Pakiet tarczycowy kompleksowy

Symbol: PKTARPL

Pakiet tarczycowy kompleksowy - więcej informacji

Tarczyca to niewielki gruczoł położony u podstawy szyi, pełniący niezwykle ważną rolę w organizmie. Jest odpowiedzialna za produkcję hormonów (trójjodotyroniny – T3 i tyroksyny – T4), które regulują metabolizm, wpływają na pracę niemal wszystkich organów, rozwój i wzrost. Choroby tarczycy są jednymi z najczęstszych zaburzeń hormonalnych, dotykających znaczny odsetek społeczeństwa, częściej występując u kobiet.

Zaburzenia w pracy tarczycy mogą prowadzić do dwóch głównych stanów:

• Niedoczynność tarczycy (niedobór hormonów) - objawia się zmęczeniem, sennością, problemami z koncentracją, osłabieniem, przyrostem masy ciała (często pomimo braku apetytu), suchą i szorstką skórą, uczuciem zimna.
• Nadczynność tarczycy (nadmierna produkcja hormonów) - symptomy to nerwowość, niepokój, nadmierna potliwość, zaburzenia rytmu serca i kołatania, ciepła i wilgotna skóra, zwiększony apetyt, nieuzasadniona utrata wagi, uczucie gorąca.

Podstawą diagnostyki funkcji tarczycy są oznaczenia wolnych form hormonów T3 (fT3) i T4 (fT4) oraz TSH (hormonu tyreotropowego), wydzielanego przez przysadkę mózgową, który reguluje pracę tarczycy. W przypadku podejrzenia chorób autoimmunologicznych, takich jak choroba Hashimoto (niedoczynność) czy Gravesa-Basedowa (nadczynność), niezbędne jest badanie poziomu przeciwciał skierowanych przeciwko antygenom tarczycy: anty-TPO, anty-TG i TRAb. Dopełnieniem kompleksowej diagnostyki jest ocena poziomu selenu i jodu. Selen to mikroelement niezbędny do prawidłowej konwersji T4 w aktywną formę T3, natomiast jod jest kluczowy do syntezy obu hormonów tarczycy.

Pakiet tarczycowy kompleksowy – jakie badania zawiera pakiet?

Pakiet tarczycowy kompleksowy ALAB laboratoria zawiera następujące badania, które zapewniają wszechstronną ocenę stanu tarczycy:

• TSH (hormon tyreotropowy) – jest to hormon wydzielany przez przysadkę mózgową, który stymuluje tarczycę do produkcji hormonów. Jego poziom jest najczulszym wskaźnikiem niedoczynności lub nadczynności tarczycy.
• fT3 (wolna trójjodotyronina) – aktywna forma hormonu tarczycy, która bezpośrednio wpływa na metabolizm. Oznaczenie wolnej frakcji daje precyzyjniejszy obraz niż całkowita T3, gdyż nie jest zależne od białek transportujących.
• fT4 (wolna tyroksyna) – główny hormon produkowany przez tarczycę, który jest prohormonem dla fT3. Podobnie jak w przypadku fT3, oznaczenie wolnej frakcji jest bardziej diagnostyczne.
• Anty-TPO (przeciwciała przeciwko peroksydazie tarczycowej) – wysokie miano tych przeciwciał wskazuje na autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, najczęściej chorobę Hashimoto, prowadzącą do jej niedoczynności. Sprawdź więcej o badaniu anty-TPO.
• Anty-TG (przeciwciała przeciwko tyreoglobulinie) – tyreoglobulina jest białkiem produkowanym przez komórki tarczycy. Wzrost poziomu tych przeciwciał może towarzyszyć chorobie Hashimoto oraz innym schorzeniom tarczycy, w tym nowotworom.
• TRAb (przeciwciała przeciwko receptorowi TSH) – ich obecność jest charakterystyczna dla choroby Gravesa-Basedowa, autoimmunologicznej choroby tarczycy prowadzącej do jej nadczynności.
• Selen w surowicy – mikroelement niezbędny do prawidłowej funkcji tarczycy, zwłaszcza do konwersji T4 w T3. Jego niedobory lub nadmiar mogą wpływać na pracę gruczołu.
• Jod w moczu – jod jest kluczowym składnikiem do syntezy hormonów tarczycy. Badanie jego poziomu w moczu jest najbardziej miarodajnym sposobem oceny zaopatrzenia organizmu w jod, gdyż około 90% spożytego jodu wydalane jest przez nerki.

Pakiet tarczycowy kompleksowy – kto i kiedy powinien wykonać pakiet badań?

