rodzinne obciążenie chorobami serca, palacze, tytoniu, osoby prowadzące siedzący tryb życia;
• osób poszukujących kompleksowej oceny – każdy, kto chce dogłębnie zbadać swój profil lipidowy i uzyskać pełniejszy obraz ryzyka sercowo-naczyniowego.

Pakiet lipidogram rozszerzony - możliwe przyczyny odchyleń od normy

Analizując pakiet badań lipidowych, odchylenia od normy mogą wynikać z wielu przyczyn. Interpretacja wyników zawsze musi uwzględniać wiek, płeć, wywiad rodzinny, obecność chorób współistniejących (cukrzyca, nadciśnienie tętnicze) oraz przyjmowane leki.

• Apolipoproteina B

APO-B ↑ - podwyższony poziom APO-B może wynikać z uwarunkowań genetycznych (hipercholesterolemia rodzinna, rodzinny defekt apolipoproteiny B-100), chorób (cukrzyca, niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, cholestaza, otyłość), niewłaściwego stylu życia (dieta bogata w nasycone kwasy tłuszczowe i tłuszcze trans, brak aktywności fizycznej, palenie tytoniu).

APO-B ↓ - obniżone stężenie ApoB jest rzadsze i może wynikać z niedożywienia, nadczynności tarczycy, ciężkich chorób wątroby lub wrodzonych hipolipoproteinemii.

• Apolipoproteina A1

APO-A1 ↑ - podwyższone stężenie ApoA1 jest generalnie pozytywne i może być związane z regularną aktywnością fizyczną, umiarkowanym spożyciem alkoholu lub leczeniem fibratami.

APO-A1 ↓ - obniżone stężenie APO-A1 może być związane ze stylem życia (palenie tytoniu, dieta bogata w węglowodany proste i tłuszcze nasycone, siedzący tryb życia), chorobami (otyłość, cukrzyca t.2, zespół metaboliczny, przewlekła choroba nerek, choroby wątroby – marskość), czynnikami genetycznymi (rzadkie choroby, np. choroba Tangier).

Wskaźnik APO-B/APO-A1 ↑ - oznacza niekorzystny stosunek "złej" do "dobrej" apolipoproteiny. Przyczyny to kombinacją czynników prowadzących do wzrostu ApoB i/lub spadku ApoA1 (wymienionych powyżej), takich jak zespół metaboliczny, cukrzyca, nieprawidłowa dieta.

• Lipoproteina(a)

Lp(a) ↑- to marker genetyczny, jego podwyższenie jest głównie wrodzone i pozostaje względnie stałe przez całe życie. Wymaga oceny całkowitego ryzyka sercowo-naczyniowego. Obniżenie Lp(a) jest trudne za pomocą stylu życia lub standardowych leków (statyny mają na nie niewielki wpływ). Mogą ją obniżać nowe terapie (inhibitory PCSK9).

• Cholesterol całkowity, LDL cholesterol, HDL cholesterol

Cholesterol całkowity (CHOL) ↑, LDL-C ↑, HDL-C ↓ - podwyższony cholesterol całkowity i frakcja LDL a obniżony HDL-C jest najczęściej wynikiem nieodpowiedniego stylu życia (nieodpowiedniej diety, braku ruchu), współistniejących chorób (otyłość, cukrzyca, niedoczynność tarczycy). Podwyższony cholesterol całkowity może być również powodowany przez hipercholesterolemię pierwotną, która jest uwarunkowana genetycznie.

Cholesterol całkowity (CHOL), LDL-C ↓ - obniżenie cholesterolu całkowitego i LDL-C może być efektem nadczynności tarczycy lub efektem leczenia (statyny, ezetymib, inhibitory PCSK9).

HDL- C ↑ - podwyższenie tej frakcji cholesterolu jest korzystne i może wynikać z regularnego wysiłku fizycznego, umiarkowanego spożycia alkoholu, leczenia fibratami lub czynników genetycznych.

• Nie-HDL cholesterol

Nie-HDL ↑ - przyczyny podwyższenia tej frakcji cholesterolu są podobne jak przyczyny podwyższenia cholesterolu całkowitego i LDL-C. Jest czułym ryzykiem u osób z cukrzycą, otyłością lub zespołem metabolicznym.

• Triglicerydy (TG)

Triglicerydy ↑ - podwyższony ich poziom to najczęściej efekt niewłaściwej diety (bogatej w cukry proste, tłuszcze nasycone, alkohol, brak aktywności fizycznej). Może również współistnieć z chorobami, takimi jak otyłość, cukrzyca typu 2 (często źle kontrolowana), zespół metaboliczny, choroby nerek (zespół nerczycowy), niedoczynność tarczycy.

Jeśli badanie nie było wykonane na czczo, a wynik TG jest wyższy niż 440 mg/dl należy powtórzyć badanie po 8-12 godzinach od ostatniego posiłku.

Triglicerydy ↓ - są rzadkim problemem klinicznym, mogą wystąpić w niedożywieniu, nadczynności tarczycy lub jako efekt przyjmowania fibratów.

Pakiet lipidogram rozszerzony - co może wpłynąć na wynik?

Poniższe czynniki mogą powodować wyniki fałszywie pozytywne, czyli takie, które nie odzwierciedlają prawdziwego ryzyka sercowo-naczyniowego:

• alkohol spożyty w ciągu 24–48 godzin przed badaniem,
• infekcja lub stan zapalny,
• intensywny, odbiegający od rutyny wysiłek fizyczny w przeddzień badania,
• silny stres przed pobraniem krwi,
• heparyna podana w ciągu 24 godzin przed pobraniem.

Dodatkowe przygotowanie