WBC to jeden z parametrów morfologii, oznaczający liczbę białych krwinek. Co można wyczytać z tego parametru, kiedy może być podwyższony, a kiedy obniżony? Zachęcamy do lektury.
| Z tego artykułu dowiesz się, że: >> prawidłowy poziom WBC u osób dorosłych zazwyczaj zamyka się w granicach 4-10 4-10 tys/μL, >> normy WBC są inne dla dzieci, >> podwyższone WBC świadczy przede wszystkim o infekcji, >> badanie poziomu WBC wymaga odpowiedniego przygotowania. |
Spis treści:
- WBC w morfologii – co to jest?
- Jakie są normy WBC?
- Badanie WBC – kiedy należy je wykonać?
- Podwyższone WBC (leukocytoza)
- Niskie WBC (leukopenia)
- Zmiany WBC w morfologii – diagnostyka
- WBC w morfologii – sekcja FAQ
WBC w morfologii – co to jest?
WBC (ang. white blood cells) to inaczej liczba białych krwinek (leukocytów) – jeden z parametrów oznaczanych w morfologii krwi.
Krwinki białe są niejednorodną grupą komórek. Składają się na nią granulocyty (neutrofile, eozynofile, bazofile) oraz agranulocyty (limfocyty i monocyty). WBC w morfologii oznacza liczbę wszystkich typów leukocytów.
| Warto wiedzieć: WBC to skrót pochodzący od angielskich słów white blood cells. WBC oznacza liczbę krwinek białych w morfologii krwi. |
>> Przeczytaj też: Leukocyty i ich rola w organizmie. Zaburzenia liczby i budowy krwinek białych
Jakie są normy WBC?
Liczba krwinek białych zmienia się w ciągu życia człowieka, jest również zależna od stanu fizjologicznego. Dlatego wartości referencyjne różnią się w zależności od wieku, inne są również u kobiet ciężarnych.
WBC normy u dorosłych
WBC – liczba białych krwinek – u dorosłego człowieka wynosi 4-10 tys/μL.
| Rodzaj WBC | Procent komórek wyrażony w % | Liczba bezwzględna w tys/μL |
| Neutrofile | 58 – 66 | 2,4 – 7,0 |
| Limfocyty | 20 – 45 | 0,8 – 4,0 |
| Monocyty | 4 – 8 | 0,16 – 0,8 |
| Eozynofile | 1 – 3 | 0,04 – 0,3 |
| Bazofile | 0 – 1 | 0,0 – 0,1 |
Normy u noworodków i dzieci
WBC zmienia się wraz rozwojem noworodka i dziecka. Noworodki mają fizjologiczną leukocytozę – podwyższone WBC – które następnie maleje. Orientacyjne wartości WBC u dzieci są następujące:
- 1 miesiąc – 9-30 tys/μL,
- 2-24 miesiąc – 5-19,5 tys/μL,
- 2-6 lat – 5,2-15,5 tys/μL,
- 6-12 lat – 4,5-13,5 tys/μL,
- 12-18 lat – 4-10 tys/μL.
| Pamiętaj: Wartości szczegółowe norm WBC należy sprawdzać na wyniku laboratorium. |
WBC u kobiet w ciąży
Liczba leukocytów w ciąży – WBC – wzrasta i jest to zjawisko fizjologiczne. Szczyt leukocytozy w ciąży występuje w III trymestrze. WBC u kobiety ciężarnej wynosi do 15-16 tys./µL, a w III trymestrze nawet 20 tys./µL. Wartości WBC mogą być równie wysokie tuż po porodzie i w połogu.
>> Warto sprawdzić: Badania laboratoryjne dla kobiet w ciąży – okiem ginekologa
WBC u osób starszych
WBC u osób starszych nie zmienia się w istotny sposób. Odrębnością wieku senioralnego bywa natomiast słabsza reakcja układu immunologicznego na reakcję zapalną, co uwidacznia się jako niższy wzrost WBC w odpowiedzi na infekcję.
Badanie WBC – kiedy należy je wykonać?
Badanie WBC jest częścią morfologii, dlatego wykonuje się je zawsze, gdy są wskazania do tego badania, gdzie uzyskujemy obraz krwinek czerwonych, białych i płytek krwi. Informacje zawarte w układzie białokrwinkowym są szczególnie istotne w diagnostyce infekcji oraz chorób krwi, w tym białaczek i służą do potwierdzania diagnozy, ale również do jej wykluczania.
| To ważne: WBC to parametr w morfologii cechujący się istotną wartością predykcyjną wyniku prawidłowego. Oznacza to, iż WBC w normie faktycznie świadczy o braku choroby. |
WBC – co może mieć wpływ na wyniki i przygotowanie do badania
WBC, jako część morfologii, wymaga, aby na badanie zgłosić się w godzinach porannych i na czczo, po całonocnym wypoczynku. Będąc już w laboratorium, należy odpocząć ok. 15 minut, zanim wjedziemy do gabinetu zabiegowego. Nie każdy jednak zdaje sobie sprawę, że wiele z tych zasad sformułowano właśnie ze względu na liczbę leukocytów. Jako komórki zaangażowane w obronę organizmu, leukocyty są wrażliwe na sytuacje, w których ciało mobilizuje się do działania.