Pakiet tarczycowy kompleksowy jest szczególnie rekomendowany dla:

• osób doświadczających objawów sugerujących zaburzenia pracy tarczycy (zmęczenie, wahania wagi, problemy z nastrojem, sucha skóra, wypadanie włosów, kołatanie serca, nietolerancja ciepła/zimna),
• pacjentów z już zdiagnozowaną chorobą tarczycy, zwłaszcza autoimmunologiczną (Hashimoto, Graves-Basedow), w celu monitorowania leczenia i oceny składników diety,
• osób, u których mimo leczenia trudno osiągnąć eutyreozę (prawidłowy poziom hormonów tarczycy) – rozszerzony panel może wskazać przyczynę, np. niedobory pokarmowe lub niezdiagnozowane przeciwciała,
• osób z rodzinną historią chorób tarczycy,
• kobiet w ciąży lub planujących ciążę, ze względu na znaczący wpływ hormonów tarczycy na rozwój płodu,
• osób, które chcą wykonać pogłębioną profilaktykę i kompleksowo ocenić stan swojej tarczycy.

Pakiet tarczycowy kompleksowy – możliwe przyczyny odchyleń od normy

Wyniki badań zawartych w pakiecie tarczycowym kompleksowym mogą wskazywać na różne stany i choroby:

• Podwyższone TSH z niskim fT3/fT4 sugeruje niedoczynność tarczycy, często spowodowaną chorobą Hashimoto (jeśli obecne są anty-TPO/anty-TG) lub niedoborem jodu.
• Obniżone TSH z wysokim fT3/fT4 wskazuje na nadczynność tarczycy, często związaną z chorobą Gravesa-Basedowa (jeśli obecne są TRAb) lub guzkami tarczycy.
• Obecność przeciwciał (anty-TPO, anty-TG, TRAb) świadczy o autoimmunologicznym podłożu choroby tarczycy (Hashimoto, Graves-Basedow), nawet jeśli poziomy hormonów są jeszcze w normie (tzw. subkliniczne zaburzenia).
• Niskie stężenie selenu może przyczyniać się do problemów z konwersją hormonów tarczycy i nasilać stres oksydacyjny w tarczycy.
• Niskie stężenie jodu w moczu wskazuje na niedobór jodu w diecie, który jest główną przyczyną wola tarczycowego i niedoczynności tarczycy w niektórych regionach.

Pakiet tarczycowy kompleksowy – przygotowanie do badania

Przygotowanie do pakietu tarczycowego kompleksowego wymaga uwzględnienia zarówno pobrania krwi, jak i zbiórki moczu.

Pobranie krwi:

• Badania hormonalne tarczycy (TSH, fT3, fT4) oraz przeciwciała (anty-TPO, anty-TG, TRAb) nie wymagają bycia na czczo.
• Pobranie krwi powinno odbyć się rano, ze względu na dobowy rytm wydzielania TSH.
• Należy poinformować lekarza i personel laboratorium o wszystkich przyjmowanych lekach, suplementach (zwłaszcza biotynie, preparatach jodu, selenu) oraz przebytych chorobach, gdyż mogą one wpływać na wyniki.

Zbiórka moczu (dla badania jodu):

• Zbiórkę dobową moczu rozpocznij rano. Pierwszą poranną porcję moczu oddaj do toalety i zanotuj godzinę. Od tego momentu zbieraj każdą kolejną porcję moczu do specjalnego, 2-3 litrowego pojemnika z podziałką, przez całą dobę.
• Ostatnią porcją DZM jest poranna porcja moczu z dnia następnego, oddana o tej samej godzinie, o której rozpoczęto zbiórkę poprzedniego dnia.
• W trakcie zbiórki mocz należy przechowywać w chłodnym miejscu (np. w lodówce).
• Po zakończeniu zbiórki, dokładnie wymieszaj cały zebrany mocz, zmierz jego objętość (odczytując z podziałki na pojemniku) i zanotuj ją.
• Następnie, przelej około 50-100 ml tak wymieszanego moczu do jednorazowego, czystego pojemnika na mocz.
• Pojemniki do zbiórki i próbki moczu można odebrać w Punkcie Pobrań ALAB laboratoria, po wcześniejszym kontakcie telefonicznym.
• Zabierz ze sobą pojemnik z próbką moczu do Punktu Pobrań.

Pakiet tarczycowy kompleksowy – co może wpłynąć na wynik?

Na wyniki badań zawartych w pakiecie tarczycowym kompleksowym mogą mieć wpływ różne czynniki:

• Leki - przyjmowanie niektórych leków (np. hormonalnych, kardiologicznych, sterydów, preparatów zawierających jod, biotyny – ta ostatnia może fałszować wyniki niektórych testów tarczycowych) może zaburzać wyniki. Zawsze poinformuj lekarza i personel o wszystkich przyjmowanych medykamentach.
• Suplementacja - szczególnie suplementacja selenem bez wcześniejszej diagnozy jego niedoboru może prowadzić do jego nadmiaru, który jest toksyczny i może wpływać na wyniki badań.
• Ciąża - wahania hormonalne w ciąży znacząco wpływają na poziom TSH i hormonów tarczycy.
• Stres i wysiłek fizyczny - intensywny stres czy znaczny wysiłek fizyczny przed badaniem mogą przejściowo wpływać na poziom hormonów.
• Pora dnia - TSH wykazuje rytm dobowy, dlatego zaleca się pobranie krwi w godzinach porannych.
• Inne choroby - niewydolność nerek, wątroby czy inne stany zapalne organizmu mogą wpływać na wyniki badań tarczycy.

Dodatkowe przygotowanie