Są to:
- posiłek zjedzony przed pobraniem, zwłaszcza bogatobiałkowy – powoduje przesunięcie granulocytów obojętnochłonnych do krwi krążącej, co ma wpływ na poziom WBC,
- stres – również mobilizuje granulocyty obojętnochłonne i zwiększa ich liczbę w krwiobiegu, co powoduje podwyższenie WBC,
- wysiłek fizyczny – intensywny wysiłek fizyczny także skutkuje zwiększeniem liczby leukocytów w krwiobiegu, które jest skutkiem przesunięcia granulocytów obojętnochłonnych z puli marginalnej. Drugi mechanizm to wywołane przez wysiłek fizyczny zmiany hormonalne, które wpływają na poziom leukocytów i mogą spowodować zwiększenie ich liczby do ponad 25 tys/μL.
Z tego powodu morfologia, w tym oznaczanie WBC, wymaga przestrzegania następujących zasad:
- należy być 8-12 godzin po ostatnim posiłku
- powstrzymać się od intensywnego wysiłku 24 godziny przed badaniem
- odpocząć 15-20 minut przed badaniem
- w dniu badania powstrzymać się od palenia tytoniu.
>> Dowiedz się: Jak przygotować się do morfologii krwi?
Podwyższone WBC (leukocytoza)
Podwyższone WBC – czyli liczba leukocytów – to stan, w którym poziom białych krwinek przekracza górną granicę wartości referencyjnych w danym laboratorium dla danej grupy wiekowej. U osób dorosłych najczęściej wymienianą granicą jest 11 tys/μL.
Podwyższony poziom WBC wynika najczęściej z istnienia stanu zapalnego, ponieważ jednak nie jest to jednorodna populacja komórek, cennych informacji dostarcza analiza zaburzeń poszczególnych grup leukocytów.
Źródłem leukocytozy mogą być:
- neutrofilia – zwiększenie liczby granulocytów obojętnochłonnych to najczęstsze źródło podwyższonego WBC. Jej przyczyną jest głównie stan zapalny, bywa spowodowana procesem nowotworowym – białaczką.
- eozynofilia – to wzrost liczby eozynofili, spowodowany przede wszystkim przez pasożyty lub alergie,
- limfocytoza – wzrost liczby limfocytów, jej przyczyny to przede wszystkim infekcje
- monocytoza – wzrost liczby monocytów, występuje rzadko, zazwyczaj nie wpływa na poziom WBC.
W praktyce klinicznej sam parametr WBC nie stanowi podstawy do rozpoznania. Dalsze kroki diagnostyczne i/lub terapeutyczne lekarz podejmuje oceniając objawy kliniczne, czas utrzymywania się leukocytozy oraz rozmaz (czyli analizę poszczególnych populacji leukocytów).
| Pamiętaj: WBC podwyższone wskazuje przede wszystkim na przyczyny zapalne. Jest również obserwowany w rozległych urazach, po oparzeniach. Może świadczyć także o toczącym się procesie nowotworowym – ostra lub przewlekła białaczka. |
Podwyższone WBC – algorytm diagnostyczny i interpretacja wyników
Postępowanie diagnostyczne w przypadku podwyższonego WBC to przede wszystkim analiza pozostałych parametrów w morfologii.
- Jeśli w morfologii widoczna jest podwyższona liczba leukocytów, ale także erytrocytów i płytek krwi, wskazuje to na czerwienicę prawdziwą lub zagęszczenie krwi spowodowane odwodnieniem.
- Jeśli liczba erytrocytów i płytek krwi jest prawidłowa należy przenalizować wzór odsetkowy leukocytów, czyli poszczególne subpopulacje krwinek białych.
Podwyższone WBC spowodowane zwiększonym odsetkiem:
- granulocytów obojętnochłonnych (neutrofili, NEUT) wskazuje na zakażenie bakteryjne, białaczkę, jest również obserwowany po przebytym zabiegu lub urazie,
- limfocytów wskazuje na infekcję wirusową (np. mononukleozę), może być również spowodowany białaczką limfatyczną,
- granulocytów kwasochłonnych (eozynofili, EOS) wskazuje na alergię lub pasożyty,
- granulocytów zasadochłonnych (bazofili, BASO) wskazuje na choroby krwi, np. białaczkę szpikową.
Jaki poziom WBC jest niebezpieczny?
Każdy podwyższony poziom WBC, zwłaszcza jeśli utrzymuje się długo, wymaga obserwacji i/lub pogłębionej diagnostyki.
Jeśli poziom WBC osiąga 50-100 tys/µl świadczy zazwyczaj o ciężki zakażeniu. Poziom powyżej 100 tys/µl wymaga pilnej konsultacji hematologicznej i najczęściej świadczy o chorobie nowotworowej krwi – białaczka lub zespół mieloproliferacyjny.
>> Przeczytaj też: Rak a badanie krwi – co może wskazywać na nowotwór?
Niskie WBC (leukopenia)
Niski poziom WBC to leukopenia, czyli zmniejszenie liczby leukocytów poniżej normy. Zazwyczaj za dolną granicą, poniżej której uważa się, że WBC jest obniżone, u osób dorosłych wynosi 4 tys/μL, chociaż zawsze trzeba konfrontować ten poziom z wynikiem z konkretnego laboratorium.
Najczęstsze przyczyny obniżonego WBC to infekcje wirusowe (EBV, cytomegalia, HIV), leki (glikokortykosteroidy, chemioterapia), ale również zespoły mielodysplastyczne, choroby autoimmunologiczne.
Spadek WBC obserwuje się również w odpowiedzi na przewlekły stres, ale jest to spadek przejściowy.
Obniżone WBC – algorytm diagnostyczny i interpretacja wyników
Obniżone WBC (leukopenia) również wymaga analizy pozostałych parametrów w morfologii.
Widoczna w morfologii leukopenia przy prawidłowym poziomie erytrocytów i płytek wskazuje na zakażenie wirusowe, agranulocytozę lub tzw. leukopenię idiopatyczną, czyli przewlekłe obniżenie WBC bez uchwytnej przyczyny.
Jeśli obniżeniu WBC towarzyszy zmniejszona liczba erytrocytów i płytek krwi wskazuje to na takie schorzenia jak:
- niedokrwistość aplastyczna,
- niedokrwistość megaloblastyczna,
- nocna napadowa hemoglobinuria,
- białaczka aleukemiczna.
Zmiany WBC w morfologii – diagnostyka
Zmieniony poziom WBC w morfologii krwi nie stanowi rozpoznania choroby, wymaga pogłębienia diagnostyki, wykonania innych badań.
Konieczna jest całościowa analiza morfologii, może być wskazane wykonanie następujących badań:
- CRP,
- witamina B12 i kwas foliowy,
- proteinogram
- badanie ogólne moczu,
- USG jamy brzusznej.
WBC w morfologii – sekcja FAQ
Nowotwory to bardzo zróżnicowana grupa chorób, dlatego nie ma jednej odpowiedzi na to pytanie. Niepokojący może być bardzo wysoki poziom WBC, powyżej 100 tys/µl – jest to duże prawdopodobieństwo białaczki, ale stany znacznie powyżej normy również mogą wskazywać na nowotwór. Niepokojąca jest też obniżona liczba WBC.
4-10 tys/µl.
WBC w morfologii jest oznaczeniem liczby białych krwinek.
Tak. W zależności od przyczyny niskiego poziom WBC można ten stan poprawić.
Bibliografia
- Rupert J., Riley L.K. Ocena pacjentów z leukocytozą. Medycyna Praktyczna (mp.pl). Tłumaczenie artykułu: Evaluation of Patients with Leukocytosis, American Family Physician 2015;92(11):1004–1011.
- Gajewski P. (red.), Interna Szczeklika 2024/2025. Podręcznik chorób wewnętrznych, Medycyna Praktyczna, Kraków. 2025
- Tefferi A, Hanson CA, Inwards DJ. How to interpret and pursue an abnormal complete blood cell count in adults. Mayo Clin Proc. 2005
- Pietruczuk M, Eusebio M, Golański J et al. Wytyczne Polskiego Towarzystwa Diagnostyki Laboratoryjnej i Kolegium Medycyny Laboratoryjnej dotyczące badania morfologii krwi do stosowania w medycznych laboratoriach diagnostycznych. 2024. Diagn Lab.. (2024);60(3):139-172. https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.7416. [dostęp: 26.03.2026.]
- https://onkologia-dziecieca.pl/chorzy/news/id/4716-morfologia-krwi-obwodowej-u-dzieci-interpretacja-wyniku
- Pagana K., Pagana T., Testy laboratoryjne i badania diagnostyczne w medycynie, Elsevier Urban&Partner, Wrocław, 2013. s.214-217.
